Herakles in Xinjiang
Niet Herakles maar Vajrapani (Musée Guimet, Parijs)In het Musée Guimet in Parijs fotografeerde ik onlangs bovenstaande kop. Een tête à l’expression farouche, zo las ik op het bordje met uitleg, dat verder meldde dat dit woest kijkende heerschap afkomstig was uit de kleine Tempel 1 te Toqquz Sarai in Tumxuk. Het is gemaakt in de late vierde eeuw na Chr. en met een leeuwenhuid over het hoofd is het natuurlijk Herakles – of zoiets.
Boeddhistische kunst
Tumxuk ligt in Xinjiang, dus in het uiterste westen van het huidige China, aan de Zijderoute. Toen de Kushana’s heersten over Centraal-Azië, tussen de eerste eeuw v.Chr. en de vierde eeuw na Chr., verspreidde het Mahayana-boeddhisme zich vanuit de Punjab naar Afghanistan, Oezbekistan en door de Fergana-vallei over de Pamir naar Xinjiang. En met het boeddhisme kwam kunst als deze mee. We noemen het weleens Gandara-kunst en daar zit een flinke scheut hellenistische invloed in.
Afbeeldingen van Herakles zijn niet onbekend in Centraal-Azië. Ik heb weleens geblogd over een Boeddha uit Termez die was afgebeeld met de attributen van de Griekse halfgod. Inclusief knots, zodat er geen verwisseling mogelijk was met Alexander de Grote, die in Centraal-Azië eveneens werd afgebeeld met een leeuwenhuid over het hoofd.
Vajrapani
De kop uit Tumxuk heeft echter ook nogal opvallende hoektanden, en dat is noch voor Alexander noch voor Herakles gebruikelijk. Die slagtanden (want dat zijn het) doen meer denken aan Griekse gorgonen en boeddhistische beschermgeesten. Eén daarvan, zo leerde ik in Parijs, heet Vajrapani en waakt over Boeddha als deze dhamma onderwijst, de “wet van de rechtvaardigheid”.
De naam Vajrapani betekent zoiets als “degene die de bliksem draagt”. Dat is dan weer wel een attribuut van Alexander de Grote, die zich op zijn Indische munten liet afbeelden met een bliksemschicht in de hand, kijk maar. Ik denk dat de vraag of Vajrapani nu een tandige variant is op Herakles of op Alexander, verkeerd is gesteld. Leeuwenhuiden, slagtanden en bliksemschichten zijn objecten waaruit kunstenaars konden selecteren en ze zijn ook niet specifiek voor de hellenistische cultuur. Laten we zeggen dat er langs de Zijderoute een cultureel continuüm was, zodat vormen die we kennen uit Griekenland ook voorkomen in het verre Xinjiang.
En ik vind de bovenstaande kop gewoon móói.
[Dit was het 473e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]
#AlexanderDeGrote #boeddhisme #China #dhamma #Gorgo #Herakles #KushanaS #leeuw #Mahayana #Tumxuk #Vajrapani #Xinjiang #Zijderoute
Kneeling and holding his left hand in a gesture of reverential greeting, this Buddhist protector holds a stylized thunderbolt called a <em>vajra</em>, for which he is named. His black body is set off by the gold cloud and flames that stand out from the indigo sky through which birds of prey fly with serpents. His hair stands on end, and his eyes—including his third eye of wisdom—bulge with ferocity. These attributes, plus the powerful bulk of his body, convey his ability to eradicate obstacles to enlightenment. Though unsigned, the painting appears to have been made by a high-ranking Tibetan patriarch. Rare examples of textiles from the Yuan dynasty (1279-1368), the upper and lower borders feature the Indian man-eagle Garuda, who in Tibetan Buddhism is associated with Vajrapani. Garuda hovers over the three Islands of the Immortals that rise from the stylized waters of the Eastern Sea, a motif associated with the Chinese religion of Daoism. Cross-cultural visual references to Indian, Tibetan, and Chinese images come together in this remarkable devotional ensemble.
Kneeling and holding his left hand in a gesture of reverential greeting, this Buddhist protector holds a stylized thunderbolt called a <em>vajra</em>, for which he is named. His black body is set off by the gold cloud and flames that stand out from the indigo sky through which birds of prey fly with serpents. His hair stands on end, and his eyes—including his third eye of wisdom—bulge with ferocity. These attributes, plus the powerful bulk of his body, convey his ability to eradicate obstacles to enlightenment. Though unsigned, the painting appears to have been made by a high-ranking Tibetan patriarch. Rare examples of textiles from the Yuan dynasty (1279-1368), the upper and lower borders feature the Indian man-eagle Garuda, who in Tibetan Buddhism is associated with Vajrapani. Garuda hovers over the three Islands of the Immortals that rise from the stylized waters of the Eastern Sea, a motif associated with the Chinese religion of Daoism. Cross-cultural visual references to Indian, Tibetan, and Chinese images come together in this remarkable devotional ensemble.
Exploring #ClevelandMuseumofArt today. Astonished by the intricate details and cultural richness of 'Vajrapani Embroidered Mount with Garuda'. This piece surely transports you back to ancient times! Anyone else love historical art as much?
#Vajrapani #EmbroideredArt #ClevelandArtMuseum
https://clevelandart.org/art/1989.11.c
Kneeling and holding his left hand in a gesture of reverential greeting, this Buddhist protector holds a stylized thunderbolt called a <em>vajra</em>, for which he is named. His black body is set off by the gold cloud and flames that stand out from the indigo sky through which birds of prey fly with serpents. His hair stands on end, and his eyes—including his third eye of wisdom—bulge with ferocity. These attributes, plus the powerful bulk of his body, convey his ability to eradicate obstacles to enlightenment. Though unsigned, the painting appears to have been made by a high-ranking Tibetan patriarch. Rare examples of textiles from the Yuan dynasty (1279-1368), the upper and lower borders feature the Indian man-eagle Garuda, who in Tibetan Buddhism is associated with Vajrapani. Garuda hovers over the three Islands of the Immortals that rise from the stylized waters of the Eastern Sea, a motif associated with the Chinese religion of Daoism. Cross-cultural visual references to Indian, Tibetan, and Chinese images come together in this remarkable devotional ensemble.
“Condensed within you alone,
Is the power and strength of all the Buddhas.
Manifesting in the wrathful form of the enlightened Vajra,
I pay homage to you Vajra Vidarana, the Subduer."
Vajravidarana Sutra
#vajrapani #ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ #powerofbouddha #lordofsecrets #lordofyakshas #bodhisattva #vajrayana #mantrayana #dzogpachenpo #aumvajrapanihum
Buddhist Art
Jona Lendering
Hidden Gems
Akash Hodja Al Lefkoshi