Geslaagde #Reinbertlezing in Drachten

Donderdag 21 mei gaf ik een inleiding bij het concert ‘Ton de Leeuw met de Franse slag’ van Cappella Amsterdam, in de donderdagavondserie van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Ik sprak met Daan Manneke, die studeerde bij De Leeuw en van wie ook twee Franstalige psalmen op het programma stonden. Ik sprak ook met de jonge Franse componist Laurent Durupt, wiens Souffler sur quelques lueurs zijn Nederlandse première beleefde. Bijzonder was, dat de weduwe van De Leeuw en bijna al zijn kinderen aanwezig waren.

Minou de Leeuw, Thea Derks, Arlette + Isabelle de Leeuw, Ina en Daan Manneke MGIJ 21-5-2015

Precies een week later, op donderdag 28 mei was ik bij Boekhandel Van der Velde in Drachten voor een lezing over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hierin kon ik mooi aansluiten bij de expositie over drie generaties Werkman in Museum Drachten. De componist en pianist Daniel Ruyneman, een belangrijke wegbereider van De Leeuw, was namelijk gerelateerd aan de kunstenaarsvereniging De Ploeg waaraan Hendrik verbonden was. Eerder die middag kreeg ik een rondleiding van curator Annemieke Keizer.

De lezing trok een klein, maar zeer aandachtig publiek, dat na afloop interessante vragen stelde. Een bezoeker was zelfs helemaal uit Emmeloord gekomen om erbij te zijn, die had de biografie al bijna uit. Mijn uitgever Dolf Weverink was ook van de partij, en maakte bovenstaande foto van de signeersessie na afloop. Twee dagen later publiceerde het Friesch Dagblad een groot essay van mij over Reinberts Friese wortels.

Friesch Dagblad 30 mei 2015 Derks

Vrijdag 29 mei was ik bij de wereldpremière van Traurig wie der Tod van Theo Verbey in de omroepserie De Vrijdag van Vredenburg, weer veilig terug in de gerestaureerde Grote Zaal van TivoliVredenburg. Ik had Verbey uitvoerig geïnterviewd en hij vertelde dat zijn stuk een persoonlijke achtergrond had. Hij koos voor de herdichtingen van Chinese poëzie van Hans Bethge, die hij zette voor het Groot Omroepkoor en het Radio Filharmonisch Orkest. Het stuk was bijzonder welluidend en kreeg een ovationeel applaus van de goed gevulde zaal.

Thea Derks signeert Reinbertbio, Boekhandel Van der Velde Drachten 28-5-2015

Twee dagen later verzorgde ik in TivoliVredenburg alweer de inleiding bij het concert ‘De magie van Blechacz’ van Amsterdam Sinfonietta. Het programma was geheel Scandinavisch, met één Oostenrijkse eend in de bijt. Naast werken van Grieg, Sibelius en Rautavaara, klonk het Pianoconcert nr. 23 van Mozart, met als solist de jonge Pool Rafal Blechacz .

Ik sprak voorafgaand over het programma met Willem de Bordes, artistiek coördinator van Amsterdam Sinfonietta. Het werd een memorabele avond: Blechacz heeft een prachtig toucher en de musici speelden onder leiding van concertmeester en artistiek leider Candida Thompson zeer alert, vol energie en spatgelijk. Hartverwarmend is de enorme speelvreugde die zij zonder uitzondering uitstralen.

Op maandag 1 juni was het tijd voor een nieuwe productie van de opera Lulu van Alban Berg van De Nationale Opera & Ballet in het kader van het Holland Festival. Wekenlang gonsde de pers van opwinding, omdat de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge tekende voor de regie. De superlatieven over diens fantastische inzichten vlogen je om de oren, dus de verwachtingen waren zeer hooggespannen.

Helaas liet Kentridge de opera verdrinken in een overdaad aan beelden. Die zijn weliswaar mooi en vindingrijk, maar het toch al problematische libretto ontbeerde elke diepgang en zeggingskracht. Temeer daar ook zijn personenregie te wensen over liet: je begrijpt geen moment wat al die mensen op  het podium drijft, Lulu incluis. Zo werd de voorstelling een deceptie van niet ingeloste beloftes – zoals de Chinese keizer wiens onnoemlijk prachtige nieuwe gewaden onzichtbaar bleken. Ik noemde mijn bespreking dan ook Lulu en de kleren van Kentridge.

Woensdagavond 3 juni klonk bij de Concertzender aflevering IX van Panorama de Leeuw, waarin ik dit keer inzoomde op de controverses rond ‘soniek’ versus ‘muziek’ en de opera Reconstructie. Zoals gebruikelijk, liet ik ook nu weer enkele historische stukken horen: een opname van het Vioolconcert van Henkemans met Theo Olof uit 1951 en een half uur uit de enige bestaande opname van Reconstructie, gemaakt in 1969. Overstuurd, maar vol energie en nooit te horen op de Nederlandse radio. Het programma is hier terug te luisteren.

Inleiding MGIJ op Dorsen Yesterday Tomorrow Holland Festival 4-6-2015

Gisteravond, 4 juni, gaf ik een inleiding bij de wereldpremière van Yesterday Tomorrow van de Amerikaanse regisseur Annie Dorsen. Zij maakt ‘algoritmisch theater’, door met behulp van computers bestaande teksten en muziek te ontrafelen en weer in elkaar te zetten. Dit keer volgden drie zangers een traject waarin het Beatles lied Yesterday transformeert naar de musical song Tomorrow. De algoritmes van de computer bepalen ter plekke welke noten en woorden ze moeten zingen, en zelfs welke bewegingen ze daarbij moeten maken. Helaas bleef het geheel toch ietwat te veel concept om een uur lang echt te blijven boeien. Maar interessant was het zeker!

#AlbanBerg #AmsterdamSinfonietta #AnnemiekeKeizer #CandidaThompson #CappellaAmsterdam #Concertzender #Cultuurpers #DaanManneke #DaniëlRuyneman #DeNationaleOpera #DePloeg #FrieschDagblad #GrootOmroepkoor #HansHenkemans #HendrikWerkman #HollandFestival #LaurentDurupt #Lulu #MensOfMelodie #MuseumDrachten #MuziekgebouwAanTIJ #PanoramaDeLeeuw #RadioFilharmonischOrkest #RafalBlechacz #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TheoOlof #TheoVerbey #TivoliVredenburg #TonDeLeeuw #TraurigWieDerTod #VanDerVeldeBoeken #VrijdagVanVredenburg #WillemDeBordes #WilliamKentridge

“De Staat” van Louis Andriessen in #PanoramadeLeeuw XVII

Draaide ik in de vorige aflevering van Panorama de Leeuw de liederencyclus Canto general van Peter Schat, op woensdag 2 maart liet ik De Staat van Louis Andriessen horen. Beide stukken ontstonden in de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen ‘de vijf’ nog met elkaar bevriend waren. Reinbert de Leeuw was betrokken bij de wereldpremières van beide stukken, die hij ook vaker uitvoerde.

In mijn uitzending zoomde ik nader in op de ‘Kwestie-Schuyt’, een onverkwikkelijke affaire rond de betaling van Nico Schuyt als hoofd documentatie van uitgeverij Donemus. De zaak kende alleen maar verliezers en betekende een bestuurlijk dieptepunt in de carrière van Reinbert de Leeuw. Ik kreeg verschillende reacties van mensen, die verrast waren de achtergronden van deze controverse te horen. In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie ben ik uitvoerig op deze zaak ingegaan.

Op woensdag 10 februari deed ik een nagesprek bij een openbare repetitie van Amsterdam Sinfonietta, met de Oostenrijkse componist Thomas Larcher, de cellist Jean-Quihen Queyras en de violiste Candida Thompson, artistiek leider en concertmeester van het strijkorkest.

De zaal was gevuld met een zeer aandachtig publiek, dat graag een kijkje achter de schermen nam bij de instudering van Ouroboros, dat Larcher speciaal voor Amsterdam Sinfonietta en Queyras had gecomponeerd. Donderdag 11 februari deed ik ook de inleiding, waarbij ik uitvoerig met Larcher sprak over zijn manier van componeren en over de totstandkoming van zijn stuk. Tijdens het concert speelde Paolo Giacometti ook diens stuk Mumien voor cello en piano. Ik vroeg hem naar de hierin gebruikte ‘prepared piano’.

https://youtu.be/xejixZOiFik

Een dag later werd het boek Pierre Audi, man en mythe van Roland de Beer gepresenteerd in de Stopera. Enige maanden geleden had De Beer mij in tamelijke wanhoop gebeld omdat zijn uitgever het bij nader inzien niet wilde publiceren, zou ik een goed woordje voor hem kunnen doen bij de uitgever van mijn biografie van Reinbert de Leeuw, was zijn vraag. Uiteraard heb ik Roland meteen bij Dolf Weverink geïntroduceerd en na lezing van het manuscript besloot hij het boekwerk van De Beer inderdaad uit te geven. Roland schreef een mooi bedankje in mijn exemplaar.

Drie dagen later werd eveneens in de Stopera het nieuwe seizoen van De Nationale Opera gepresenteerd Daar trof ik ook Erik Voermans, wiens artikelenbundel Van Andriessen tot Zappa ik een week eerder had besproken. Hij was zo blij met mijn lovende woorden, dat hij vreesde dat mensen zouden denken dat hij mij betaald had, zoals hij in een tweet had laten weten.

Donderdag 18 februari maakte ik een reportage van het project Pronkstukken, waarin TivoliVredenburg samenwerkt met Utrechtse middelbare scholen. Leerlingen van het Bonifatiuscollege componeerden een eigen stuk dat geïnspireerd was op het Tweede Pianoconcert van Sjostakovitsj, dat de volgende dag werd uitgevoerd in het AVROTROSVrijdagconcert. Mijn reportage werd tijdens de live uitzending gedraaid.

Ik maakte ook een kort filmpje met de workshopleiders Niels Vermeulen en Jurgen van Harskamp.

https://youtu.be/edGvsj8hTJo

Vrijdag 19 februari deed ik de inleiding bij een concert van het blokfluitkwintet Seldom Sene, dat onder de titel Spaanse pepers een zeer gevarieerd programma bracht met Spaanse meesters uit de vijftiende en zestiende eeuw. De vijf dames speelden niet alleen geweldig, maar bleken ook enthousiasmerende gesprekspartners, zowel inleiding als concert was een groot succes.

Donderdag 25 februari presenteerde het Koninklijk Concertgebouw het nieuwe seizoen, en de presentatie stond geheel in het teken van de komst van de nieuwe chef-dirigent, Daniele Gatti. Een bijzonder charmante man, die zich helaas vooral richt op het ijzeren repertoire. Wel is hij bijzonder enthousiast over manieren om nieuw publiek te werven, zoals hij me vertelde.
https://youtu.be/EUnBG1UkQqI

Voor het nieuwere repertoire engageert het KCO andere dirigenten, zoals Joel Fried vertelt in dit filmpje. Ik schreef een verslag.

Een dag later zat ik alweer in de Stopera, voor een repetitie van Only the Sound Remains van Kaija Saariaho. Deze double-bill is gebaseerd op twee stukken uit het Nôh Theater en wordt geregisseerd door de controversiële Amerikaan Peter Sellars. De hoofdrol in beide korte opera’s wordt gezongen door de Franse countertenor Philippe Jaroussky. Ik sprak uitgebreid met Saariaho over haar nieuwe opera, waarmee op 15 maart het Opera Forward Festival geopend wordt. Je leest mijn interview hier.

Het toeval wil dat ik door Südwestrundfunk gevraagd werd een reportage te maken van het festival, dus na afloop van de repetitie stak ik ook Jaroussky en Sellars nog even mijn microfoon onder hun neus. Beiden toonden zich enthousiaste sprekers en hun uitspraken verwerkte ik in een artikel voor Cultuurpers.

#classicalmusic
#contemporarymusic
@classicalmusic
@contemporarymusic

#PēterisVasks b1946
#Klātbūtne ('Presence'), for cello and string orchestra

#SolGabetta #cello
#AmsterdamSinfonietta
#CandidaThompson

#musik #music #musique #musica #Vasks

https://www.youtube.com/watch?v=fSA7pw11WqQ