Duitse interesse in #Reinbertbio

Op dinsdag 14 oktober trof ik de Duitse musicoloog Werner Klüppelholz in Amsterdam. Hij is een groot kenner van het werk van Mauricio Kagel, over wie hij verschillende boeken publiceerde. Ik leerde hem kennen tijdens mijn onderzoek voor de biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie, waarvoor hij belangrijke informatie verschafte. Klüppelholz had mijn boek gelezen en stelde er zeer inhoudelijke vragen over, voor een radioprogramma bij de Zuid-Duitse omroep SWR.

Thea Derks + Werner Klüppelholz, Amsterdam 14 oktober 2014

Klüppelholz had mijn boek noodgedwongen in het Nederlands gelezen, maar was er zo enthousiast over dat hij het heeft aanbevolen bij Pit Mischung van Wolke Verlag. Ook die reageert opgetogen en wil de biografie in het Duits vertalen en uitgeven. Geweldig nieuws, want ook in Duitsland bestaat veel belangstelling voor hedendaagse muziek, en Reinbert de Leeuw trad er geregeld op met het Schönberg Ensemble. Kijken of we tot een mooie overeenkomst kunnen komen.

Eerder die week werd ik gevraagd voor een lezing over mijn biografie bij de faculteit Geesteswetenschappen van Universiteit van Amsterdam. Deze zal plaatsvinden op 19 februari 2015 tussen 15.30 en 17.00 uur in het Universiteitstheater aan de Nieuwe Doelenstraat 16 in Amsterdam.

Donderdag 23 oktober vertelde ik over mijn biografie bij Boekhandel Broekhuis in Enschede voor een klein, maar select gezelschap. Het publiek luisterde aandachtig en was ook zeer persoonlijk betrokken, zodat  levendige discussies ontstonden over nut en noodzaak naar de vraag wat ‘mooi’ is en hoe je zo’n term definieert. Bijzonder was de aanwezigheid van de bariton Lodewijk Meeuwsen, die begin jaren zeventig mede aan de basis stond van het Schönberg Ensemble.

Thea Derks bij boekhandel Broekhuis, 21 oktober 2014

Meeuwsen verschafte waardevolle oor- en ooggetuigenverslagen. Zo vertelde hij  dat Reinbert de Leeuw dankzij het succes van zijn elpees met de vroege pianomuziek van Satie in de jaren zeventig in een Porsche naar het Koninklijk Conservatorium in Den Haag kwam. – Die hij overigens al snel weer als ‘te burgerlijk’ van de hand deed. Na afloop kreeg ik een fles ‘Broekhuis boekenwijn’ mee. De verrukkelijke wijn is speciaal voor Broekhuis gebotteld, een bijzonder initiatief dat het lezen aanzienlijk kan veraangenamen.

Ondertussen gaat ook het gewone muziekjournalistieke leven door. Ik schreef een recensie over de wereldpremière van Theo Loevendie’s opera The Rise of Spinoza voor Bachtrack, en sprak voor muziekvan.nu met Seung-Ah Oh over haar nieuwe muziektheaterwerk Words & Beyond II: Nan Sul Hun. Morgen praat ik voorafgaand aan de wereldpremière door Slagwerk Den Haag in het Muziekgebouw aan ‘t IJ met Seungh-Ah Oh en Jinnie Seo, die tekent voor de kostuums en de fraaie installatie.

Gisteren publiceerde ik een dubbelportret van James MacMillan en Joey Roukens, naar aanleiding van de composities die zij schreven in opdracht van De Vrijdag van Vredenburg van de AVROTROS op Radio 4.

MacMillan componeerde zijn Percussion Concerto No. 2 voor de slagwerker Colin Currie en het Radio Filharmonisch Orkest. Het beleeft op 7 november zijn wereldpremière in de Grote Zaal van TivoliVredenburg in Utrecht. Roukens componeerde Rising Phenix voor het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor, die het op vrijdag 28 november aldaar in première brengen. Ik ga voor de live uitzendingen op Radio 4 reportages maken van het repetitieproces.

#AVROTROS #Bachtrack #BoekhandelBroekhuis #ColinCurrie #Cultuurpers #DeVrijdagVanVredenburg #GeesteswetenschappenUvA #GrootOmroepkoor #JamesMacMillan #JinnieSeo #JoeyRoukens #LodewijkMeeuwsen #MauricioKagel #MuziekgebouwAanTIJ #MuziekvanNu #PercussionConcertoNo2 #radio4 #RadioFilharmoinischOrkest #ReinbertDeLeeuwMensOfMelodie #RisingPhenix #SeungAhOh #SlagwerkDenHaag #TheRiseOfSpinoza #TheaDerks #TheoLoevendie #TivoliVredenburg #WernerKlüppelholz #WordsBeyondIINanSulHun

Roelantsboeken: ‘Bestseller Thea Derks “Reinbert de Leeuw” besproken’

Onlangs schreef Riet de Jong een mooie bespreking van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie voor de website van Boekhandel Roelants in Nijmegen. Onder de titel Bestseller Thea Derks “Reinbert de Leeuw” besproken, zoomt zij nog even in op mijn lezing van zondag 14 december 2014:

De taak van Thea Derks was niet gemakkelijk, want de belangstelling van De Leeuw gaat voornamelijk uit naar de moderne, atonale muziek, en naar de componisten en uitvoerders van deze stroming. Maar wat precies is atonale muziek? Muziek zonder een vast tooncentrum, muziek die geen vaste toonsoort heeft. Abracadabra voor onwetende liefhebbers!  Thea Derks liet ons de afsluitende toon van een reeks zingen. Intuïtief zongen we de C van een toonladder. In de atonale muziek is dit, simpel gezegd, not done, daar vind je een toonlader met twaalf tonen.

Fotocollage Brigitta den Boer december 2014

De Jong gaat daarna in op de biografie zelf:

Het aantrekkelijke van het boek is dat naast uitvoerige uiteenzettingen over moderne muziek het sociale leven van De Leeuw aan bod komt en daarmee ook de roerselen in het culturele leven van de maatschappij van de tweede helft van de vorige eeuw. Want er werd wat gemanipuleerd en gekonkeld, Reinbert werd in alle besturen en directies gevraagd omdat hij zo ongelooflijk veel wist en zo intelligent was. […]

Niets wordt vergeten of overgeslagen. Thea Derks, zelf muziekwetenschapper, weet wat ze moet vragen en hoe ze het moet weergeven. Waardoor ze een interessant kijkje geeft in dat wat zich niet alleen op het podium maar ook erachter afspeelt! Meer dan de moeite van het lezen waard!

Ondertussen ging ook het gewone leven door. Op 14 januari bezocht ik een concert van Cappella Amsterdam, die de jonge dirigent MaNOj Kamps carte blanche had gegeven voor een door hemzelf gedirigeerd programma. Dat was bijzonder fraai samengesteld, met rondom muziek van de Canadese componist Claude Vivier werken van Olivier Messiaen en Pascal Dusapin.

Ook de enscenering in het Muziekgebouw aan ‘t IJ was treffend: een eenzame soloslagwerker op het podium speelde een van de Cinq chansons pour percussion van Vivier, waarna vanaf de balkons het schitterende O sacrum convivium van Messiaen werd ingezet door het koor. Jammer genoeg was het programma net iets te hoog gegrepen, waardoor de betovering uitbleef die Viviers muziek anders zo vaak teweegbrengt. Ik schreef erover voor Bachtrack.

Voor de concertserie De Vrijdag van Vredenburg toog ik donderdag 22 januari naar Utrecht, voor een gesprek met de inmiddels 79-jarige componist Giya Kantsjeli, wiens grootschalige Styx werd uitgevoerd door het Groot Omroepkoor, het Radio Filharmonisch Orkest en de altviolist Maxim Rysanov. De breekbare Kantsjeli was flink van slag omdat hij verstrikt was geraakt in de Utrechtse afgesloten-stratendoolhof, maar stond mij toch te woord.

Hoewel hij al sinds 1995 in Antwerpen woont, spreekt Kantsjeli nog altijd uitsluitend Georgisch en Russisch. Gelukkig was Khatuna Liluashvili van de Georgische Ambassade beschikbaar om zijn antwoorden te vertalen.

Thea Derks + Giya Kantsjeli 22-1-2015

Gistermiddag 25 januari 2015 verzorgde ik de inleiding bij een uitvoering van Winterreise door de bariton Mattijs van de Woerd en de pianist Edward Janning in de Amstelkerk in Ouderkerk aan de Amstel. Voor mij een heel speciale ervaring, omdat de grootvader van Reinbert de Leeuw hier van 1916 tot 1943 dominee was, temeer daar zijn nicht Ineke Aalbers persoonlijk aanwezig was. Tijdens het onderzoek voor mijn boek had ik er vaker rondgekeken, maar dit was de eerste keer dat ik daadwerkelijk in de kerk was. De huidige dominee Jos de Heer, die mij ook geholpen heeft met mijn biografie, had het persbericht van het concert integraal in het liturgieboekje van deze zondag opgenomen.

Amstelkerk (c) Dolf Weverink

De kerk was behoorlijk gevuld en onder de aanwezigen was dus ook Ineke Aalbers, een kleindochter van Dominee Aalbers en volle nicht van Reinbert de Leeuw. Zij en haar zussen Coby en Joke hebben mij enorm geholpen met het onderzoek voor mijn boek. Ook stelden zij me veel familiekiekjes ter beschikking, die ik dankbaar in mijn boek heb opgenomen.

Het concert was een groot succes. Van de Woerd zong de cyclus geheel uit het hoofd, met een perfecte dictie en intonatie, terwijl Janning hem alert en subtiel aan de piano begeleidde. Het toegestroomde publiek waardeerde ook mijn inleiding, waarin ik onder andere een fragment speelde uit Reinberts zetting van het slotlied ‘Der Leiermann’, uit zijn voor Barbara Sukowa gecomponeerde cyclus Im wunderschönen Monat Mai.

Thea Derks geeft inleiding op Winterreise, Amstelkerk Ouderkerk aan de Amstel, 25-1-2015 (c) Dolf Weverink

Volgende week dinsdag 3 februari wordt het concert herhaald in de Amstelkerk in Amsterdam, mijn inleiding begint om 19.30 uur, het concert om 20.15 uur. De dag erna klinkt op de Concertzender de vijfde aflevering van Panorama de Leeuw, die ik a.s. woensdag ga opnemen. Hier is een link naar nummer vier van 7 januari.

#Bachtrack #BoekhandelRoelants #CappellaAmsterdam #ClaudeVivier #DeVrijdagVanVredenburg #EdwardJanning #ErardEnsemble #GiyaKantjseli #InekeAalbers #JosDeHeer #Kantscheli #MaNOjKamps #MattijsVanDeWoerd #MensOfMelodie #MuziekgebouwAanTIJ #OSacrumConvivium #OlivierMessiaen #PascalDusapin #ReinbertDeLeeuw #RietDeJong #Styx #Winterreise

Filmpje over ‘Panorama de Leeuw’

Op dinsdag 17 februari nam ik de zesde aflevering op van Panorama de Leeuw, het programma dat ik maak voor de Concertzender naar aanleiding van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hans Bakhuizen maakte in opdracht van de Concertzender een smartphone-filmpje over het waarom en hoe van de uitzendingen. Dit staat inmiddels op YouTube.

In aflevering VI ga ik nader in op De Leeuws docentschap aan het Koninklijk Conservatorium, zijn eindexamen piano aan het Muzieklyceum in Amsterdam en zijn eerste samenwerking met een grote levende componist, Matthijs Vermeulen. De uitzending werd op 4 maart 2015 uitgezonden en is hier terug te luisteren.

Op dinsdag 24 februari bezocht ik een van de laatste voorstellingen van de Nationale Reisopera van De Parelvissers van Georges Bizet in Theater Carré in Amsterdam. Bewonderenswaardig hoe deze ongenadig gekortwiekte organisatie met weinig middelen toch keer op keer weer bijzonder aansprekende producties weet te realiseren.

Twee dagen later verzorgde ik de inleiding bij een concert in het Muziekgebouw aan ‘t  IJ van de pianisten Ralph van Raat en Maarten van Veen en de slagwerkers Colin Currie en Benjamin Ramirez, die een programma presenteerden rond de beroemde Sonate voor twee piano’s en slagwerk van Béla Bartók.

De Britse componist Dave Maric had hierbij een ‘companion piece’ gemaakt onder de titel Trophic Cascades, waarin hij commentaar levert op onze achteloze omgang met het milieu. Ik had boeiende gesprekken met Van Raat, Currie én Maric, wiens stuk bijzonder afwisselend bleek en zelfs een vleugje humor bevatte: op een gegeven moment wisselen de twee pianisten van plaats, waarbij Van Raat een toets ingedrukt houdt, die Van Veen vervolgens met veel hangen en wurgen van hem overneemt.

Thea en Dave Maric 26-3-2015 MGIJ

Een week later presenteerde het Asko|Schönberg o.l.v. Peter Rundel in het Muziekgebouw aan ‘t IJ de première van het tweede pianoconcert van Frederic Rzewski, A Dog’s Life. De Amerikaanse componist was decennialang als docent verbonden aan het Conservatorium van Luik en heeft me geholpen bij het vinden van informatie over Elie Poslavsky, een belangrijke voorganger van Reinbert de Leeuw. Helaas was Rzewski – net als De Leeuw in 1938 geboren – er niet bij. Zijn stuk was heel geestig, maar bleef niet de volle 30 minuten boeien. Ik schreef erover voor Bachtrack.

Ook komende donderdag 12 maart ben ik te vinden in het Muziekgebouw aan ‘t IJ, voor een inleiding bij een concert rond Janácek van de Belgische ensembles Het Collectief en Collegium Vocale Gent. Dirigent is Reinbert de Leeuw, die in het verleden Janáceks koormuziek op de kaart zette met het Nederlands Kamerkoor. Hij maakte in 2007 een instrumentatie van diens pianosonate 1.X.1905, die a.s. donderdag ook zal worden uitgevoerd. Ik  nodigde Reinbert uit voor de inleiding, maar hij liet weten hiervoor ‘niet vrij’ te zijn. Jammer.

Vandaag kreeg ik bericht van mijn uitgever Dolf Weverink, dat hij voor Leporelle Uitgevers een webshop heeft ingericht. Hier is mijn #Reinbertbio voortaan dus rechtstreeks te bestellen. Na een felicitatie van mijn kant twitterde Dolf:

@tdrks @Boekenweek Dank je Thea! De snelste weg naar de mooiste biografie van 2014! http://leporello.vrijeboeken.com  Met dank aan De Vrije Uitgevers

Nu maar hopen dat de jury van de MJ Brusseprijs voor beste journalistieke boek van 2014 er ook zo over denkt. Mijn biografie dingt mee naar deze door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten opgezette onderscheiding, die jaarlijks wordt uitgereikt. De jury bestaat uit Noraly Beyer, Marcel van Engelen en voorzitter Ferry Mingelen. Duimt allen mee!

Ondertussen ben ik  druk met de voorbereidingen voor het festival ter gelegenheid van de 90e verjaardag van Pierre Boulez op 26 maart a.s. Etty Mulder, voorzitter van de Pierre Boulez Stichting heeft mij uitgenodigd om samen met haar de opening te verzorgen van de feestelijkheden in Den Haag op 28 en 29 maart a.s. De Stichting werkt samen met het festival Dag in de Branding en het Koninklijk Conservatorium.

Ik zal op zondag 29 maart de Duitse musicoloog Werner Klüppelholz interviewen over de geschriften van Boulez en zijn relatie tot de andere kunsten. Klüppelholz hielp mij enorm met het onderzoek voor mijn biografie van Reinbert de Leeuw – die tijdens het festival het Residentie Orkest dirigeert in Rituel van Boulez en De Tijd van Louis Andriessen. Zo is de cirkel mooi weer rond.

#ADogSLife #AskoSchönberg #Bachtrack #Bartók #ColinCurrie #CollegiumVocaleGent #Concertzender #ConservatoriumVanLuik #Cultuurpers #DagInDeBranding #DaveMaric #DeTijd #DolfWeverink #EliePoslavsky #EttyMulder #FerryMingelen #FondsBijzondereJournalistiekeProjecten #FredericRzewski #GeorgesBizet #HansBakhuizen #HetCollectief #Janácek #KoninklijkConservatorium #LeporelloUitgevers #LouisAndriessen #MarcelVanEngelen #MatthijsVermeulen #MensOfMelodie #MJBrusseprijs #MuzieklyceumAmsterdam #NationaleReisopera #NoralyBeyer #PanoramaDeLeeuw #Parelvissers #PeterRundel #PierreBoulez #PierreBoulezStichting #RalphVanRaat #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #ResidentieOrkest #Rituel #Sonate1X1905 #SonateVoor2PianoSEnSlagwerk #TheaDerks #TheaterCarré #TrophicCascades #WernerKlüppelholz

Veo que la costumbre en @Mastodon es presentarse antes de escribir el primer post. Lo he hecho al revés... 🤗

Ahí va mi #presentación:

Soy, por orden cronológico, músico, maestro en #generalitatvalenciana y musicólogo @unirioja. Escribo en revistas especializadas como #bachtrack y #mundoclásico y colaboro con diversas instituciones: IVC, #LesArtsValència

Así que, de lo que más hablaré será de música, pero no en exclusiva. 🤷