Filmpje over ‘Panorama de Leeuw’

Op dinsdag 17 februari nam ik de zesde aflevering op van Panorama de Leeuw, het programma dat ik maak voor de Concertzender naar aanleiding van mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Hans Bakhuizen maakte in opdracht van de Concertzender een smartphone-filmpje over het waarom en hoe van de uitzendingen. Dit staat inmiddels op YouTube.

In aflevering VI ga ik nader in op De Leeuws docentschap aan het Koninklijk Conservatorium, zijn eindexamen piano aan het Muzieklyceum in Amsterdam en zijn eerste samenwerking met een grote levende componist, Matthijs Vermeulen. De uitzending werd op 4 maart 2015 uitgezonden en is hier terug te luisteren.

Op dinsdag 24 februari bezocht ik een van de laatste voorstellingen van de Nationale Reisopera van De Parelvissers van Georges Bizet in Theater Carré in Amsterdam. Bewonderenswaardig hoe deze ongenadig gekortwiekte organisatie met weinig middelen toch keer op keer weer bijzonder aansprekende producties weet te realiseren.

Twee dagen later verzorgde ik de inleiding bij een concert in het Muziekgebouw aan ‘t  IJ van de pianisten Ralph van Raat en Maarten van Veen en de slagwerkers Colin Currie en Benjamin Ramirez, die een programma presenteerden rond de beroemde Sonate voor twee piano’s en slagwerk van Béla Bartók.

De Britse componist Dave Maric had hierbij een ‘companion piece’ gemaakt onder de titel Trophic Cascades, waarin hij commentaar levert op onze achteloze omgang met het milieu. Ik had boeiende gesprekken met Van Raat, Currie én Maric, wiens stuk bijzonder afwisselend bleek en zelfs een vleugje humor bevatte: op een gegeven moment wisselen de twee pianisten van plaats, waarbij Van Raat een toets ingedrukt houdt, die Van Veen vervolgens met veel hangen en wurgen van hem overneemt.

Thea en Dave Maric 26-3-2015 MGIJ

Een week later presenteerde het Asko|Schönberg o.l.v. Peter Rundel in het Muziekgebouw aan ‘t IJ de première van het tweede pianoconcert van Frederic Rzewski, A Dog’s Life. De Amerikaanse componist was decennialang als docent verbonden aan het Conservatorium van Luik en heeft me geholpen bij het vinden van informatie over Elie Poslavsky, een belangrijke voorganger van Reinbert de Leeuw. Helaas was Rzewski – net als De Leeuw in 1938 geboren – er niet bij. Zijn stuk was heel geestig, maar bleef niet de volle 30 minuten boeien. Ik schreef erover voor Bachtrack.

Ook komende donderdag 12 maart ben ik te vinden in het Muziekgebouw aan ‘t IJ, voor een inleiding bij een concert rond Janácek van de Belgische ensembles Het Collectief en Collegium Vocale Gent. Dirigent is Reinbert de Leeuw, die in het verleden Janáceks koormuziek op de kaart zette met het Nederlands Kamerkoor. Hij maakte in 2007 een instrumentatie van diens pianosonate 1.X.1905, die a.s. donderdag ook zal worden uitgevoerd. Ik  nodigde Reinbert uit voor de inleiding, maar hij liet weten hiervoor ‘niet vrij’ te zijn. Jammer.

Vandaag kreeg ik bericht van mijn uitgever Dolf Weverink, dat hij voor Leporelle Uitgevers een webshop heeft ingericht. Hier is mijn #Reinbertbio voortaan dus rechtstreeks te bestellen. Na een felicitatie van mijn kant twitterde Dolf:

@tdrks @Boekenweek Dank je Thea! De snelste weg naar de mooiste biografie van 2014! http://leporello.vrijeboeken.com  Met dank aan De Vrije Uitgevers

Nu maar hopen dat de jury van de MJ Brusseprijs voor beste journalistieke boek van 2014 er ook zo over denkt. Mijn biografie dingt mee naar deze door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten opgezette onderscheiding, die jaarlijks wordt uitgereikt. De jury bestaat uit Noraly Beyer, Marcel van Engelen en voorzitter Ferry Mingelen. Duimt allen mee!

Ondertussen ben ik  druk met de voorbereidingen voor het festival ter gelegenheid van de 90e verjaardag van Pierre Boulez op 26 maart a.s. Etty Mulder, voorzitter van de Pierre Boulez Stichting heeft mij uitgenodigd om samen met haar de opening te verzorgen van de feestelijkheden in Den Haag op 28 en 29 maart a.s. De Stichting werkt samen met het festival Dag in de Branding en het Koninklijk Conservatorium.

Ik zal op zondag 29 maart de Duitse musicoloog Werner Klüppelholz interviewen over de geschriften van Boulez en zijn relatie tot de andere kunsten. Klüppelholz hielp mij enorm met het onderzoek voor mijn biografie van Reinbert de Leeuw – die tijdens het festival het Residentie Orkest dirigeert in Rituel van Boulez en De Tijd van Louis Andriessen. Zo is de cirkel mooi weer rond.

#ADogSLife #AskoSchönberg #Bachtrack #Bartók #ColinCurrie #CollegiumVocaleGent #Concertzender #ConservatoriumVanLuik #Cultuurpers #DagInDeBranding #DaveMaric #DeTijd #DolfWeverink #EliePoslavsky #EttyMulder #FerryMingelen #FondsBijzondereJournalistiekeProjecten #FredericRzewski #GeorgesBizet #HansBakhuizen #HetCollectief #Janácek #KoninklijkConservatorium #LeporelloUitgevers #LouisAndriessen #MarcelVanEngelen #MatthijsVermeulen #MensOfMelodie #MJBrusseprijs #MuzieklyceumAmsterdam #NationaleReisopera #NoralyBeyer #PanoramaDeLeeuw #Parelvissers #PeterRundel #PierreBoulez #PierreBoulezStichting #RalphVanRaat #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #ResidentieOrkest #Rituel #Sonate1X1905 #SonateVoor2PianoSEnSlagwerk #TheaDerks #TheaterCarré #TrophicCascades #WernerKlüppelholz

The News van JacobTV: genadeloze satire op dagelijks nieuws

Het nieuws: vandaag is het hot, morgen wordt de vis erin verpakt. In zijn video-opera The News geeft Jacob ter Veldhuis/JacobTV het een tweede leven door het in een nieuwe context te plaatsen. Op 8 november, de dag van de Amerikaanse verkiezingen wordt zijn immer actuele en geactualiseerde opera uitgevoerd in het festival November Music in Den Bosch.

Ik verwacht een genadeloze satire op de ontluisterende strijd tussen Hillary Clinton en Donald Trump. In 2014 schreef ik een voorbeschouwing over de première van De Nationale Reisopera en het Nederlands Blazers Ensemble.

Enschede, 20 mei 2014

Van verpakking tot vis naar video-opera: The News van JacobTV

In zijn video-opera The News geeft Jacob ter Veldhuis/JacobTV het een tweede leven door het in een nieuwe context te plaatsen. ‘Tegenwoordig is nieuws infotainment, gedompeld in sentiment.’ Komende vrijdag brengt de Nederlandse Reisopera de première in het Wilminkteather in Enschede. Hoewel première? Dit is de vijfde versie van de ‘reality opera’, die in 2011 voor het eerst werd uitgevoerd en daarna in verschillende gedaantes Amerika en Europa veroverde. Maar die waren concertant, nu tekent Xander Straat voor een scenische aanpak. En bovendien: ‘Zo’n opera is nooit af.’

Al vroeg gooide Jacob ter Veldhuis (Westerlee, 1951) de compositorische kont tegen de krib. Tijdens zijn studie aan het Gronings Conservatorium speelde hij in rockbands en joeg hij zijn docenten de stuipen op het lijf door stukken te schrijven voor parkiet. Eenmaal afgestudeerd bleef hij zijn popachtergrond trouw, zo doorsnijden flarden jankende gitaar van Jimi Hendrix het klavecimbelstuk De zuchten van Rameau. Hij ageerde tegen het in Darmstadt gepredikte – en ook in Nederland vigerende – serialisme door openlijk te streven naar welluidendheid en toegankelijkheid – met als eerste hoogtepunt het schitterende oratorium Paradiso.

Welluidende samenklanken en samples

Naast zijn hang naar mooie samenklanken, minimalistisch angehauchte herhalingspatronen en een liefde voor opzwepende ritmiek ontwikkelde Ter Veldhuis een fascinatie voor samples. Zo verwerkte hij al in 1992 in The Laws of Science de stemmen van Stephen Hawking en Jack Kerouac. Tegelijkertijd en geheel tegen de tijdgeest in liet hij zich steeds vaker inspireren door maatschappelijke en politieke thema’s: titels als Postnuclear Winterscenario en Gulf War spreken voor zich. Geleidelijk ontwikkelde hij een eigen stijl, die leidde tot groovende stukken voor musici en ‘boombox’ – een gettoblaster met teksten uit Amerikaanse talkshows of van televisiedominees.

Dat de sterk visueel ingestelde JacobTV uiteindelijk ook videobeelden zou gaan verwerken, lag voor de hand, temeer daar hij al vroeg samenwerkte met beeldend kunstenaar Kristien Kerstens. Samen met Jan Boiten tekent zij ook in The News voor het videomateriaal dat hij als uitgangspunt neemt voor zijn compositie. Door uitspraken te herhalen, vertragen, versnellen en verknippen ontstaat een fascinerend inkijkje in onze door de media gedomineerde belevingswereld. Niet alleen focust JacobTV op wát iemand zegt, maar ook op zijn of haar lichaamstaal. Zo toont hij aan hoe de schijnbaar objectieve werkelijkheid zwaar gemanipuleerd wordt.

Volk is dupe van falende politici

In The News leveren twee nieuwslezeressen – de Nederlandse mezzo Nora Fischer en de Amerikaanse jazz- en konnakolzangeres LOIRE – schijnbaar onbewogen commentaar bij de meest uiteenlopende scènes. Variërend van een Somalische vrouw die vertelt over de gruwelen in haar vaderland, de Amerikaanse minister Rumsfeld die ontkent/toegeeft waterboarding te hebben toegestaan, een raket die in Gaza een twaalfkoppige familie doodt, tot aan een troonrede waarin Koningin Beatrix haar volk oproept de broekriem aan te halen. – ‘Terwijl ze zelf in een gouden koets rijdt’, zoals Amerikanen JacobTV verontwaardigd voorhielden.

JacobTV ontwikkelde zijn muziek, uitgevoerd door een tienkoppig Nederlands Blazers Ensemble, op basis van de spraakmelodie van de fragmenten, die hij naar notenschrift vertaalde. Door in te zoomen op de originele gesproken woordsamples probeert hij de gedachten en gevoelens van mensen te doorgronden, op zoek naar betekenis. Hij benadrukt dat de muziek en de beelden voor zich moeten spreken zodat de bezoeker zelf zijn of haar oordeel kan vormen. Toch erkent hij dat The News in wezen gaat over ‘leiders en het volk dat de dupe is van hun falen’.

– Ai, misschien toch een beetje oud nieuws?

#DonaldTrump #HillaryClinton #JacobTerVeldhuis #NationaleReisopera #NederlandsBlazersEnsemble #NovemberMusic #TheNews #TheaDerks

[19:10] Zwoele lentekriebels in Monteverdi’s ‘L’incoronazione di Poppea’ | recensie ★★★★★

In een zinderende uitvoering nam het gezelschap van de Nationale Reisopera, begeleid door het ‘oude-muziekensemble’ Cappella Mediterranea, ons mee naar de theatrale wereld van Venetië.

https://dvhn.nl/cultuur/muziek/Zwoele-lentekriebels-in-Monteverdi%E2%80%99s-%E2%80%98L%E2%80%99incoronazione-di-poppea%E2%80%99-recensie-46123393.html

#NationaleReisopera #CappellaMediterranea #Venetië