Misja Artemis 2 wystartowała w stronę Księżyca

https://szmer.info/post/13282956

Powrót człowieka na orbitę Księżyca po ponad 50 latach.

Artemis II to nie finał — to test.
Systemów, procedur i granic, które trzeba przekroczyć, żeby zrobić kolejny krok.

https://faleinspiracji.pl/2026/03/28/20260328-misja-artemis-ii/

#FaleInspiracji #kosmos #nauka #technologia #Artemis #NASA #space

NASA może wyłączyć działającą sondę. Tymczasem Juno odkrywa potężne burze na Jowiszu

To jeden z tych momentów, w których nauka zderza się z brutalną rzeczywistością budżetową.

Sonda Juno, która od lat bada Jowisza i wciąż dostarcza przełomowych danych, może wkrótce zostać wyłączona. Powód? NASA musi ciąć koszty. Problem polega na tym, że misja – choć formalnie „przedłużona” – wciąż działa bez zarzutu i… właśnie przynosi jedne z najciekawszych odkryć od lat.

Błyskawice potężniejsze niż na Ziemi

Najświeższe dane z sondy Juno pokazują coś, co brzmi jak science fiction. Burze na Jowiszu generują błyskawice co najmniej 100 razy silniejsze niż na Ziemi – a w skrajnych przypadkach mogą być nawet milion razy potężniejsze. Naukowcy przeanalizowali ponad 600 impulsów mikrofalowych zarejestrowanych podczas przelotów sondy w latach 2021–2022. Co ważne, udało się to dzięki rzadkiemu „oknu pogodowemu”, gdy aktywność burz była niższa i można było dokładniej obserwować pojedyncze zjawiska.

Mechanizm powstawania błyskawic jest podobny jak na Ziemi – chodzi o ładunki elektryczne w chmurach. Różnica tkwi w skali i środowisku. Na Jowiszu mamy do czynienia z atmosferą bogatą w wodór i amoniak, a konwekcja działa odwrotnie niż u nas – wilgotne powietrze opada zamiast się unosić. Efekt? Potrzeba znacznie więcej energii, żeby „odpalić” burzę.

I właśnie dlatego, gdy już do niej dochodzi, mamy do czynienia z absolutnym potworem energetycznym.

Sonda działa. Problemem nie jest technologia, tylko pieniądze

Juno krąży wokół Jowisza od 2016 roku i – co kluczowe – wciąż jest w świetnej kondycji technicznej. Nie kończy jej się paliwo, nie ma poważnych usterek, a dane naukowe są wartościowe. A mimo to jej przyszłość stoi pod znakiem zapytania.

NASA znalazła się w sytuacji, w której musi wybierać: utrzymywać działające misje czy inwestować w nowe. Roczny koszt utrzymania starszych projektów to około 260 milionów dolarów, czyli blisko 10% budżetu nauk planetarnych. Na pierwszy rzut oka to niewiele. W praktyce – to równowartość dwóch nowych misji w ciągu dekady. I właśnie tu zaczyna się problem.

Trudne decyzje: stare misje kontra nowe odkrycia

W podobnej sytuacji co Juno znajdują się także inne projekty, w tym misje marsjańskie, takie jak Mars Reconnaissance Orbiter czy łazik Curiosity. Każda z nich nadal dostarcza wartościowych danych, ale każda kosztuje.

NASA stoi więc przed klasycznym dylematem: czy lepiej eksploatować sprawdzone narzędzia, czy zainwestować w coś nowego, co może przynieść jeszcze większe odkrycia? Problem w tym, że nauki nie da się łatwo przeliczyć na ROI. Przykład? Curiosity dokonał przełomowych odkryć dotyczących cyklu węgla na Marsie… dopiero po kolejnych przedłużeniach misji. Gdyby ktoś wcześniej „odciął finansowanie”, tych danych byśmy po prostu nie mieli. Jest coś jeszcze: Juno to ostatni taki statek w tej części Układu Słonecznego. Stawka jest jeszcze większa, niż się wydaje. Juno jest dziś jedyną aktywną sondą operującą w przestrzeni między orbitami Jowisza a Plutona.

Wyłączenie tej misji oznaczałoby realną lukę w badaniach tej części Układu Słonecznego – przynajmniej na kilka lat. Co więcej, tempo wysyłania nowych misji wyraźnie spadło. NASA uruchamia dziś znacznie mniej projektów niż w latach 90. i na początku XXI wieku. Kolejne duże przedsięwzięcia, jak Dragonfly (misja na Tytana), wystartują dopiero za kilka lat.

Nauka kontra budżet – i brak łatwych odpowiedzi

Oficjalnie decyzja jeszcze nie zapadła. NASA ma ją ogłosić wraz z planem operacyjnym przekazywanym do Kongresu. Ale sygnał jest jasny: era utrzymywania wszystkich działających misji może się kończyć. I to jest moment, który warto zapamiętać. Bo pokazuje, że w eksploracji kosmosu największym ograniczeniem nie jest już technologia. Jest nim ekonomia. A gdzieś w tle tego wszystkiego Jowisz nadal generuje burze, które zawstydzają wszystko, co znamy z Ziemi.

Kosmiczny spektakl na Ganimedesie. Zorze polarne na księżycu Jowisza potężniejsze, niż zakładano

🔬 #Physik Rätsel – Spannende Rätselfragen einfach erklärt! 🤓

📖 https://www.kosmos.de/buecher/ratgeber-naturfuehrer/astronomie/einsteiger/14776/das-raetselhafte-universum

📎https://philosophies.de/index.php/2022/10/26/zoomposium-naumann-bohnet-das-raetselhafte-universum/

📺https://youtu.be/1ouxs6P3Enc

#ThomasNaumann #IljaBohnet #Zoomposium #OffeneFragenDerPhysik #Naturwissenschaften #DunkleMaterie #Stringtheorie #Kosmologie#Philosophie #Wissenschaftstheorie #Teilchenphysik #Naturkonstanten #Multiversum #Falsifizierbarkeit #Feinabstimmung #Ordnung #Schönheit #Wahrheit #Psychologie #Wissenschaftskritik #Forschung #Physik #Kosmos #Kosmetik #OffeneFragen

Mit #Koi ist bei #KOSMOS ein neues Legespiel für #Japan-Fans erschienen. Beim Teichbau werden bekannte Spielsysteme aus #Bonsai von 2024 erweitert und neu interpretiert. Ziel ist es, eine ansprechende Umgebung für bunte Koi-Karpfen zu schaffen. #brettspiel

https://sumikai.com/japan-in-deutschland/gesellschaftsspiele/koi-im-test-eleganter-teichbau-mit-biss-374422/

Naukowcy zawężają poszukiwania życia pozaziemskiego. Na liście zostało tylko 45 planet

Do tej pory odkryliśmy ponad 6000 egzoplanet, ale poszukiwanie na nich śladów życia przypominało szukanie igły w stogu siana.

Większość z tych światów to miejsca absolutnie niegościnne. Naukowcy z Uniwersytetu Cornella postanowili radykalnie zawęzić ten katalog. Opublikowali właśnie krótką listę 45 skalistych globów, na których szanse na znalezienie kosmitów są największe.

Najnowsze badanie, opublikowane w prestiżowym „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”, to potężne narzędzie dla współczesnej astronomii. Zespół pod kierownictwem Abigail Bohl przeanalizował tysiące znanych układów planetarnych, by wyłonić z nich te, które dają realne nadzieje na istnienie życia.

Na ostatecznej liście znalazło się zaledwie 45 skalistych światów. Kryteria były surowe: planety nie mogły być większe niż dwukrotność rozmiarów Ziemi i musiały znajdować się dokładnie w tak zwanej ekosferze (Habitable Zone), czyli w takiej odległości od swojej gwiazdy, która umożliwia utrzymanie na powierzchni wody w stanie ciekłym.

Od TRAPPIST-1 do Proxima Centauri

Wśród najbardziej obiecujących kandydatów znalazły się między innymi cztery planety krążące wokół czerwonego karła w układzie TRAPPIST-1 (oddalonego od nas o około 40 lat świetlnych) oraz Proxima Centauri b – najbliższa nam znana egzoplaneta, znajdująca się zaledwie 4 lata świetlne od Ziemi.

Badacze skategoryzowali wytypowane obiekty pod kątem ich wieku, charakterystyki orbity, ekspozycji na promieniowanie oraz łatwości obserwacji z naszej planety. Jak podkreśla Abigail Bohl, badaczka i astronomka z amerykańskiego Uniwersytetu Cornella, takie skatalogowanie celów pozwoli astronomom na zoptymalizowanie strategii badawczych i lepsze wykorzystanie cennego czasu obserwacyjnego na najpotężniejszych teleskopach kosmicznych i naziemnych.

Co równie istotne, wytypowana lista pozwoli na badanie skrajnych przypadków. Naukowcy chcą przyjrzeć się planetom znajdującym się na samych krawędziach ekosfery i porównać je z tymi orbitującymi idealnie w jej centrum. W naszym Układzie Słonecznym to właśnie na takich obrzeżach znajdują się Mars i Wenus, podczas gdy Ziemia zajmuje najbardziej dogodną pozycję. Sprawdzenie, czy ten sam schemat dotyczy innych systemów gwiezdnych, może być kluczem do ostatecznego zrozumienia, jak powszechne (lub jak unikalne) jest życie we wszechświecie.

Przełomowe odkrycie na Marsie. Łazik Perseverance odnalazł podziemny system rzeczny