Willem Jeths schrijft Eerste Symfonie

Amsterdam, 2 april 2013 – In opdracht van de omroepserie ZaterdagMatinee componeerde Willem Jeths zijn Eerste Symfonie. Deze wordt op 13 april a.s. in première gebracht door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Edo de Waart. Jeths baseerde zijn symfonie op twee eerdere orkestwerken, Scale, Le tombeau de Mahler en Metanoia, die als tweeluik het middendeel vormen van de vierdelige symfonie. De overige twee delen zijn nieuw, en  speciaal geschreven voor de stem van mezzosopraan Karin Strobos.

Jeths koos de gedichten ‘Unbegrenzt’ en ‘Selige Sehnsucht van Goethe, die perfect aansluiten bij de thematiek van leven, dood en transformatie. Zoals de titel van een van de middendelen al aangeeft, spreekt Mahler een duchtig woordje mee in dit orkestwerk. Jeths: ‘Ik heb me laten inspireren door het doodsakkoord uit Mahlers Tiende Symfonie en zet ook een Fernorchster in. Zelfs de doodstrommel uit Mahlers werk ontbreekt niet.

Daarnaast speelt het zeven een belangrijke rol. In de numerologie heeft dat cijfer een symbolische betekenis van het je willen verheffen. Het eerste deel zeven minuten, het Fernorchster laat zeven keer van zich horen, ik heb een toonladder samengesteld uit twee  halfverminderde septiemakkoorden en ook de prominent aanwezige Frygische toonladder telt zeven tonen.

Lees meer in mijn artikel op Cultuurpers – daar vindt u ook een aantrekkelijke korting op dit concert.

#ConcertgebouwAmsterdam #Dood #EdoDeWaart #Goethe #KarinStrobos #Leven #RadioFilharmonischOrkest #TheaDerks #Transformatie #WillemJeths #ZaterdagMatinee

Reinbert de Leeuw componeert monsterstuk voor ZaterdagMatinee

Reinbert de Leeuw werd in september 2013 vijfenzeventig jaar, wat bepaald niet ongemerkt voorbij ging. Dit hele seizoen staat hij in de spotlights, niet alleen als dirigent en als pianist, maar ook als componist. Zo werd tijdens het aan hem gewijde Reinbertfestival zijn op Schubert en Schumann geïnspireerde liederencyclus Im wunderschönen Monat Mai uitgevoerd.

Ook de NTR ZaterdagMatinee wilde niet achterblijven, en gaf De Leeuw een opdracht voor een nieuw orkestwerk, dat a.s. zaterdag 1 februari zijn wereldpremière beleeft in het Concertgebouw in Amsterdam. Reinbert de Leeuw dirigeert zelf het Radio Filharmonisch Orkest Der nächtliche Wanderer, dat zijn titel ontleent aan het gelijknamige gedicht van Friedrich Hölderlin. Dit wordt op band voorgedragen door een acteur.

De Leeuw noemt het zelf een compositie die ‘in alles extreem is’. Deze duurt 50 minuten, maakt gebruik van een honderdkoppig orkest & een extra orkest achter het podium en zet bovendien muziek in vanaf band. Het werk is geïnspireerd op het laatste pianostuk van Wagner en de Vioolsonate van Galina Oestvolskaja.  Ik schreef hierover voor Cultuurpers.

Naast zijn eigen stuk, dirigeert De Leeuw nog een wereldpremière, van de eveneens Nederlandse componist Wim Boogman, Raving. Tevens staat een werk van Igor Stravinsky op de lessenaars.

#ConcertgebouwAmsterdam #DerNächtlicheWanderer #Hölderlin #NTRZaterdagMatinee #RadioFilharmonischOrkest #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks

Jeroen de Valk over #Reinbertbio: ‘proefschriftachtig standaardwerk’

Het was weer druk de afgelopen weken. Op 24 april verzorgde ik de inleiding bij een concert van ensemble Ludwig in de omroepserie De Vrijdag van Vredenburg. Dit klinkt vanzelfsprekender dan het was, want door een bouwtechnische storing moest het concert verplaatst worden van de Grote Zaal naar de kleinere Hertz, die aanzienlijk minder publiek kan herbergen.

Gelukkig leed het concert er niet onder: de musici van Ludwig speelden werken van onder anderen Louis Andriessen, Luciano Berio, Maurice Ravel en Manuel de Falla. Een van de solisten was de harpist Remy van Kesteren, die het publiek tot groot enthousiasme opzweepte met twee kleurrijke improvisaties.

Thea Derks + Remy van Kesteren 24-4-2015 TivoliVredenburg

In de pauze van de live uitzending op Radio 4 liep ik nu eens niet zelf rond met een microfoon, maar werd ik geïnterviewd door presentatrice Maartje Stokkers. Aanleiding was het stuk Dances van Louis Andriessen, dat die avond werd uitgevoerd. Andriessen is al decennia bevriend met Reinbert de Leeuw, met wie hij het Nederlandse muzieklandschap veranderde, samen met bentgenoten Peter Schat, Misha Mengelberg en Jan van Vlijmen. We spraken over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie, die ik na afloop van het concert in de foyer signeerde.

Thea Derks + Maartje Stokkers VvV 24-4-2013 Interview over Louis Andriessen-Reinbertbio

Twee dagen later zaten we samen in de persjury van het Prinses Christina Concours in het Lucent Danstheater in Den Haag. Er waren zeven finalisten van een ongekend hoog niveau, maar de jonge marimbaspeler Martijn Boom won de persprijs met zijn intense uitvoering en volwassen podiumuitstraling. Na afloop reikte Prinses Christina de prijzen uit. Ik schreef een bericht voor Cultuurpers.

Op vrijdag 1 mei bezocht ik de productie die de Nederlandse Reisopera maakte van Orphée et Euridyce van Gluck in het Wilminktheater in Enschede. Een geweldige voorstelling, waarin de vaak vertragende balletten op een volkomen natuurlijke wijze in de enscenering waren opgenomen. Ook de belichting en het decor waren schitterend, zelden vormen muziek en beeld zo’n sterke eenheid. Ik schreef dan ook een zeer positieve bespreking voor Cultuurpers.

Twee dagen later werd ik geïnterviewd door muziekjournalist Jeroen de Valk, wiens biografie van jazzdrummer John Engels ik had besproken. Na lezing van mijn biografie van Reinbert de Leeuw, vroeg zich af hoe ik terugkeek op het afgelopen jaar. Hij maakte een een mooi interview voor Cultuurpers, waarin hij mijn boek omschrijft als een ‘proefschriftachtig standaardwerk’. En passant belicht hij enkele door mij ontzenuwde mythes, die vanwege de rel rondom de publicatie wat onderbelicht zijn gebleven.

Thea Derks + Jeroen de Valk, 3 mei 2015

Op woensdag 6 mei klonk bij de Concertzender alweer de achtste aflevering van Panorama de Leeuw, waarin ik nog even stilstond bij nieuwemuziekpioniers als Daniel Ruyneman en Ton de Leeuw. Ook draaide ik  Pour faire le portrait d’un oiseau voor mezzosopraan en ensemble van Ton de Kruyf, in een unieke live opname uit 1965 van het Haags Ensemble voor nieuwe muziek onder leiding van Elie Poslavsky.

Ook memoreerde ik het concert van 13 maart 1966 in het Concertgebouw in Amsterdam, toen Poslavsky het Concertgebouworkest dirigeerde in ditzelfde werk van Ton de Kruyf, terwijl Louis Andriessen de wereldpremière leidde van zijn eigen Ittrospezione III. Met als saillant detail dat hij drie dagen later, samen met Reinbert de Leeuw, Misha Mengelberg, Peter Schat en Jan van Vlijmen in een open brief ditzelfde orkest ervan beschuldigde te weinig eigentijdse muziek te spelen… U luistert de uitzending hier terug.

Zondag 10 mei was dan mijn #Reinbertlezing in de Schouwburg van Venray. Deze had veel aandacht gekregen in de pers o.a. van Venray boeit!, weekblad Peel & Maas en Omroep Venray. Ondanks het mooie weer en Moederdag, was de zaal goed gevuld. Het was een mooie middag, met opnieuw live muziek van mijn neef Will Derks en de zangeres Irma Bogers.

Will Derks + Irma Bogers bij Reinbertlezing Schouwburg Venray 10 mei 2015

Helemaal uit Nuenen kwam Maarten van Zanten sr., die ik heb leren kennen tijdens mijn onderzoek voor de biografie. Hij hielp me enorm met informatie over de HBS die Reinberts vader bezocht in Den Haag. Hij had zijn boek meegenomen zodat ik het kon signeren, en uiteraard gingen we samen op de foto.

Maarten van Zanten + Thea Derks met Reinbertbio Venray 10-5-2015

Heel bijzonder was bovendien dat vier van mijn klasgenootjes van de lagere school naar mijn lezing waren gekomen. Zo werd het een heel speciale middag, die nog tot laat in de avond voortduurde…

Thea signeert #Reinbertbio, op de achtergrond enkele oud-klasgenootjes

Dinsdag 12 mei ging ik naar de enscenering van Benvenuto Cellini van Hector Berlioz, die Monty Python-regisseur Terry Gilliam maakte voor De Nationale Opera. Hij presenteerde een rijk palet aan kolderieke beelden, die beslist vindingrijk en vaak ook grappig waren, maar uiteindelijk zo over the top dat ik me als bezoeker verpletterd voelde, zoals ik in mijn recensie noteerde.

Less is more schreef ik naar aanleiding van die productie en zie, een dag later werd ik op mijn wenken bediend door de voorstelling De perzik van onsterfelijkheid van Rieks Swarte in de Toneelschuur in Haarlem. Een ontroerend verhaal naar het gelijknamige boek van Jan Wolkers, over een echtpaar dat in de oorlog in het verzet zat en daarna zijn leven nooit meer goed op de rails krijgt.

De productie vormt een wonderlijke mengeling van hoorspel (inclusief heuse Geräuschmacher), tekenfilm (live gefilmde tekeningen van de Amsterdamse Rivierenbuurt), mime, en acteurstheater. De tekst bestaat uit een anderhalf uur durende monoloog van de treurige Ben Ruwiel, die op de 35e herdenking van de bevrijding in 1980 min of meer per ongeluk verzeild raakt in het feestgewoel. Een fenomenale prestatie van  de acteur Ali Çifteci.

Rieks Swarte en Snoet (c) Sanne Peper

Çifteci kreeg al even knap tegenspel van Margje Wittermans. Met behulp van een schort, een pruik, een jasje of een baret wekte zij een schier oneindige reeks passanten tot leven. Schitterend was ook het pluchen hondje ‘Snoet’, dat door de uitvoerders met simpele handbewegingen geanimeerd werd. Je zag dat het een nep hond was, en toch wist het beest je diep te raken. Ik moest hierbij sterk denken aan de productie A Dog’s Heart  van de Nationale Opera, waarin ook een kunsthond figureerde. Ik schreef voor Cultuurpers een iets uitgebreidere recensie. Gaat dat zien, gaat dat horen!

En op deze Hemelvaartsdag vond ik eindelijk de tijd een in memoriam te schrijven voor Ton Hartsuiker, een groot pleitbezorger van de nieuwe muziek in ons land en (ongewild) rivaal van Reinbert de Leeuw.Last, but not least: ik ontving vandaag ook het persbericht over mijn lezing bij Boekhandel Van der Velde in Drachten op donderdag 28 mei. Hierin zal ik aanhaken bij de expositie over de familie Werkman in Museum Drachten: Reinbert de Leeuw dankt zijn doorbraak namelijk aan een door Daniel Ruyneman opgezette concertserie in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Ruyneman was sterk betrokken bij de kunstenaarsvereniging De Ploeg van Hendrik Werkman.

#AliÇifteci #BenvenutoCellini #ConcertgebouwAmsterdam #Concertgebouworkest #Cultuurpers #DaniëlRuyneman #DeNationaleReisopera #EliePoslavsky #Gluck #HaagsEnsembleVoorNieuweMuziek #HectorBerlioz #IrmaBogers #JanVanVlijmen #JeroenDeValk #JohnEngels #LouisAndriessen #LucentDanstheater #Ludwig #MaartenVanZantenSr #MaartjeStokkers #MargjeWittermans #MartijnBoom #MishaMengelberg #NederlandseReisopera #PerzikDerOnsterfelijkheid #PeterSchat #PrinsesChristinaConcours #ReinbertDeLeeuw #ReinbertDeLeeuwMensOfMelodie #Reinbertbio #Reinbertlezing #RemyVanKesteren #RieksSwarte #TerryGilliam #TheaDerks #TonDeKruyf #TonHartsuiker #VrijdagVanVredenburgRadio4 #WillDerks

Abschied in Panorama de Leeuw XV

A.s. woensdag 6 januari draai ik in Panorama de Leeuw op de Concertzender het grootschalige orkestwerk Abschied, dat Reinbert de Leeuw in 1973 componeerde. Met dit kolkende stuk – ‘een permanent soort razernij’ – in zijn eigen woorden, leek hij voorgoed afscheid  te nemen van de Romantiek, het symfonieorkest én zijn carrière als componist.

Het werd in première gebracht door het Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Edo de Waart en verscheen op een elpee, die echter zelden of nooit op welke zender dan ook te horen is. Op deze langspeler staat ook Hymns & Chorals, dat ik draaide in aflevering XII.

Wat zou het mooi zijn als het nieuwe jaar ook een Abschied zou betekenen van het vele geweld in het afgelopen jaar – en in de jaren daarvóór. Dit zal helaas wel te veel gevraagd zijn, want de mens schijnt nu een keer de onbedwingbare behoefte te hebben de ander zijn of haar wil op te leggen, desnoods met geweld.

Maar hoop doet leven, en op 7 januari speelt het Brodsky Quartet in het Muziekgebouw aan ‘t IJ de cyclus Trees Walls Cities over de helende kracht van muziek. Ze vroegen acht componisten een stuk te schrijven over een iconische stad waar muren een belangrijke rol spelen: om de vijand buiten te houden, het volk binnen, of om bevolkingsgroepen van elkaar te scheiden.

De wal op Cyprus die werd opgeworpen tussen de Turkse en Griekse bevolking

Een zeer actueel thema, gezien de vele muren die alom worden opgericht om vluchtelingen uit conflictgebieden te weren uit ons comfortabele, rijke Westen. Maar ook de verzoenende werking van muziek heeft zo zijn grenzen. Zo vertelde Daniel Rowland, primarius van het Brodsky Quartet, me in een gesprek voor Cultuurpers dat de burgemeester van Dubrovnik weigerde  de Servische componiste Isidora Žebeljan toe te laten bij de première van haar eigen stuk. Je leest mijn interview hier.

Op zondag 20 december verzorgde ik de inleiding bij een concert van het Residentie Orkest in TivoliVredenburg, met o.a. het Concert voor twee piano’s van Mozart. Solisten waren Lucas en Arthur Jussen, met wie ik sprak over hun aanpak en over mogelijke meningsverschillen over interpretaties. Ze speelden twee varianten voor, waarbij ik het publiek liet kiezen: unaniem opteerde men voor de wat lyrischere interpretatie van Lucas.

Thea Derks – Arthur en Lucas Jussen, TivoliVredenburg 20-12-2015

Een week eerder speelde het Residentie Orkest in de NTR ZaterdagMatinee de wereldpremière van het Pianoconcert Unscrolled van mijn Chinees-Amerikaanse vriend Huang Ruo, dit seizoen composer in residence van het Amsterdamse Concertgebouw. De eerste componist ooit die deze eer te beurt valt, ik ben heel trots op hem. Ik leerde Huang Ruo kennen in 2005, toen hij meedong naar de Gaudeamus Muziekprijs en we werden meteen vrienden. 

Helaas moest ik wegens familieomstandigheden zijn wereldpremière missen, maar we hebben de schade daarna ruimschoots ingehaald. Op dinsdag 15 december was Huang Ruo te gast bij het Conservatorium van Amsterdam, met onder andere een interview en een uitvoering van zijn stuk Leaving Sao. Arnold Marinissen leidde het studentenensemble The Score Collective en Ruo nam zelf de zangpartij voor zijn rekening. Het stuk werd een dag later met groot succes herhaald tijdens een lunchconcert in een uitpuilende Kleine Zaal van het Concertgebouw.  Diezelfde avond kwam hij met zijn vrouw Shelley en zijn zoontje Nike bij me eten.

Nike – Huang Ruo – Thea Derks, 16-12-2015

Ook op 16 december overleed de legendarische Nederlandse alt Aafje Heynis, 91 jaar oud. Ze was niet alleen geliefd vanwege haar warme, diepe timbre, maar ook om haar eenvoudige en bescheiden persoonlijkheid. Ze was altijd dienstbaar aan de muziek en werd wel vergeleken met de Britse alt Kathleen Ferrier, wier docent haar met vooruitziende blik ooit een grootse carrière voorspelde. Ik schreef een in memoriam.

Op donderdag 10 december gaf ik de derde les van mijn cursus over hedendaagse muziek in het Muziekgebouw aan ‘t IJ, ditmaal gewijd aan de Tweede Weense School. Met aansluitend een concert van het Vlaamse Collectief o.l.v. Reinbert de Leeuw, met als soliste de sopraan Katrien Baerts. De uitvoering had helaas niet het hoge niveau dat De Leeuw eerder dat jaar bereikte met een geheel aan Janácek gewijd programma waaraan ook Collegium Vocale Gent meewerkte.

Een dag eerder klonk in het Muziekgebouw aan ‘t IJ de wereldpremière van de opera Eichmann, gemaakt door de componist Alejandra Castro Espejo en de librettist Bo Tarenskeen. Ik sprak met Castro Espejo over haar compositie, maar helaas werd geen van de hooggespannen verwachtingen ingevuld. Ten eerste was er geen sprake van opera: het merendeel van de tijd werd er niet gezongen maar gesproken; elke vorm van drama ontbrak en er was evenmin interactie tussen de personages.

Adolf Eichmann tijdens zijn proces in Jeruzalem, 1961 (c) https://www.timesofisrael.com

Ten tweede bestond het ‘libretto’ uit nietszeggende teksten over van alles en nog wat, maar ging het nergens over de beloofde spanning tussen het volgen van ons eigen geweten of bureaucratisch uitvoeren wat anderen ons opdragen, zoals Adolf Eichmann deed. Dat de antropologe Hannah Arendt hem niet als een bloeddorstig monster beschouwde, maar als een onbetekenend individu, kwam evenmin uit de verf. De thematiek heeft beslist operapotentie, maar kwam geen moment tot leven.

Zoals ik in mijn vorige blog al meldde, verzorgde ik op donderdag 3 december de inleiding bij een uitvoering van Mantra voor twee piano’s en elektronica van Karlheinz Stockhausen. Ik had mijn gesprek met Pierre-Laurent Aimard, Tamara Stefanovich en de elektronicus Marco Stroppa geregistreerd met mijn smartphone. Anders dan ik verwacht had, was de opname van een behoorlijke kwaliteit, dus plaatste ik deze op YouTube.

Het toeval wil dat diezelfde week ensemble Insomnio nóg een keer de 90e verjaardag van Pierre Boulez vierde met een minifestival. Hij was samen met Stockhausen een van de belangrijke vernieuwers van de muziek van na de Tweede Wereldoorlog. Het door hen gepredikte serialisme is allang op zijn retour, maar hun status is er niet minder om.

Tijdens de kerstvakantie sprak ik voor Cappella Amsterdam met dirigente Maria van Nieukerken over haar carte blanche concert rond elegiën, dat 26 en 17 januari wordt uitgevoerd in Utrecht en Amsterdam. En voor het Noord Nederlands Orkest schreef ik een toelichting bij Canto ostinato voor vier piano’s van Simeon ten Holt en bij de wereldpremière van diens orkestwerk Une musique blanche in de Oosterpoort te Groningen op 22 januari 2016.

Op de valreep van het nieuwe jaar werd ik door Huize Gaudeamus gestrikt voor een lezing over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie op donderdag 4 februari. En vanavond heb ik een afscheidsdiner met Huang Ruo, die morgen terugvliegt naar New York.

Mijn jaar kan nu al niet meer stuk. Ik wens ook u een mooi en gelukkig 2016!

#AafjeHeynis #Abschied #AdolfEichmann #ArnoldMarinissen #ArthurJussen #BoTarenskeen #BrodskyQuartet #CantoOstinato #CappellaAmsterdam #CollegiumVocaleGent #ConcertgebouwAmsterdam #Cultuurpers #DanielRowland #EdoDeWaart #HetCollectief #HuangRuo #HuizeGaudeamus #Insomnio #IsidoraZebeljan #KarlheinzStockhausen #LeavingSao #LucasJussen #Mantra #MariaCastraEspejo #MariaCastroEspejo #MariaVanNieukerken #MensOfMelodie #mensOfMelodiePanoramaDeLeeuw #MuziekgebouwAanTIJ #NoordNederlandsOrkest #NTRZaterdagMatinee #Oosterpoort #PanoramaDeLeeuw #PierreBoulez #PierreLaurentAimard #ReinbertDeLeeuw #ResidentieOrkest #RotterdamsPhilharmonischOrkest #ScoreCollective #SimeonTenHolt #TamaraStefanovich #TheaDerks #TivoliVredenburg #TreesWallsCities #TweedeWeenseSchool #UneMusiqueBlanche #Unscrolled

Composer Ryan Wigglesworth: ‘Technique is a tool for expression’

Ryan Wigglesworth (Sheffield, 1979) is considered one of the most important British musicians of his generation. He is composer in residence at the English National Opera and first guest conductor of the Hallé Orchestra. On 11 and 12 May he makes his debut with the Royal Concertgebouw Orchestra with his own Clocks from a Winter’s Tale, commissioned by the orchestra. The two programmes also feature works by Oliver Knussen, Benjamin Britten and Edward Elgar.

Like many Britons, Wigglesworth (not related to the conductor Mark Wigglesworth) began his musical career as a chorister. He grew up in Wincobank, a rather poor district in Sheffield where his parents owned a butcher’s shop. They were no musicians themselves, but had some classic elpees, from composers like Beethoven and Berlioz. The young Ryan eagerly listened to their music, and as a six-year-old sang the anthem of his elementary school with such ‘embarrassing fervour’ that the board made him audition at Sheffield Cathedral. He was immediately engaged to sing in the boys choir.

Obsessed

‘I was a boy from the wrong side of the city’, says Wigglesworth, ‘but music became my world. I was lucky that Graham Matthews, the organist of the Cathedral, took me under his wing.’ After primary school, he travelled daily to King Edward’s School on the other side of the city, where he became ‘obsessed with the music we performed’.

Soon he started composing his own pieces and at fifteen he was admitted to the prestigious Charterhouse School in Surrey, an age-old boarding school that devotes a lot of attention to culture. After this he studied piano, composition and conducting at the Guildhall School of Music and Drama and the University of Oxford. There he was also Organ Scholar for some time, in which function he gained practical experience as accompanist and conductor of choral music services.

In 2008, Wigglesworth drew nationwide attention conducting the BBC Symphony Orchestra in his own Sternenfall, commissioned by the BBC. Soon assignments flooded in, and he started dividing his attention between playing the piano, conducting and composing. This combination is not burdensome: ‘When I conduct or play the piano, I learn to become a better composer: how to work out an idea clearly, how to best communicate my message to the performer, how to balance a chord. Everything I do helps me in my core business, composing.’

Secrets and shadows

About his influences he says: ‘Any music that moves you will be part of your DNA in one way or another. Thus, the extremely efficient and strict music of William Byrd can have a huge emotional impact; Berlioz shapes his ideas into incredibly electrifying, driving rhythms. Beethoven is like Shakespeare: a universe in itself. But what you eventually learn from the great masters is technique, not style. Technique gives you the tools to express what you wish to express.’

His greatest inspiration, however, comes from Oliver Knussen, both as conductor and composer: ‘His music is the best proof that you must write what you always wanted to hear yourself, not what you think you should compose. The Horn Concerto is one of his best works: though relatively short, it feels like a long journey. It is very solid, characteristic and colourful, with some whiffs of a night’s atmosphere. But above all it’s very beautiful.’

Shakespeare

Wigglesworth is conducting this Horn Concerto alongside works by Britten and Elgar, and his own Clocks from a Winter’s Tale. While composing he drew inspiration from his opera The Winter’s Tale, that was premièred at the English National Opera in February 2017. ‘Time plays an important role in my piece, both realistic time and psychological time’, he says in an interview in Preludium, the magazine of Royal Concertgebouw Orchestra and Concertgebouw.

Clocks from a Winter’s Tale has three movements, each different in character. The first movement is dark and intense, the second is rather more light-hearted, while in the last movement the initial material returns, though this time ‘as in a dream’. Wigglesworth was fascinated by an exhibition of ancient English clocks he saw some years ago. ‘Every clock has its own personality. They are made to show the time objectively, and at the same time the complex mechanisms are of enormous beauty. To me, clocks embody the purest form of intelligence.’

Enchanting

The composer is happy to conduct the Royal Concertgebouw Orchestra: ‘I hope my music gives the musicians the chance to display their particular sound. It’s incredibly enchanting to hear your music performed with the same intensity and personality the Royal Concertgebouw Orchestra puts into Mahler and Bruckner.

I grew up with their records and know them from concerts in London and in the Amsterdam Concertgebouw. Their sophisticated sound is unique, their way of music making is always lively. I really look forward to our cooperation.’

Thursday 11, Friday 12 May, Concertgebouw Amsterdam

Royal Concertgebouw Orchestra, Ryan Wigglesworth, conductor
Britten (only on Friday): Four Sea Interludes

Wigglesworth: Cocks from a Winter’s Tale (commissioned by Royal Concertgebouw Orchestra, world première)
Knussen: Horn Concerto
Elgar: Enigma Variations

Photograph Ryan Wigglesworth: Benjamin Ealovega

#ClocksFromAWinterSTale #ConcertgebouwAmsterdam #OliverKnussen #RoyalConcertgebouwOrchestra #RyanWigglesworth #Shakespeare

Hans Abrahamsen’s Three Pieces for Orchestra: ‘Extremely charming and expressive’

The music of the Danish composer Hans Abrahamsen (1952) is highly poetic and often has a strong visual expressiveness. He paints with a fine brush; his work sounds transparent like a watercolour. – As e.g. in the highly successful fairytale-like Winternacht, which he composed early in his career. Often his music balances on the edge of silence. On 5 June Sir Simon Rattle will conduct Abrahamsen’s Three Pieces for Orchestra in Concertgebouw Amsterdam, as part of his farewell tour with the Berliner Philharmoniker.

Hans Abrahamsen

‘What you hear are images – essentially the music is already there’, he once said. Just as Michelangelo only had to ‘liberate’ his sculptures from the stone, Abrahamsen ‘digs out’ the arrangement of sounds that form his compositions. Thus he creates a sensual and spatial sound world, in which various ideas flow organically into one another. Occasionally, however, the Arcadian peace is disturbed by bouncing rhythms and loud dissonances.

A recent highlight is the meditative song cycle let me tell you for soprano and orchestra (2013), which he composed at the request of the soprano Barbara Hannigan. The text is composed of the 481 words Ophelia speaks in Shakespeare’s tragedy Hamlet. Hannigan premiered this intensely lyrical piece with the Berliner Philharmonic Orchestra, who also commissioned the Three Pieces for Orchestra. They premiered it on 26 May in Philharmonie Berlin and will introduce it to the Netherlands on June 5th in Concertgebouw Amsterdam.

Three Pieces for Orchestra is an arrangement, or rather reinterpretation of three of his Ten Studies for piano solo, which he composed between 1984 and 1998. In this work he investigates ‘the soul of the piano, formed by all the music that has been composed for it since its inception’. The cycle is divided into four segments, consisting of four, three, two and one part respectively. These connect successively with the Romantic era, Afro-American music and the impressionism of Debussy and Ravel.

The concluding Le trombe del mattino refers to Italy, ‘the land of light’. The different languages are of vital importance to Abrahamsen: ‘They determine the associations of the listener. There may be a world of difference between a ‘Traum’ song, a ‘Drømmersong’ and a ‘Dream Song’. As early as 2004 he orchestrated the first, rather Schumannesque studies, simply titled Four Pieces for Orchestra.

For Three Pieces for Orchestra he arranged the next three movements, in the original cycle called ‘English Studies’. The first, ‘With a restless and painful expression’ has the characteristic angular swing of the American boogie-woogie that became popular in the 1920ies. ‘Calmly moving’ is mainly set in the higher registers, where Glockenspiel, celesta and piccolos create a naive and innocent atmosphere. In the concluding movement, ‘Heavy’, the bass register is dominant.

Abrahamsen dedicated his piece to Sir Simon Rattle, who is making his farewell tour as chief conductor of the Berlin Philharmonic Orchestra. On the programme is also the completed version of Bruckner’s Symphony number 9. ‘The seven minutes of Three Pieces for Orchestra are wonderful, really wonderful music’, wrote a German critic. ‘It’s an extremely charming, very expressive work.’

#BerlinerPhilharmoniker #ConcertgebouwAmsterdam #HansAbrahamsen #SirSimonRattle #ThreePiecesForOrchestra

Carola Bauckholt concocts music from sludge flakes and animal sounds

On May 18 NTRZaterdagMatinee presents an adventurous programme. The German Ensemble Musikfabrik will perform two world premières and a Dutch première by five composers of the same generation, four of whom are women. I earlier wrote about the pieces of Unsuk Chin, Rebecca Saunders and Sander Germanus, today I’m zooming in on Carola Bauckholt, whose Schlammflocke (Sludge Flakes) will be performed in the Netherlands for the first time.

Born in Krefeld in 1959, Carola Bauckholt is one of the most original voices in German musical life. She studied with Mauricio Kagel at the Conservatory of Cologne and was  associated with the avant-garde Theatre am Marienplatz in her native city of Krefeld for many years. In this venue a lot of hers and Kagel’s pieces had their first run.

Bauckholt likes to draw on ‘unmusical’ sources. The rattling of a rusty sign, the terrifying howling of wolves, the squeaking of a door, or the stuttering of a faltering petrol engine, however farfetched a source may seem, Bauckholt hears music in it. She develops the most inventive playing techniques and combines a pleasant kind of alienation with a refreshing sense of humour.

Curiosity

In an interview she told me: ‘My motive is curiosity. When I know where something is going, I feel superfluous, even as a listener. I find it fascinating how elusive music is: people hear the same notes and textures, but have totally different thoughts and associations. I try to understand this over and over again, that’s why I experiment with sounds and connections that I’ve never heard before.’

During the concert on 18 May Bauckholt will make her debut in NTRZaterdagMatinee with Schlammflocke, which she composed in 2010 for the Cologne based Ensemble Musikfabrik. The piece for 16 musicians is inspired by the operation of water purification installations, in which so-called sludge flakes play an important role. These are microorganisms of dead and living material that are used for the biological degradation process of sewage.

Just as the sludge flakes purify our wastewater, Bauckholt wants to ‘clean’ our aural perception. For this purpose she uses a wide range of resources. The musicians not only play their own instruments but also produce all kinds of animal sounds. Bauckholt uses nose whistles, puts a saxophone mouthpiece on the tuba, and has the upper octave of the piano strings taped with adhesive paste.

Virtual zoo

The sounds she conjures up in this way are derived from CD recordings of birds, frogs, foxes, sea lions and chimpanzees, which she has translated to the instruments as faithfully as possible. Pitch, rhythm, timbre and dynamics are accurately noted, but the performer is expected to interpret them as he/she sees fit. The result is a soundworld that is as exciting as it is mysterious, and that stimulates both our ears and minds in a playful way.

In Schlammflocke Bauckholt masterfully blends technique and nature. Against a tranquil background we hear the squeaking of what sounds like a metal blade yearning for a drop of oil moving slowly through the water. The ubiquitous animal callings and bird twittering create the feeling that one finds oneself in a virtual kind of zoo.

At the same time, Bauckholt creates a striking image of the surroundings of a water purification plant. After all, such constructions are often found in solitary places in nature. After its première one critic wrote: ‘Sometimes these places even seem to concretize geographically, when the music evokes the biting cold and rigid ice formations of the polar regions.’

18 May 2.15 pm Concertgebouw Amsterdam: Musikfabrik. The concert forms part of the radio series NTRZaterdagMatinee and is broadcast live on Radio4.

#CarolaBauckholt #ConcertgebouwAmsterdam #Musikfabrik #NTRZaterdagmatinee #Schlammflocke

Goed stuk: https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-door-het-chanoekaconcert-te-schrappen-geeft-het-concertgebouw-het-goede-voorbeeld~bf19f1d8/

#chanoekaconcert #concertgebouwamsterdam #eajg

Gijsbrecht van Aemstel voor het eerst opgevoerd als opera

Eeuwenlang klonk de beroemde zin in het theater: ‘Het hemelsche gerecht heeft zich ten lange lesten erbarremt over mij, en mijn benaeuwde veste.’ Dit is de eerste strofe uit het treurspel ‘Gijsbrecht van Aemstel’ (1637) van Joost van den Vondel (1587-1679). De componist Jan van Maanen heeft de originele tekst op muziek gezet en maakte er een opera van. Het stuk wordt uitgevoerd door het […]

#ConcertgebouwAmsterdam #interview

https://cultureelpersbureau.nl/2025/09/gijsbrecht-van-aemstel-voor-het-eerst-opgevoerd-als-opera/