Akkoord Magazine: ‘Reinbert de Leeuw is alleen maar melodie’
Het is alweer bijna een hele maand geleden dat ik dit blog update, wat vliegt de tijd. De première van Seungh-Ah-Oh’s Words & Beyond II: Nan Sul Hun was een groot succes. Voorafgaand sprak ik met de componist en haar vormgeefster Jinnie Seo, wier prachtige installatie zich tot buiten de Grote Zaal van het Muziekgebouw aan ‘t IJ uitstrekte, in het trappenhuis.
Jinnie Seo – Thea Derks – Seungh-Ah Oh MGIJ 29-1-2014Op woensdag 5 november werd de tweede aflevering van Panorama de Leeuw uitgezonden op de ConcertZender. Hierin volgde ik De Leeuw op zijn ontdekkingsreis van de chromatische muziek, die componisten als Liszt, Skrjabin en Schönberg eind negentiende, begin twintigste eeuw ontwikkelden. Vooral het laatste deel uit het Tweede Strijkkwartet van Schönberg, waarin de tonaliteit gaat zweven op een door een sopraan gezongen tekst van Stefan George oogstte veel waardering.
De Leeuw zei over dit Tweede Strijkkwartet in mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie: ‘Dat vertelt in een notendop het verhaal van de tonaliteit – je ziet haar voor je ogen verdwijnen. Het begint in fis-klein, daarna vervaagt de grondtoon, om in het vierde deel geheel te verdwijnen en pas aan het slot daarvan weer terug te keren. Het eindigt in Fis-groot, maar wat daartussenin allemaal gebeurt, adem-be-ne-mend. Dat kon ik niet vaak genoeg horen. Het is letterlijk “Ich fühle Luft von anderem Planeten”, een vers van Stefan George dat in het vierde deel wordt gezongen.’
De tweede aflevering van Panorama de Leeuw kunt u hier terugluisteren. (klikken op het luidsprekertje naast de titel.) Morgen neem ik de derde uitzending op, waarin ik nog even stil blijf staan bij de jaren vijftig van de vorig eeuw. Deze zijn de muziekgeschiedenis ingegaan als uiterst behoudend, maar tijdens het onderzoek voor mijn biografie bleek dit nogal overtrokken te zijn.
Er waren juist veel nieuwe initiatieven die de allernieuwste noten van harte omarmden, en ik heb het beeld van een dorre avant-garde-woestijn in mijn boek dan ook aardig bijgesteld. Op woensdag 3 december 2014 geef ik enkele voorbeelden. Zo werd al in 1951 het integrale pianowerk van Schönberg uitgevoerd tijdens de Gaudeamus Muziekweek en in datzelfde jaar stelden Hetta en Peter Rester hun Suite aan de Eerste Helmersstraat in Amsterdam open voor aanstormend muzikaal talent; vijf jaar later werd het Contactorgaan Elektronische Muziek opgericht.
Op 7 november klonk in TivoliVredenburg de Wereldpremière van Percussion Concerto No. 2 van de Schotse componist en dirigent James MacMillan in de concertserie De Vrijdag van Vredenburg van de AVROTROS op Radio 4. Het stuk werd uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. vaste gastdirigent James Gaffigan; solist was de eveneens Schotse slagwerker Colin Currie. Ik sprak met MacMillan over zijn nieuwe werk en maakte een reportage van het repetitieproces voor de live uitzending op Radio 4.
Thea Derks + James MacMillan na afloop WP van Tweede Slagwerkconcert, TivoliVredenburg 7-11-2014Een week later bracht het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van chef-dirigent Markus Stenz werken van Hanns Eisler en Kurt Weill, met als soliste de Canadese Measha Brueggergosman. Ik sprak haar uitgebreid voor de live uitzending van het concert en maakte een interview met Markus Stenz voor het programmaboek, onder de titel ‘Soms voel ik: Nu wordt het muziek!’ Het gesprek met Brueggergosman werd uitgezonden tijdens de live registratie op Radio4.
Measha Brueggergosman + Thea Derks MCO 12-11-2014Ik kon het concert niet bijwonen, want ik ging een weekje naar New York, waar ik o.a. de laatste voorstelling van The Death of Klinghoffer van John Adams bezocht in The Met en een concert van Anne-Sophie Mutter en haar Mutter Virtuosi in Carnegie Hall. Beide vielen tegen. Adams vanwege de matige enscenering en dito libretto, Mutter vanwege haar niet geïnformeerde uitvoering van het dubbelconcert in d-klein BWV 1043 van Bach. Haar spel en dat van haar strijkorkest waren ook slordig in de Amerikaanse première van het Tweede Vioolconcert van André Previn.
In New York trof ik ook mijn vriend Huang Ruo, een Chinese componist die sinds 2000 in Amerika woont en bouwt aan een succesvolle carrière. Zijn opera Dr. Sun Yat-sen kreeg in juli zijn Amerikaanse première in een bejubelde productie van de opera van Santa Fe.
Huang Ruo + Thea Derks at Grand Sichuan Restaurant New York 16-11-2014
Op zaterdagochtend 22 november was ik weer terug in Nederland en bij thuiskomst lag de nieuwe editie van Akkoord Magazine in de bus. Tot mijn verrassing trof ik hierin een korte recensie van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Na een bondige samenvatting van de perikelen rond de publicatie, concludeert auteur Jet Ellerbroek: ‘Het is bij De Leeuw niet mens én melodie, niet mens óf melodie, maar gewoon alleen maar melodie.’
Akkoord Magazine dec-jan 2014-15Morgen naar Hilversum voor een reportage van de repetitie van het nieuwe stuk van Joey Roukens, dat hij schreef in opdracht van De Vrijdag van Vredenburg, voor het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor. Chef-dirigent Markus Stenz leidt het geheel in goede banen. De reportage wordt a.s. vrijdag 28 november 2014 uitgezonden tussen acht en kwart over acht door de AVROTROS op Radio 4. Ik sprak eerder met Roukens over Rising Phenix voor Cultuurpers. Snelle reageerders krijgen via dit interview korting op de toegangskaarten.
En a.s. donderdag en vrijdag doe ik de inleidingen bij concerten van Amsterdam Sinfonietta in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Donderdag spreek ik op het Foyerdeck 1 met de componist Rozalie Hirs, die op verzoek van het strijkorkest een nieuw stuk componeesrde, Lichtende Drift. Vrijdag praat ik in de Grote Zaal met artistiek leider en concertmeester Candida Thompson en met Daniel Bard, aanvoerder van de altviolen. Beide avonden hoop ik ook de violiste Isabelle Faust te spreken, solist in het Concerto funèbre van Karl Amadeus Hartmann en de Fantasie in C voor viool en strijkorkest van Robert Schumann.
En ondertussen ben ik volop bezig met de voorbereidingen voor de lezing over mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie op zondag 14 december 2014 bij Boekhandel Roelants in Nijmegen. Mijn neef Will Derks zorgt voor een muzikaal intermezzo op gitaar en brengt samen met de zangeres Irma Bogers enkele liederen van Charles Ives. De lezing begint om 16.00 uur en na afloop zal ik uiteraard mijn boek signeren.
#ColinCurrie #GaudeamusMuziekweek #HuangRuo #JamesGaffigan #JamesMacMillan #JinnieSeo #JohnAdams #MarkusStenz #MeashaBrueggergosman #RadioFilharmonischOrkest #ReinbertDeLeeuw #RisingPhenix #SeunghAhOh #TheDeathOfKlinghoffer #WordsBeyondIINanSulHun
Duitse interesse in #Reinbertbio
Op dinsdag 14 oktober trof ik de Duitse musicoloog Werner Klüppelholz in Amsterdam. Hij is een groot kenner van het werk van Mauricio Kagel, over wie hij verschillende boeken publiceerde. Ik leerde hem kennen tijdens mijn onderzoek voor de biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie, waarvoor hij belangrijke informatie verschafte. Klüppelholz had mijn boek gelezen en stelde er zeer inhoudelijke vragen over, voor een radioprogramma bij de Zuid-Duitse omroep SWR.
Thea Derks + Werner Klüppelholz, Amsterdam 14 oktober 2014
Klüppelholz had mijn boek noodgedwongen in het Nederlands gelezen, maar was er zo enthousiast over dat hij het heeft aanbevolen bij Pit Mischung van Wolke Verlag. Ook die reageert opgetogen en wil de biografie in het Duits vertalen en uitgeven. Geweldig nieuws, want ook in Duitsland bestaat veel belangstelling voor hedendaagse muziek, en Reinbert de Leeuw trad er geregeld op met het Schönberg Ensemble. Kijken of we tot een mooie overeenkomst kunnen komen.
Eerder die week werd ik gevraagd voor een lezing over mijn biografie bij de faculteit Geesteswetenschappen van Universiteit van Amsterdam. Deze zal plaatsvinden op 19 februari 2015 tussen 15.30 en 17.00 uur in het Universiteitstheater aan de Nieuwe Doelenstraat 16 in Amsterdam.
Donderdag 23 oktober vertelde ik over mijn biografie bij Boekhandel Broekhuis in Enschede voor een klein, maar select gezelschap. Het publiek luisterde aandachtig en was ook zeer persoonlijk betrokken, zodat levendige discussies ontstonden over nut en noodzaak naar de vraag wat ‘mooi’ is en hoe je zo’n term definieert. Bijzonder was de aanwezigheid van de bariton Lodewijk Meeuwsen, die begin jaren zeventig mede aan de basis stond van het Schönberg Ensemble.
Thea Derks bij boekhandel Broekhuis, 21 oktober 2014
Meeuwsen verschafte waardevolle oor- en ooggetuigenverslagen. Zo vertelde hij dat Reinbert de Leeuw dankzij het succes van zijn elpees met de vroege pianomuziek van Satie in de jaren zeventig in een Porsche naar het Koninklijk Conservatorium in Den Haag kwam. – Die hij overigens al snel weer als ‘te burgerlijk’ van de hand deed. Na afloop kreeg ik een fles ‘Broekhuis boekenwijn’ mee. De verrukkelijke wijn is speciaal voor Broekhuis gebotteld, een bijzonder initiatief dat het lezen aanzienlijk kan veraangenamen.
Ondertussen gaat ook het gewone muziekjournalistieke leven door. Ik schreef een recensie over de wereldpremière van Theo Loevendie’s opera The Rise of Spinoza voor Bachtrack, en sprak voor muziekvan.nu met Seung-Ah Oh over haar nieuwe muziektheaterwerk Words & Beyond II: Nan Sul Hun. Morgen praat ik voorafgaand aan de wereldpremière door Slagwerk Den Haag in het Muziekgebouw aan ‘t IJ met Seungh-Ah Oh en Jinnie Seo, die tekent voor de kostuums en de fraaie installatie.
Gisteren publiceerde ik een dubbelportret van James MacMillan en Joey Roukens, naar aanleiding van de composities die zij schreven in opdracht van De Vrijdag van Vredenburg van de AVROTROS op Radio 4.
MacMillan componeerde zijn Percussion Concerto No. 2 voor de slagwerker Colin Currie en het Radio Filharmonisch Orkest. Het beleeft op 7 november zijn wereldpremière in de Grote Zaal van TivoliVredenburg in Utrecht. Roukens componeerde Rising Phenix voor het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor, die het op vrijdag 28 november aldaar in première brengen. Ik ga voor de live uitzendingen op Radio 4 reportages maken van het repetitieproces.
#AVROTROS #Bachtrack #BoekhandelBroekhuis #ColinCurrie #Cultuurpers #DeVrijdagVanVredenburg #GeesteswetenschappenUvA #GrootOmroepkoor #JamesMacMillan #JinnieSeo #JoeyRoukens #LodewijkMeeuwsen #MauricioKagel #MuziekgebouwAanTIJ #MuziekvanNu #PercussionConcertoNo2 #radio4 #RadioFilharmoinischOrkest #ReinbertDeLeeuwMensOfMelodie #RisingPhenix #SeungAhOh #SlagwerkDenHaag #TheRiseOfSpinoza #TheaDerks #TheoLoevendie #TivoliVredenburg #WernerKlüppelholz #WordsBeyondIINanSulHun
Filmpje over ‘Panorama de Leeuw’
Op dinsdag 17 februari nam ik de zesde aflevering op van Panorama de Leeuw, het programma dat ik maak voor de Concertzender naar aanleiding van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hans Bakhuizen maakte in opdracht van de Concertzender een smartphone-filmpje over het waarom en hoe van de uitzendingen. Dit staat inmiddels op YouTube.
In aflevering VI ga ik nader in op De Leeuws docentschap aan het Koninklijk Conservatorium, zijn eindexamen piano aan het Muzieklyceum in Amsterdam en zijn eerste samenwerking met een grote levende componist, Matthijs Vermeulen. De uitzending werd op 4 maart 2015 uitgezonden en is hier terug te luisteren.
Op dinsdag 24 februari bezocht ik een van de laatste voorstellingen van de Nationale Reisopera van De Parelvissers van Georges Bizet in Theater Carré in Amsterdam. Bewonderenswaardig hoe deze ongenadig gekortwiekte organisatie met weinig middelen toch keer op keer weer bijzonder aansprekende producties weet te realiseren.
Twee dagen later verzorgde ik de inleiding bij een concert in het Muziekgebouw aan ‘t IJ van de pianisten Ralph van Raat en Maarten van Veen en de slagwerkers Colin Currie en Benjamin Ramirez, die een programma presenteerden rond de beroemde Sonate voor twee piano’s en slagwerk van Béla Bartók.
De Britse componist Dave Maric had hierbij een ‘companion piece’ gemaakt onder de titel Trophic Cascades, waarin hij commentaar levert op onze achteloze omgang met het milieu. Ik had boeiende gesprekken met Van Raat, Currie én Maric, wiens stuk bijzonder afwisselend bleek en zelfs een vleugje humor bevatte: op een gegeven moment wisselen de twee pianisten van plaats, waarbij Van Raat een toets ingedrukt houdt, die Van Veen vervolgens met veel hangen en wurgen van hem overneemt.
Thea en Dave Maric 26-3-2015 MGIJ
Een week later presenteerde het Asko|Schönberg o.l.v. Peter Rundel in het Muziekgebouw aan ‘t IJ de première van het tweede pianoconcert van Frederic Rzewski, A Dog’s Life. De Amerikaanse componist was decennialang als docent verbonden aan het Conservatorium van Luik en heeft me geholpen bij het vinden van informatie over Elie Poslavsky, een belangrijke voorganger van Reinbert de Leeuw. Helaas was Rzewski – net als De Leeuw in 1938 geboren – er niet bij. Zijn stuk was heel geestig, maar bleef niet de volle 30 minuten boeien. Ik schreef erover voor Bachtrack.
Ook komende donderdag 12 maart ben ik te vinden in het Muziekgebouw aan ‘t IJ, voor een inleiding bij een concert rond Janácek van de Belgische ensembles Het Collectief en Collegium Vocale Gent. Dirigent is Reinbert de Leeuw, die in het verleden Janáceks koormuziek op de kaart zette met het Nederlands Kamerkoor. Hij maakte in 2007 een instrumentatie van diens pianosonate 1.X.1905, die a.s. donderdag ook zal worden uitgevoerd. Ik nodigde Reinbert uit voor de inleiding, maar hij liet weten hiervoor ‘niet vrij’ te zijn. Jammer.
Vandaag kreeg ik bericht van mijn uitgever Dolf Weverink, dat hij voor Leporelle Uitgevers een webshop heeft ingericht. Hier is mijn #Reinbertbio voortaan dus rechtstreeks te bestellen. Na een felicitatie van mijn kant twitterde Dolf:
Dolf Weverink @dweverink 5 u5 uur geleden@tdrks @Boekenweek Dank je Thea! De snelste weg naar de mooiste biografie van 2014! http://leporello.vrijeboeken.com Met dank aan De Vrije Uitgevers
Nu maar hopen dat de jury van de MJ Brusseprijs voor beste journalistieke boek van 2014 er ook zo over denkt. Mijn biografie dingt mee naar deze door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten opgezette onderscheiding, die jaarlijks wordt uitgereikt. De jury bestaat uit Noraly Beyer, Marcel van Engelen en voorzitter Ferry Mingelen. Duimt allen mee!
Ondertussen ben ik druk met de voorbereidingen voor het festival ter gelegenheid van de 90e verjaardag van Pierre Boulez op 26 maart a.s. Etty Mulder, voorzitter van de Pierre Boulez Stichting heeft mij uitgenodigd om samen met haar de opening te verzorgen van de feestelijkheden in Den Haag op 28 en 29 maart a.s. De Stichting werkt samen met het festival Dag in de Branding en het Koninklijk Conservatorium.
Ik zal op zondag 29 maart de Duitse musicoloog Werner Klüppelholz interviewen over de geschriften van Boulez en zijn relatie tot de andere kunsten. Klüppelholz hielp mij enorm met het onderzoek voor mijn biografie van Reinbert de Leeuw – die tijdens het festival het Residentie Orkest dirigeert in Rituel van Boulez en De Tijd van Louis Andriessen. Zo is de cirkel mooi weer rond.
#ADogSLife #AskoSchönberg #Bachtrack #Bartók #ColinCurrie #CollegiumVocaleGent #Concertzender #ConservatoriumVanLuik #Cultuurpers #DagInDeBranding #DaveMaric #DeTijd #DolfWeverink #EliePoslavsky #EttyMulder #FerryMingelen #FondsBijzondereJournalistiekeProjecten #FredericRzewski #GeorgesBizet #HansBakhuizen #HetCollectief #Janácek #KoninklijkConservatorium #LeporelloUitgevers #LouisAndriessen #MarcelVanEngelen #MatthijsVermeulen #MensOfMelodie #MJBrusseprijs #MuzieklyceumAmsterdam #NationaleReisopera #NoralyBeyer #PanoramaDeLeeuw #Parelvissers #PeterRundel #PierreBoulez #PierreBoulezStichting #RalphVanRaat #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #ResidentieOrkest #Rituel #Sonate1X1905 #SonateVoor2PianoSEnSlagwerk #TheaDerks #TheaterCarré #TrophicCascades #WernerKlüppelholz
Vanaf woensdag 1 oktober 2014 gaat Thea Derks het programma Panorama de Leeuw verzorgen bij de Concertzender. Aan de hand van haar in maart 2014 verschenen biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie volgt zij hierin het muziekspoor van deze pianist, componist en dirigent, die veel heeft betekend voor het Nederlandse muziekleven en daarin nog altijd een prominente positie inneemt.
George Pieterson in #PanoramadeLeeuw
George Pieterson (website KCO)
Op zondag 24 april overleed de klarinettist George Pieterson, die jarenlang de eerste stoel bezette in het Concertgebouworkest. Hij speelde ook graag kamermuziek en trok de wereld rond met het Rondom Ensemble, verder bestaande uit de violiste Vera Beths, de cellist Anner Bijlsma en de pianist Reinbert de Leeuw. Ik schreef een in memoriam voor Cultuurpers en draaide de klarinetsolo uit Quatuor pour la fin du temps van Messiaen in aflevering IXX van Panorama de Leeuw op de Concertzender. Terugluisteren via deze link.
Donderdag 17 maart ging het vioolconcert Roads to Everywhere van Joey Roukens in première in het Muziekgebouw aan ‘t IJ in Amsterdam. Ik sprak hem die middag tijdens een inleiding voor publiek en daarna tijdens een openbare repetitie met solist Joseph Puglia en het Asko|Schönberg o.l.v. Clark Rundell. Ik had eerder al een interview met Roukens gepubliceerd op Cultuurpers.
De volgende dag klonk op Südwest Rundfunk mijn reportage van het Opera Forward Festival. Hiervoor sprak ik onder anderen Kaija Saariaho en Peter Sellars, die de opera Only the Sound Remains ‘een paradijs op aarde’ noemde.
Diezelfde avond verzorgde ik opnieuw een inleiding, voor de vrienden van het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Ik sprak met de pianist Cédric Tiberghien, de altviolist Antoine Tamestit en de slagwerker Colin Currie. Zij vertelden levendig over het programma, waarin Bartóks Sonate voor twee piano’s en slagwerk centraal stond.
Cédric Tiberghien – Thea Derks – Antoine Tamestit MGIJ 18-3-2016
Zondag 20 maart ging de opera Blank Out van Michel van der Aa in première, die eveneens onderdeel vormde van het Opera Forward Festival. Ik was zeer onder de indruk, zoals te lezen in mijn bespreking.
Vier dagen later interviewde ik voor Cultuurpers de Britse componiste Anna Meredith, die voor de Nederlandse blokfluitist Erik Bosgraaf de Origami Songs componeerde. Dit vijfdelige werk is geïnspireerd op de gelijknamige Japanse papiervouwtechniek en Meredith belicht in elk deel een ander aspect. Een concert wil ze het niet noemen, liever spreekt ze van vijf miniaturen, waarin de blokfluitist het orkest op sleeptouw neemt.
Thea Derks + Vadim Repin Schiphol 30-3-2016
Woensdag 30 maart trof ik op Schiphol de Russische violist Vadim Repin, die naar Nederland kwam voor drie concerten met het Noord Nederlands Orkest, waarbij hij soleerde in het Tweede Vioolconcert van Sergei Prokofjev. Ik sprak hem voor de live uitzending op 1 april in het AVROTROSVrijdagconcert en schreef ook een artikel voor Cultuurpers.
Een week later stond de Britse componist Thomas Adès centraal tijdens een concert van het Doelen Ensemble en de pianist Ralph van Raat in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Tijdens de inleiding sprak ik met de cellist Hans Woudenberg en met Van Raat. Adès kon wegens een repetitie helaas niet zelf aanwezig zijn.
Thea + Hans Woudenberg + Ralph van Raat MGIJ 13-4-2016
Op woensdag 20 april bezocht ik een voorstelling van Roméo et Juliette, een ‘dramatische symfonie’ van Hector Berlioz in een productie van choreograaf/regisseur Sascha Waltz bij De Nationale Opera en Ballet. De kritieken waren zeer wisselend, sommige collega’s waren zelfs uitgesproken negatief, maar ik was bijzonder enthousiast, zoals te lezen in mijn recensie.
De avond erna verzorgde ik een inleiding met de Amerikaanse componist Julia Wolfe, wier avondvullende Steel Hammer werd uitgevoerd door de Bang on a Can All-Stars en het Noorse vocale Trio Medieaval. Ik had Wolfe ook al gesproken voor Cultuurpers en kende het stuk van cd, maar live was het toch weer een heel andere beleving, deze mix van folkmuziek, rock, nieuw klassiek en minimal music. Het publiek was laaiend enthousiast.
Thea Derks + Julia Wolfe MGIJ 21-4-2016
De volgende ochtend sprak ik voor Radio4 met de Russische violiste Viktoria Mullova, die ‘s avonds het Vioolconcert van Sibelius uitvoerde met het Radio Filharmonisch Orkest in het AVROTROSVrijdagconcert. Een bedachtzame, aardige vrouw, die verklapte dat ze door een vingerblessure eigenlijk soepeler was gaan spelen.
Het was een lekker druk weekje, want meteen de volgende dag zat ik in het Zuiderstrandtheater in Den Haag, als lid van de persjury bij het Prinses Christina Concours. Zoals elk jaar was ook dit keer het niveau van de jonge musici ongekend hoog. Toch hadden we snel onze keuze gemaakt. Je leest hier mijn verslag.
persjury PCC 23-4-2016 Aad de Been, Makira Mual, Mark Brouwers, Maartje Stokkers, Thea Derks (voorzitter)
De maand april werd afgesloten in Almere, waar ik een #Reinbertlezing verzorgde bij Kunst in de Kamer. Een heerlijke avond, met een bijzonder hartelijk en aandachtig publiek. De jonge pianist Remon Holsbergen speelde in de pauze en na afloop muziek van Franz Liszt en Tristan Keuris en mijn trouwe partner Ger verzorgde de geluidsvoorbeelden van cd.
Dit leverde enkele hilarische momenten op – bijvoorbeeld toen ik dramatisch uitriep: “En toen hoorde Reinbert dit….!”, waarop het klonk: “Wat dan?” Ach, niet alles kan altijd perfect zijn, en de sfeer werd er alleen maar beter op.
Kunst in de Kamer Almere 30-4-2016
De maand mei is nog maar net begonnen, maar ook nu ben ik hard aan het werk. Zo schreef ik een voorbeschouwing over het Festival De Muze van Zuid, dat op 21 en 22 mei werk van componisten uitvoert naar wie begin twintigste eeuw een straat werd vernoemd. En ik sprak met Mayke Nas over haar voor het Koninklijk Concertgebouw gecomponeerde Down the Rabbit-Hole, waarmee ze de Kees van Baarenprijs 2015 won. Deze wordt 14 mei uitgereikt tijdens het Festival in de Branding in Den Haag.
#AnnerBijlsma #AntoineTamestit #AskoSchönberg #BlankOut #CédricTiberghien #ClarkRundell #ColinCurrie #Concertgebouworkest #Concertzender #Cultuurpers #DagInDeBranding #DeMuzeVanZuid #DeNationaleOperaEnBallet #DoelenKwartet #DownTheRabbitHole #GeorgePieterson #HansWoudenberg #JoePuglia #JoeyRoukens #JuliaWolfe #KaijaSaariaho #KeesVanBaarenprijs #KunstInDeKamerAlmere #MaykeNas #MichelVanDerAa #MuziekgebouwAanTIJ #OperaForwardFestival #PanoramaDeLeeuw #PeterSellars #PrinsesChristinaConcours #RadioFilharmonischOrkest #RalphVanRaat #ReinbertDeLeeuw #Reinbertlezing #RoadsToEverywhere #RoméoEtJuliette #SaschaWaltz #SteelHammer #ThomasAdès #VadimRepin #VeraBeths #ViktoriaMullova
James MacMillan: ‘My Percussion Concerto No.2 is a musical and visual spectacle’
James MacMillan (c) Boosey & Hawkes
‘When Colin Currie asked me to compose a new percussion concerto for him, I grabbed this chance immediately, for this idea had already been in my mind for a while. I was very curious to explore new grounds and intended to create a completely different piece from my first percussion concerto Veni, veni, Emmanuel.‘ Practicing what he preached, the Scottish composer James MacMillan (1959) finished his Percussion Concerto Nr.2 in 2014.
It was premiered that same year by Currie and the Dutch Radio Philharmonic Orchestra in AVROTROSVrijdagconcert and broadcast live on Radio 4. The concert drew mixed reviews, but has nevertheless nestled snugly in the canon of contemporary music. Since its inception it’s been performed some thirty times, not only by Currie, but also by other renowned percussionists, such as Claire Edwardes and Martin Grubinger.
From 17-20 January the young Dutch percussionist Dominique Vleeshouwers will be the soloist in a run of three concerts with the Netherlands Philharmonic Orchestra, of which the first again forms part of the AVROTROSVrijdagconcert Utrecht, while the other two will take place in the Amsterdam Concertgebouw. There, on Saturday 18 January, Vleeshouwers will receive the prestigious Dutch Music Prize 2019 from the hands of Ingrid van Engelshoven, Minister of Culture.
Dominique Vleeshouwers
In his music James MacMillan strives for a direct communication with the public, often inspired by his Catholic faith. He made a name for himself with works such as The Confession of Isobel Gowdie, a Scottisch woman who was burnt at the stake for alleged witchcraft; The World’s Ransoming for alto oboe and orchestra, two large-scale Passions and his first percussion concerto, Veni, Veni Emmanuel. This monumental but lively and varied concerto marked his international breakthrough and has since been performed over three hundred times.
On the occasion of the premiere of his second percussion concerto in 2014 I interviewed MacMillan for Radio 4 after its first run-through in the radio studios in Hilversum.
In 1991 he collaborated closely with the Scottish percussionist Evelyn Glennie, and over a decade later he also sought Currie’s advice for his second percussion concerto. MacMillan: ‘I’ve known Colin since he was a teenager and we’ve performed my first percussion concerto together many times. I am impressed by the conviction and dedication with which he plays my music, and know his interpretation inside out. We’ve become friends and when he asked me for a new piece, I seized the opportunity with both hands.’
The Scot did not want to repeat himself however: ‘I was looking for new ways, not only in terms of theme and structure, but also in terms of instrumentation. Colin played a lot of percussion instruments for me that I did not yet know. For example, he showed me the recently developed aluphone, an instrument that consists of a long rod on which aluminium pods are mounted in the arrangement of piano keys.’
Aluphone as played in Percussion Concerto No.2
‘Its sound balances somewhere between glockenspiel and vibraphone and can be clangorous, bright and metallic but also sweet. It moreover has a deep resonance that can create a sort of halo, a sheen. I use that to dramatic effect.’
Unlike Veni, Veni Emmanuel that was inspired by Advent, Percussion Concerto No. 2 has no religious background: ‘It is a completely abstract piece, based on the sound of metal percussion instruments. Besides the soloist there are two orchestral percussionists and together they sometimes form a trio, for instance in the beginning. There all three of them play marimba, but in different octaves and with different material, thus creating a kind of meta-marimba.’
Remarkable too, is the use of a steel drum, which often conjures up associations with Surinamese music. ‘I deliberately avoided that’, says MacMillan. ‘The steel-drum has an unprecedented richness of timbres and can sound very sensitive. I am particularly interested in that last quality, because the core of my piece is lyrical. But it remains a percussion concerto, so I also play around a lot rhythmically and the soloist has to work really hard. He often changes instruments quickly, so the audience sees him running back and forth across the stage.’
‘It was exciting to write this piece, because I could explore so many new timbres. The virtuosic aspect is appealing to both player and audience, especially when he succeeds in almost superhuman feats.’ With a satisfied grin: ‘My Percussion Concerto No.2 is a true spectacle, not only musically, but also visually, giving it an extra dimension.’
Before the world premiere in 2014, I made a reportage for Radio 4, that has unfortunately been taken offline. However I saved my short talk with MacMillan and Currie, which is now available as a podcast.
#ColinCurrie #DominiqueVleeshouwers #ElimChan #JamesMacMillan #NederlandsPhilharmonischOrkest
On 7 November 2014 the Dutch Radio Philharmonic Orchestra played the world premiere of Percussion Concerto No.2 that the Scottish composer James MacMillan had written at the request of percussionist Colin Currie. The first performance took place in AVROTROSVrijdagconcert on the occasion of the reopening of TivoliVredenburg Utrecht, and was broadcast live on the classical music station Radio 4. I shortly spoke with Currie and MacMillan; I had earlier interviewed the composer for a written article that you can read here.
The 🫠 ᴘʀᴇᴛᴛʏ BBC Radio 3 🎶 #NowPlaying Bot
Contemporary Classical - Thea Derks