woyzeck / alban berg

https://youtu.be/YYqPDINut-0

Woyzeck, Op. 7, Act 3, Scene 4: Transformation Music · Leipzig Radio Symphony Orchestra & Herbert Kegel

Berg: Wozzeck

℗ Brilliant Classics

Released on: 2013-09-20

Conductor: Herbert Kegel
Orchestra: Leipzig Radio Symphony Orchestra
Composer: Alban Berg
Music Publisher: Brilliant Classics

Alban Berg: Three Pieces for Orchestra, Op.6
https://www.youtube.com/watch?v=q6U8AqRNyU8

Conductor: Herbert Von Karajan
Berlin Philharmonic Orchestra

(Follow the orchestra playing with the full musical scores)

#instrumental #contemporaryMusic #AlbanBerg

Derde programma over Reinbert de Leeuw bij VPRO op Radio 4

Hilversum, 22-5-2013 – Morgenavond van 20.00 – 23.00 uur zendt de VPRO op Radio 4 het derde en laatste programma uit met live opnames van Reinbert de Leeuw, die later dit jaar 75 hoopt te worden. Ik maakte het programma samen met Aad van Nieuwkerk, die mijn gesprekken opnam en op YouTube plaatste. Morgen aandacht voor componisten Alban Berg, Ton de Leeuw, Galina Oestvolskaja, Mauricio Kagel en Jörg Widmann. In september hoop ik ook mijn biografie over De Leeuw te kunnen publiceren.

Lees meer in mijn artikel voor Cultuurpers.

Hieronder mijn gesprek met De Leeuw over Alban Berg en Ton de Leeuw – geen familie.

#AlbanBerg #GalinaOestvolskaja #JörgWidmann #MauricioKagel #radio4 #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TonDeLeeuw #VPRO

Ons Erfdeel over #Reinbertbio: ‘Hommage aan De Leeuw’

Op 14 maart was het precies één jaar geleden dat mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie verscheen bij Leporello Uitgevers. De feestvreugde werd verhoogd doordat juist op die dag een mooie recensie verscheen in het Vlaams-Nederlandse culturele tijdschrift Ons Erfdeel, onder de titel ‘Hedendaags hoofd, romantisch hart’. Auteur Cas Smithuijsen benadrukt  het belang van De Leeuw voor het Nederlandse muziekleven en noemt het door mij geschreven portret ‘integer en – belangrijker misschien nog – goed gelijkend’. Het is volgens hem een ‘hommage aan De Leeuw’.

Smithuijsen meent dat ik mijn onderwerp het dichtst benader in de passages over de actrice Barbara Sukowa en concludeert: ‘Reinbert de Leeuw is met heel zijn hoofd betrokken bij de muziek van nu. Maar uit zijn hart is de romantiek nooit verdwenen.’ Smithuijsen liet zich hierbij duidelijk inspireren door een (overigens niet door hem geciteerde) uitspraak van Sukowa in mijn biografie: ‘Reinbert is een echte romanticus en juist daarom kan hij moderne muziek zo goed dirigeren. Die kan wel een dosis emotionaliteit gebruiken. Reinberts hartstocht klinkt door in zijn uitvoeringen.’ 

Op deze zonnige verjaardag trof ik mijn uitgever Dolf Weverink bij boekhandel Athenaeum, waar precies een jaar geleden de zegetocht van mijn Reinbertbio begon.

One year after: Thea Derks + Dolf Weverink met #Reinbertbio bij Athenaeum Boekhandel Amsterdam 13-3-2015

Ter felicitatie kocht Dolf voor mij een exemplaar van Ons Erfdeel bij het perscentrum van Athenaeum. Het leuke was, dat het al net zo zonnig was als vorig jaar, toen we het boek per auto en per fiets bij de boekhandels in Amsterdam en Noord-Holland langs brachten, omdat de officiële distributie vanwege de perikelen rond de verschijning, pas na het weekend op gang kon komen. Een tweede toeval wilde, dat ik de avond ervoor de inleiding verzorgde bij een door Reinbert de Leeuw gedirigeerd concert met koormuziek van Janácek. Ik schreef er een recensie over.

Maandag 16 maart sprak ik voor Cultuurpers met Willem Jeths, Componist des Vaderlands, over zijn nieuwe compositie Conductus, die hij schreef in opdracht vanhet Rotterdams Philharmonisch Orkest t.g.v. de herdenking van het bombardement op Rotterdam in 1940.

Thea Derks + Willem Jeths, 16-3-2015

Twee dagen later sprak ik met de altvioliste Tabea Zimmermann over Paul Hindemith, wiens altvioolconcert Der Schwanendreher zij op 20 maart zou uitvoeren met het Radio Filharmonisch Orkest in de AVROTROS serie DeVrijdag van Vredenburg. 

Tabea Zimmermann + Thea Derks MCO Hilversum 18-3-2015

Maandag 23 maart nam ik de zevende aflevering op van mijn programma Panorama de Leeuw op de Concertzender, met onder andere muziek van Daniel Ruyneman en Rob Du Bois, twee belangrijke voorvechters van hedendaagse muziek in Nederland. Dankzij een van hun series maakte Reinbert de Leeuw in 1966 zijn doorbraak als componist. Via deze link vindt u de uitzendgegevens en kunt u vanaf 2 april de uitzending ook terugluisteren. De aflevering van 4 maart j.l. vindt u hier.

Op 26 maart ging Jeths’ Conductus in première in de concertserie De Vrijdag van Vredenburg. Ik sprak tijdens de inleiding met hem voor een zeer geïnteresseerd publiek.

Thea Derks + Willem Jeths, TivoliVredenburg 26 maart 2015

Een dag later verzorgde ik weer de inleiding in deze serie, ditmaal bij een concert van het Groot Omroepkoor en een ensemble uit het Radio Filharmonisch Orkest. Voor de live uitzending op Radio4 had ik ook een reportage gemaakt van werken van Pascal Dusapin en Edgard Varèse.

Het werd een zeer levendige inleiding, waarin ik sprak met de alt Els Liebregt en de bariton Daniel Herman Mostert over Dona Eis van Pascal Dusapin; met Karel Deseure over het door hem gedirigeerde Octandre van Edgard Varèse, en met de fagottist Freek Sluijs over het Divertimento KV 270 van Mozart. Hiervan werd een deeltje gespeeld door een kwintet uit het RFO.

Thea Derks + Karel Deseure tijdens inleiding TivoliVredenburg 27-3-2015

De volgende dag moest ik alweer vroeg op, vanwege mijn inleiding bij de opening van het Boulezfestival t.g.v. de 90e verjaardag van Pierre Boulez’, onderdeel van het festival Dag in de Branding. Ik sprak met Etty Mulder, oprichter en voorzitter van de Stichting Pierre Boulez, voor een goed gevuld Zuiderstrandtheater in Scheveningen. Ze gaf mij het eerste exemplaar van haar nieuwe boek Het vruchtbare land, genoemd naar een artikel van Boulez over de relatie tussen zijn muziek en het werk van de schilder Paul Klee.

In haar boek verhaalt Mulder op een persoonlijke manier over haar ontdekking van en verhouding tot de muziek van Boulez. Het bevat tevens vrije vertalingen van enkele van diens artikelen, en gedichten van door hem bewonderde poëten. Als dank overhandigde ik haar een exemplaar van mijn #Reinbertbio, waarop zij tot mijn verrassing ontstak in een uitvoerige laudatio.

‘Dit boek kan niet vaak genoeg overhandigd worden, vanwege het grote belang voor het Nederlandse muziekleven,’ sprak zij. Ze refereerde ook aan mijn succesvolle strijd tegen de ‘tirannie’ van krachten die de publicatie hadden trachten te voorkomen en onderstreepte het belang van het vrije woord. Ik werd er een beetje verlegen van.

Thea Derks interviewt Etty Mulder in het Zuiderstrandtheater 29-3-2015

Na de opening presenteerde het Asko|Schönberg een concert met werken van o.a. Boulez, Stockhausen en Ravel, en bracht Slagwerk Den Haag samen met studenten van het Koninklijk Conservatorium een wervelende uitvoering van Drumming van Steve Reich. Daarna verkasten we naar het Korzo Theater voor een enerverend concert door drie pianisten en twee slagwerkers, met o.a. het destructieve Pianoforte van Dick Raaijmakers en Makrokosmos III van George Crumb. Het avondprogramma in de Anton Philipszaal moest ik vanwege kafkaëske autoperikelen missen.

De volgende ochtend was er een door de Stichting Pierre Boulez georganiseerd en door Hans Ester gepresenteerd symposium in het conservatorium. Etty Mulder opende met een aanklacht tegen de makers van de catalogus bij de tentoonstelling Pierre Boulez in de Philharmonie in Parijs. Tot haar verbazing en ergernis besteden zij hierin weinig aandacht aan Boulez’ dirigeerwerk, zijn geschriften en zijn intermediale werkwijze. Het boek is weliswaar prachtig vormgegeven, maar vorm regeert over inhoud en er is sprake van ‘a fetishism of famous names, without any attempt at deeper reflection’. Daar kunnen de Fransen het mee doen.

Hierna peilde ik de mening van Professor Doktor Werner Klüppelholz over de veelal polemische artikelen van Pierre Boulez, zijn relatie tot Mauricio Kagel en andere componisten en de traceerbaarheid van zijn intermediale inspiratiebronnen in diens eigen muziek. Naar aanleiding van het typografisch bijzonder vormgegeven Coup de dés van Stéphane Mallarmé, dat voor Boulez een doorslaggevende rol speelde, merkte hij droogjes op: ‘Cursiveringen in muziek hóór je niet…’ De vlot causerende, zeer vrij associërende professor doctor kreeg keer op keer de lachers op zijn hand.

Thea Derks + Werner Klüppelholz, Koninklijk Conservatorium 29-3-2015

Daarna sprak Elmer Schönberger over maakbare muziek; nam Maarten Brandt de kunst van het programmeren onder de loep; vertelde Emanuel Overbeeke over de relatie tussen Boulez en Ravel; gaf Eveline Nikkels een levendige beschouwing over Boulez’ relatie tot Alban Berg en sprak Wim Markus over Boulez en Adorno. De jonge Italiaanse pianist Alessandro Soccorsi gaf een indrukwekkende vertolking van de Sonate nummer 3 van Boulez. De middag werd afgesloten met een rondetafelgesprek, dat ik echter miste, omdat ik de op mijn instigatie uitgenodigde Werner Klüppelholz ging uitzwaaien.

#AlbanBerg #AllessandroSoccorsi #AthenaeumBoekandel #CasSmithuijsen #Concertzender #Conductus #DagInDeBranding #DaniëlRuyneman #DanielHermanMostert #DerSchwanendreher #DolfWeverink #ElmerSchönberger #ElsLiebregt #EmanuelOverbeeke #EttyMulder #EvelineNikkels #FreekSluijs #HansEster #KarelDesueure #KoninklijkConservatorium #LeporelloUitgevers #MaartenBrandt #MauricioKagel #MensOfMelodie #OnsErfdeel #PanoramaDeLeeuw #PaulHindemith #PierreBoulez #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #RobDuBois #RotterdamsPhilharmonischOrkest #TabeaZimmermann #TheaDerks #TheodorAdorno #TivoliVredenburg #VrijdagVanVredenburg #WernerKlüppelholz #WillemJeths #WimMarkus #Zuiderstrandtheater

Geslaagde #Reinbertlezing in Drachten

Donderdag 21 mei gaf ik een inleiding bij het concert ‘Ton de Leeuw met de Franse slag’ van Cappella Amsterdam, in de donderdagavondserie van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Ik sprak met Daan Manneke, die studeerde bij De Leeuw en van wie ook twee Franstalige psalmen op het programma stonden. Ik sprak ook met de jonge Franse componist Laurent Durupt, wiens Souffler sur quelques lueurs zijn Nederlandse première beleefde. Bijzonder was, dat de weduwe van De Leeuw en bijna al zijn kinderen aanwezig waren.

Minou de Leeuw, Thea Derks, Arlette + Isabelle de Leeuw, Ina en Daan Manneke MGIJ 21-5-2015

Precies een week later, op donderdag 28 mei was ik bij Boekhandel Van der Velde in Drachten voor een lezing over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hierin kon ik mooi aansluiten bij de expositie over drie generaties Werkman in Museum Drachten. De componist en pianist Daniel Ruyneman, een belangrijke wegbereider van De Leeuw, was namelijk gerelateerd aan de kunstenaarsvereniging De Ploeg waaraan Hendrik verbonden was. Eerder die middag kreeg ik een rondleiding van curator Annemieke Keizer.

De lezing trok een klein, maar zeer aandachtig publiek, dat na afloop interessante vragen stelde. Een bezoeker was zelfs helemaal uit Emmeloord gekomen om erbij te zijn, die had de biografie al bijna uit. Mijn uitgever Dolf Weverink was ook van de partij, en maakte bovenstaande foto van de signeersessie na afloop. Twee dagen later publiceerde het Friesch Dagblad een groot essay van mij over Reinberts Friese wortels.

Friesch Dagblad 30 mei 2015 Derks

Vrijdag 29 mei was ik bij de wereldpremière van Traurig wie der Tod van Theo Verbey in de omroepserie De Vrijdag van Vredenburg, weer veilig terug in de gerestaureerde Grote Zaal van TivoliVredenburg. Ik had Verbey uitvoerig geïnterviewd en hij vertelde dat zijn stuk een persoonlijke achtergrond had. Hij koos voor de herdichtingen van Chinese poëzie van Hans Bethge, die hij zette voor het Groot Omroepkoor en het Radio Filharmonisch Orkest. Het stuk was bijzonder welluidend en kreeg een ovationeel applaus van de goed gevulde zaal.

Thea Derks signeert Reinbertbio, Boekhandel Van der Velde Drachten 28-5-2015

Twee dagen later verzorgde ik in TivoliVredenburg alweer de inleiding bij het concert ‘De magie van Blechacz’ van Amsterdam Sinfonietta. Het programma was geheel Scandinavisch, met één Oostenrijkse eend in de bijt. Naast werken van Grieg, Sibelius en Rautavaara, klonk het Pianoconcert nr. 23 van Mozart, met als solist de jonge Pool Rafal Blechacz .

Ik sprak voorafgaand over het programma met Willem de Bordes, artistiek coördinator van Amsterdam Sinfonietta. Het werd een memorabele avond: Blechacz heeft een prachtig toucher en de musici speelden onder leiding van concertmeester en artistiek leider Candida Thompson zeer alert, vol energie en spatgelijk. Hartverwarmend is de enorme speelvreugde die zij zonder uitzondering uitstralen.

Op maandag 1 juni was het tijd voor een nieuwe productie van de opera Lulu van Alban Berg van De Nationale Opera & Ballet in het kader van het Holland Festival. Wekenlang gonsde de pers van opwinding, omdat de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge tekende voor de regie. De superlatieven over diens fantastische inzichten vlogen je om de oren, dus de verwachtingen waren zeer hooggespannen.

Helaas liet Kentridge de opera verdrinken in een overdaad aan beelden. Die zijn weliswaar mooi en vindingrijk, maar het toch al problematische libretto ontbeerde elke diepgang en zeggingskracht. Temeer daar ook zijn personenregie te wensen over liet: je begrijpt geen moment wat al die mensen op  het podium drijft, Lulu incluis. Zo werd de voorstelling een deceptie van niet ingeloste beloftes – zoals de Chinese keizer wiens onnoemlijk prachtige nieuwe gewaden onzichtbaar bleken. Ik noemde mijn bespreking dan ook Lulu en de kleren van Kentridge.

Woensdagavond 3 juni klonk bij de Concertzender aflevering IX van Panorama de Leeuw, waarin ik dit keer inzoomde op de controverses rond ‘soniek’ versus ‘muziek’ en de opera Reconstructie. Zoals gebruikelijk, liet ik ook nu weer enkele historische stukken horen: een opname van het Vioolconcert van Henkemans met Theo Olof uit 1951 en een half uur uit de enige bestaande opname van Reconstructie, gemaakt in 1969. Overstuurd, maar vol energie en nooit te horen op de Nederlandse radio. Het programma is hier terug te luisteren.

Inleiding MGIJ op Dorsen Yesterday Tomorrow Holland Festival 4-6-2015

Gisteravond, 4 juni, gaf ik een inleiding bij de wereldpremière van Yesterday Tomorrow van de Amerikaanse regisseur Annie Dorsen. Zij maakt ‘algoritmisch theater’, door met behulp van computers bestaande teksten en muziek te ontrafelen en weer in elkaar te zetten. Dit keer volgden drie zangers een traject waarin het Beatles lied Yesterday transformeert naar de musical song Tomorrow. De algoritmes van de computer bepalen ter plekke welke noten en woorden ze moeten zingen, en zelfs welke bewegingen ze daarbij moeten maken. Helaas bleef het geheel toch ietwat te veel concept om een uur lang echt te blijven boeien. Maar interessant was het zeker!

#AlbanBerg #AmsterdamSinfonietta #AnnemiekeKeizer #CandidaThompson #CappellaAmsterdam #Concertzender #Cultuurpers #DaanManneke #DaniëlRuyneman #DeNationaleOpera #DePloeg #FrieschDagblad #GrootOmroepkoor #HansHenkemans #HendrikWerkman #HollandFestival #LaurentDurupt #Lulu #MensOfMelodie #MuseumDrachten #MuziekgebouwAanTIJ #PanoramaDeLeeuw #RadioFilharmonischOrkest #RafalBlechacz #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TheoOlof #TheoVerbey #TivoliVredenburg #TonDeLeeuw #TraurigWieDerTod #VanDerVeldeBoeken #VrijdagVanVredenburg #WillemDeBordes #WilliamKentridge