𝗕𝗶𝗮𝗻𝗰𝗮 𝘄𝗮𝘀 𝗱𝗲𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀𝗶𝗲𝗳 𝘁𝗶𝗷𝗱𝗲𝗻𝘀 𝗵𝗮𝗮𝗿 𝘇𝘄𝗮𝗻𝗴𝗲𝗿𝘀𝗰𝗵𝗮𝗽: '𝗜𝗸 𝘇𝗮𝗴 𝗱𝗲 𝗯𝗲𝘃𝗮𝗹𝗹𝗶𝗻𝗴 𝗮𝗹𝘀 𝗲𝗲𝗻 𝘃𝗲𝗿𝗹𝗼𝘀𝘀𝗶𝗻𝗴'

In deze wekelijkse rubriek vertellen mensen over iets dat zij 'nooit meer' willen meemaken, nooit meer willen doen of juist nooit meer willen laten. Deze week: tijdens haar derde zwangerschap dertien jaar geleden, kwam Bianca Oldenbeuving (45)...

https://www.rtl.nl/lifestyle/artikel/5528461/nooit-meer-prenatale-depressie-bianca-oldenbeuving-gevoelig-prikkels

#Bianca #zwangerschap #verlossing

Jules – Leve de leegte? Of juist niet?

Voorwaardelijk ontstaan is van de bron van lijden geworden tot de bron van verlossing. Loopt er tussen deze twee uitersten nog een weg van het midden?

Nagarjuna staat binnen het boeddhisme in hoog aanzien, maar ik vind het maar een rare denker. Zijn verzen getuigen van een koud soort logica. Dit kan niet en dat kan niet, en zus en zo evenmin, dus moet alles wel ‘leeg’ zijn. Zijn beroemde negatieve methode komt niet erg positief over. Nagarjuna (India, tweede eeuw na Chr.) legde het filosofisch fundament voor de ‘leegte’ of ‘sunyata’ en wordt wel de tweede Boeddha genoemd. Geef mij de eerste maar.

Je ziet mensen bijna over hun eigen gedachten struikelen wanneer je leest of hoort hoe ze proberen uit te leggen dat alles ‘zonder inherente existentie’ is. Het lijkt wel of ze zichzelf willen overtuigen dat ze recht in de leer zijn, terwijl van al dat dappere pogen ondertussen dikke druppels van kunstmatigheid afdruipen. Het gaat zo tegen iedere intuïtie in. Waarom niet gewoon zeggen: gooi maar in mijn petje?

Ik weet nooit goed of boeddhisme en filosofie wel een gelukkige combinatie vormen. Het begint al met de Abhidharma, een nogal schematisch uitgevallen proeve tot het systematiseren van de leer van de Boeddha. De volgende in de lijn, Nagarjuna, was misschien ook niet een geslaagd hoofdstuk.

Sommigen zullen tegenwerpen: daar gaat de hele onderbouwing van Mahayana in een keer het raam uit, maar daar ben ik nog niet zo zeker van. Er is meer onder hemel en aarde dan de afwezigheid van inherente existentie. We hebben bovendien onze ervaring als basis voor eigen, kritisch onderzoek.

Filters

Zelf vergelijk ik de Boeddha wel eens met de Duitse filosoof Immanuel Kant (1724-1804). Aan hem wordt de ontdekking toegeschreven dat het menselijk verstand alle ervaring filtert. Tijd (verandering) en ruimte (vorm) zitten als het ware voorgeprogrammeerd in ons besturingssysteem, zei Kant. Wat wij kunnen kennen is ons verstand, niet de werkelijkheid ‘daarbuiten’. Het ‘Ding an sich’ ligt buiten ons bereik.

Ook de Boeddha kwam tot het inzicht dat de menselijke ervaring gefilterd wordt. Hij noemde zijn filters ‘skandha’s’. Als je lichaam en geest samen ontleedt in factoren, dan houd je alleen die skandha’s over. Samen maken deze uit wat je in de taal van onze tijd zou kunnen noemen: willen, waarnemen en bewustzijn.

In de visie van de Boeddha conditioneren deze factoren alle ervaring totdat je je ervan weet te bevrijden. Evenals veel later Kant met een compleet andere insteek, onderkende de Boeddha dat ‘de’ werkelijkheid een geconstrueerde werkelijkheid is.

Lang vóór onze geboorte begint de keten al waarin de vormkrachten huizen die ons leven in belangrijke mate zullen beheersen. We danken ons bestaan aan onze voorouders die ons een fonds van genetisch bepaalde mogelijkheden meegeven. Al in de baarmoeder wordt de basis gelegd voor het fysieke substraat dat ons later in staat zal stellen een begrippenapparaat te ontwikkelen waarmee we ons een eigen werkelijkheid gaan voorstellen.

We komen op deze aarde te midden van het geaccumuleerde karma van anderen. We hebben een zekere vrijheid om onszelf te ontwikkelen, maar geen absolute vrijheid. Onze vrijheid wordt ingeperkt door de vormkrachten die we met ons meedragen en door onze onwetendheid, aldus de Boeddha. Welkom in de wereld van het voorwaardelijke ontstaan.

Voorstelling

Met een geconstrueerde werkelijkheid wordt niet bedoeld ‘perceptie’ zoals in ‘jouw perceptie is een andere dan de mijne’. Nee, wat de Boeddha zich realiseerde is dat dat maar een uitloper is van een veel dieper liggend probleem, namelijk dat mensen zich niet kunnen voorstellen dat datgene wat ze zich voorstellen maar een voorstelling is, en niet de werkelijkheid. En dat die onwetendheid een dimensie is van een menselijk bestaan dat zelf broos en wel meedeint op de golven van een zee van lijden.

De Boeddha overzag heel het systeem van ‘periodieke elementen’ dat voorwaardelijk ontstaan is gaan heten. Voorwaardelijk ontstaan gaat zowel over het systeem, de keten van wedergeboortes, als over de zelf-ervaring van de mens.

Helaas echter houden mensen er niet van wanneer hun hun werkelijkheid wordt afgepakt. De werkelijkheid is ‘wat voor jou werkt’: het schept orde in een chaos van data, scheidt signaal van ruis en lijkt een zeker houvast te geven om onheil af te weren.

“Fijn dat die werkelijkheid volgens u lijden is, mijnheer de Boeddha, maar wij doen het er toch maar graag mee,” zegt de mensheid in meerderheid nu al vijfentwintig eeuwen lang. En ook al vloek ik misschien in de kerk, ik voeg daaraan toe dat ik betwijfel of leegte en (het gebrek aan) inherente existentie veel zullen bijdragen aan de overtuigingskracht van het boeddhisme.

Reikwijdte

In de ogen van een sceptische buitenwereld heeft de school van de Leegte niet het ‘nihilistische’ imago kunnen verhelpen dat de leer van de Boeddha al als stigma met zich meedroeg. Er is echter nog iets anders wat je kunt inbrengen tegen leegte als concept. Als je opschuift van ‘onze ervaring is niet zelf’ via ‘de mens heeft geen zelf’ naar ‘geen enkel verschijnsel heeft een zelf’, dan kun je met de meest oprechte bedoelingen om een brug te slaan naar de oude Boeddha, steeds verder van hem af komen te staan.

De Boeddha zei: “Onze ervaring is niet zelf.” Maar naarmate je meer de leegte van alle verschijnselen gaat benadrukken, effen je ook de weg om de reikwijdte van het zelf steeds verder op te rekken. “De ander is even leeg als ik, dus ik ben daarin verbonden met de ander, wat zeg ik, met al het andere!”

Deze beweging heeft zich in de geschiedenis van het boeddhisme voltrokken. Voorwaardelijk ontstaan is van de bron van lijden geworden tot de bron van verlossing. Loopt er tussen deze twee uitersten nog een weg van het midden?

Dit is een automatisch geplaatst bericht via ActivityPub.

#JulesPrast #Kant #karma #leegte #lijden #logica #mahayana #middenweg #Nagarjuna #ontwikkeling #verlossing #voorwaardelijkOntstaan #vrijheid
#JulesPrast #Kant #karma #leegte #lijden #logica #mahayana #middenweg #Nagarjuna #ontwikkeling #verlossing #voorwaardelijkOntstaan #vrijheid

𝗘-𝗳𝘂𝗲𝗹 𝗮𝗹𝘀 𝘃𝗲𝗿𝗹𝗼𝘀𝘀𝗶𝗻𝗴 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗯𝗲𝗻𝘇𝗶𝗻𝗲- 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗲𝘀𝗲𝗹𝗿𝗶𝗷𝗱𝗲𝗿𝘀? '𝗛𝗲𝘁 𝗺𝗼𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗿𝘀𝘁 𝗴𝗼𝗲𝗱𝗸𝗼𝗽𝗲𝗿 𝘄𝗼𝗿𝗱𝗲𝗻'

Liefhebbers van het volgooien van de tank van hun auto die hun hoop gevestigd hebben op zogeheten e-fuels, kunnen beter stoppen met lezen. De kans is namelijk vrij klein dat er ooit op grote schaal e-fuel getankt zal kunnen worden, vertellen experts...

https://www.rtl.nl/nieuws/economie/artikel/5476742/e-fuel-als-geitenpaadje-voor-benzine-dieselrijders-kansloos-te-duur

#Efuel #verlossing #goedkoper

The Silicon Passion: "Maybe you shouldn't be asking where technology has gone wrong, maybe you should ask where humanity is falling apart"

 Heerlijk filosofische performance van David Schwarz & Derk Stenvers over de #mens, #schuld, #verlossing & #bigtech op de #publicspaces #conferentie 2023

Hier te zien via #peertube  
https://video.publicspaces.net/w/d47AnGwvzaWW1fYAzBpiQK

@publicspaces

Christus in Profetie #15 De Psalmen (9) – Psalm 18

“Toen zei Ik : zie, hier ben Ik, in de boekrol staat van mij geschreven”

In deze serie over Christus in de psalmen hebben we verschillende vormen van profetie gezien. Sommige psalmen kunnen uitsluitend worden gelezen als profetie over Jezus. Andere beschrijven de situatie waarin
de psalmist zelf zich bevindt, maar waar we Jezus in soortgelijke omstandigheden zien, en waarvan de schrijvers van het Nieuwe Testament sommige verzen dan ook op Jezus toepassen. Weer andere psalmen beschrijven een situatie die verder gaat dan van toepassing zou zijn op de psalmist. Deze laatste categorie krijgt pas een volledige, vervulling in Jezus. Een voorbeeld van een dergelijke psalm is Psalm 18.

Psalm 18 en de toepassing op David

De psalm begint met een situatieschets.

“Hij sprak de woorden van dit lied tot de HEER toen de HEER hem aan de greep van zijn vijanden had
ontrukt, ook aan die van Saul” (Psalm 18:1).

De titel noemt dus twee verlossingen: een verlossing van de achtervolgingen door Saul, en een verlossing van al zijn vijanden rondom. Pas bij nauwkeurige lezing van de psalm valt het op dat er inderdaad van deze twee verlossingen sprake is. De eerste vindt plaats als hij door Samuël tot opvolger van koning Saul is benoemd en tot koning gezalfd. Saul achtervolgt hem regelmatig, en probeert hem te doden. Maar God verlost hem een aantal malen op wonderbaarlijke wijze. Daarna lezen we van een tweede verlossing, in de periode waarin hij koning is, als God hem verlost van al zijn vijanden. Dat laatste lezen we met zoveel woorden in 2 Samuël 7:

“Toen … de HEER hem rust had gegeven door hem van al zijn vijanden te verlossen …”.

Dit beschrijft het hoogtepunt van Davids leven, als hij te kennen geeft de tempel te willen bouwen. Zijn fout met Batseba, en de daaropvolgende jaren van problemen, liggen dan nog in de toekomst.
De eerste verlossing, van Saul, zien we in de verzen 2-20. Die is in beeldtaal beschreven. De eerste paar verzen beschrijven David in doodsgevaar. Hij roept tot God:

“In mijn nood riep ik tot de HEER, ik schreeuwde naar mijn God om hulp.” (vs. 7).

De volgende verzen vertellen ons hoe God optreedt om hem te verlossen. Het is beeldtaal, maar het beschrijft de almachtige God die David redt.

“Hij bood hulp van omhoog, greep mij vast en trok mij op uit de woeste wateren, ontrukte mij aan mijn machtige vijand, aan mijn haters, die sterker waren dan ik” (Psalm 18:17-18).

In Davids leven zijn deze woorden inderdaad het meest van toepassing op de periode waarin hij steeds op de vlucht is voor Saul, en een aantal malen wonderlijk wordt gered Een tweede serie vijanden vinden we in de verzen 38-49. Hier is sprake van David als overwinnende koning:

“Ik achtervolgde mijn vijanden, haalde hen in en keerde niet terug voor ik hen had vernietigd, ik verpletterde hen, ze stonden niet meer op, dood lagen ze onder mijn voeten” (Ps. 18:38-39).

De psalm laat ons vervolgens zien hoe David over Israëls vroegere vijanden heerst. Zoals gezegd, dit beschrijft de periode waarin hij als koning afrekent met alle volken die Israël daarvoor geknecht hebben. We zien dat ondermeer beschreven in 2 Samuël 8.

Tussen deze twee verlossingen in vinden we verzen die ons Davids vertrouwen op God tonen. De manier waarop God hem steeds redt, en de manier waarop God hem laat zien dat hij Saul niet hoeft te vrezen, heeft zijn geloof verder opgebouwd, tot hij kan zeggen:

“U bent het die mijn lamp doet schijnen, u, HEER, mijn God, verlicht mijn duisternis, met u storm ik af op een legerbende, met mijn God beklim ik de hoogste muur” (Psalm 18:29-30).

Deze verzen beschrijven ook de zegeningen die God hem gegeven heeft en de redenen daarvoor:

“De HEER heeft mijn onschuld vergolden, mij beloond voor mijn reine handen: ik volgde de wegen die de HEER had gewezen en werd mijn God niet ontrouw, zijn voorschriften hield ik voor ogen, zijn wetten wees ik nooit af. Ik was hem volkomen toegewijd en hoedde mij steeds voor het kwaad, daarom heeft de HEER mijn onschuld beloond, hij zag mijn reine handen” (Psalm 18:21-25).

Hiermee geeft deze psalm een soort samenvatting van Davids vertrouwen op God, en hoe dat hem in verschillende fasen van zijn leven van zijn vijanden heeft gered. Wellicht is dat de reden dat we deze psalm ook vinden in 2 Samuël 22, aan het eind van Davids leven, als een soort overzicht daarvan. Hij wordt daar, in 2 Samuël 23, gevolgd door een heel andere psalm waarin David meer bedachtzaam tot uitdrukking brengt hoe goed God is, ondanks het falen van de mens.

Waarom als profetie van de Messias?

Waarom zou een psalm als deze, die volgens het opschrift hoort bij het leven van David, gezien kunnen worden als een profetie over Christus?

Een eerste goede reden is dat de schrijvers van het Nieuwe Testament dat doen. Vers 50 wordt direct geciteerd in de brief aan de Romeinen (15:9) en ook op andere plaatsen wordt er naar verwezen. Een tweede
reden is echter dat de beschrijving verder lijkt te gaan dan van toepassing zou zijn op David. Hierboven staat al een citaat van de verzen 21-25 met een beschrijving hoe God zijn onschuld heeft beloond, en deze woorden spreken eigenlijk van iemand die nimmer gezondigd heeft. Maar ook in verzen verderop in de psalm zien we meer de situatie onder Jezus dan die onder David:

“U bevrijdde mij van een opstandig volk, stelde mij aan tot hoofd van de naties. Een volk dat ik niet kende, onderwierp zich, gehoorzaamde mij zodra het van mij hoorde. Vreemdelingen toonden zich onderdanig, vreemde volken verloren hun kracht, bevend kwamen zij uit hun burchten” (Psalm 18:44-46).

De NBV zet alle werkwoorden in de verleden tijd, maar vertalers zijn het hier niet over eens. De Naardense Bijbel zet bijvoorbeeld ook veel in de toekomende tijd

“een gemeenschap die ik niet kende zal mij dienen”.

Als we nog eens naar de psalm kijken in het licht van Jezus, dan hebben we met dezelfde indeling te maken, een eerste verlossing toen hij wel tot koning aangesteld was, maar niet werkelijk heerste, dan een blijk van zijn vertrouwen op God, gevolgd door een verlossing van alle vijanden, als alle volken hem onderworpen zijn. In het licht van Psalm 2 is het gemakkelijk om de laatste verzen toe te passen op Jezus. Ook in Psalm 110 zien we hoe God alle vijanden onderwerpt aan Jezus:

“Aldus luidt het woord des HEREN tot mijn Here: Zet u aan mijn rechterhand, totdat Ik uw vijanden gelegd heb als een voetbank voor uw voeten” (Psalm 110:1, NBG’51).

Deze beide Psalmen waren het onderwerp van eerdere artikelen in deze reeks, waarbij duidelijk werd dat beide uitsluitend op Jezus kunnen slaan en geen andere achtergrond hebben.

Maar hoe zit het dan met de eerste verlossing, van Saul. Het is opvallend dat in het Hebreeuws de naam Saul (lett.: sha’uwl) dezelfde medeklinkers heeft als het woord sheol (eigenlijk: sha’owl), dat dodenrijk betekent – het geschreven Hebreeuws kende geen klinkers. In deze woordspeling zien we in de psalm een vergelijking van de verlossing van David uit de macht van Saul, met de verlossing van Jezus uit de macht van het dodenrijk. Petrus gebruikt de Griekse vertaling van de “banden van de dood” (vs. 6) in zijn toespraak op de Pinksterdag, in de NBV vertaald als ‘last’ (“God heeft hem echter tot leven gewekt en de last van de dood van hem afgenomen, want de dood kon zijn macht over hem niet behouden”, Hand. 2:24). Het roepen om verlossing zou op twee gelegenheden kunnen slaan: Op zijn strijd in Getsemane, maar ook op zijn woorden aan de paal

“Mijn God, mijn God, waarom hebt u mij verlaten?”.

Dit laatste lijkt dichter aan te sluiten bij Gods antwoord in de psalm.

De structuur van de Psalm

De Psalm kent dus een structuur die zowel op David als op Christus toepasbaar is. Hij is als volgt opgebouwd:

Vers: Toegepast op David  – Toegepast op Christus
1-4 Introductie  – Introductie
5-6 Davids angst om te sterven door de hand van Saul – De “banden van de dood” die
Christus omsluiten
7 Roep tot God om verlossing – Roep tot God om verlossing
8-20 Gods wonderbaarlijke verlossing – Gods wonderen bij de kruisiging en opstanding
21-28 Dit alles door Davids rechtvaardigheid – God verlost Jezus omdat hij zondeloos is
29-37 Gods wonderbaarlijke zegeningen – Gods zegeningen uitgestort op Zijn Zoon
38-49 Davids overwinningen over de volken door Gods hulp – Jezus’ toekomstige overwinningen en koningschap
50-51 Afsluitende lofprijzing  – Afsluitende lofprijzing

Het moeilijkste deel van de psalm wordt gevormd door de verzen 8-20, maar dan vooral in zijn toepassing op de situatie van David. We zien sommige verzen aangehaald worden in verband met Jezus. Vergelijk de woorden van de psalm

“Toen schudde en schokte de aarde, de bergen trilden op hun grondvesten, beefden omdat hij vlamde van woede”,

met de woorden uit Matteüs:

“Op dat moment scheurde in de tempel het voorhangsel van boven tot onder in tweeën, en de aarde beefde en de rotsen spleten”.

In de psalm wordt ook herhaaldelijk gezegd hoe God afdaalt in duisternis, donkerheid, dichte wolken en daarmee contrasterend vuur, bliksem, en lichtglans. Bij de kruisiging zien we drie uur van duisternis als God Zijn zoon wegneemt van de hoon van de omstanders.
De psalm vervolgt:

“Hij reikte van omhoog, greep mij, trok mij op uit grote wateren. Hij ontrukte mij aan mijn machtige vijand” (Psalm 18:16-17).

Water is in de Schrift vaak een beeld van de dood; dat wordt ook in de doop gesymboliseerd. De dood was ook de grote vijand waar dit gedeelte over ging (sheol). God heeft hem opgewekt uit de doden, en verhoogd
tot Zijn rechterhand. Maar daar blijft het niet bij, zoals de psalmist laat zien. Uiteindelijk zal hij, net als David, het koningschap aanvaarden en over alle volken heersen. Daar kunnen ook wij naar uitzien.

M.H.

+

Voorgaande

Christus in Profetie #7 De psalmen (1A) Psalm 110 – Afstammeling van zijn Heer

Christus in Profetie #7 De psalmen (1B) Psalm 110 – Priester aan de Rechterhand van God

Christus in Profetie #8 De psalmen (2A) De messiaanse koning

Christus in Profetie #8 De psalmen (2B) De Gezalfde goede herder spreekt

Christus in Profetie #9 De psalmen (3) Van wie er in de Boekrol geschreven staat

Christus in Profetie #10 De psalmen (4)

Christus in Profetie #11 De psalmen (5) Psalm 69 Verworpen dienaar

Christus in Profetie #12 De psalmen (6) Psalm Psalm 118 – De verworpen hoeksteen

Christus in Profetie #13 De psalmen (7) Psalm 89 – Een beroep op Gods belofte

Christus in Profetie #14 De Psalmen (8) – Psalm 34 God beschermt wie op Hem vertrouwt

Rate this: