De slag bij Nikopolis aan de Donau

De meeste veldslagen uit de Oudheid kennen we dankzij geschreven bronnen. Een enkele keer hebben we daarnaast de beschikking over archeologische vondsten, wat de unieke situatie oplevert dat de normaal gesproken trage tijdschaal van de archeologie ineens toepasbaar wordt om een gebeurtenis van binnen één dag te reconstrueren. De slag bij Nikopolis is niets van dit alles. We kennen dit gevecht het beste van afbeeldingen. Van één afbeelding.

Eerst iets over de situatie. Ten noorden van de Donau lag het koninkrijk Dacië. Het lag binnen de grenzen van het huidige Roemenië, maar dat het ermee zou samenvallen is nationalistische propaganda van Nicolae Ceaușescu, die graag de eenheid van zijn land presenteerde als historisch voorbestemd. Feitelijk woonden binnen de Roemeens grenzen ook Geten, Sarmaten en andere volken. Tijdens de regering van keizer Domitianus (r.81-96) staken de Daciërs vrij onverwacht de Donau over om in het Romeinse Rijk te plunderen. Dat gebeurde vermoedelijk in de winter van 85/86. Het is niet helemaal duidelijk wat de Daciërs bewoog, want er waren verdragen. Misschien was Rome te traag geweest met de cadeaus die elke vazalvorst zo nu en dan verwachtte, maar dat is speculatie.

De oorlog van Domitianus

De gouverneur van Moesia trok ten strijde, maar verloor de veldslag en zijn leven. Nu was een keizerlijke interventie noodzakelijk en Domitianus bereidde een aanval op Dacië voor. Die begon met een provinciale herindeling: Moesia werd gesplitst in Moesia Superior en Moesia Inferior, wat je kunt vertalen als het stroomopwaarts en het stroomafwaarts gelegen gebied langs de Donau. In de zomer van 86 versloeg de keizer de Daciërs; dat leidde tot iets dat lijkt op een staatsgreep en het aantreden van koning Decebalus. Die opende vredesonderhandelingen, werd geschoffeerd, heropende de gevechten en versloeg het Vijfde Legioen Alaudae, dat hiermee uit de geschiedenis verdwijnt.

Een nieuwe Romeinse tegenaanval volgde, met de inzet van de legioenen II Adiutrix, IIII Scythica, V Macedonica en VII Claudia. Aan het hoofd plaatste Domitianus de capabele generaal Tettius Julianus, die de Daciërs versloeg bij Tapae, dat ergens benoorden de Donau ligt, vrijwel zeker bij de pas over de zuidwestelijke Karpaten die bekendstaat als de IJzeren Poort van Transylvania. (Niet de verwarren met de IJzeren Poort in de Donau.) Een opstand aan de Rijn maakte het voor Domitianus onmogelijk om het succes uit te buiten, en de keizer moest Decebalus afkopen. Evengoed was het een Romeinse overwinning en de “trofeeën van Marius” die momenteel de toegang tot het Capitool sieren, herdenken de gebeurtenis.

De oorlog van Trajanus

Enkele jaren later was het opnieuw raak. Op enkele plunderingen volgde een Romeins offensief, ditmaal met de in 98 aangetreden keizer Trajanus aan het hoofd. De oorlog was voorbereid door de opbouw van een nieuwe vloot en met de aanleg van een deels in de rotsen uitgehouwen weg langs de IJzeren Poort (die in de Donau). Nieuwe legioenen werden opgeroepen: I Adiutrix, I Italica, IIII Flavia Felix en XIII Gemina zijn met zekerheid gedocumenteerd, maar er moeten (onderafdelingen van) nog zes legioenen aanwezig zijn geweest. Trajanus’ favoriete bouwmeester Apollodoros van Damascus schreef voor de gelegenheid een handboek voor de belegeringsoorlog.

In 101 barstte de strijd los. De Romeinen vielen aan vanuit het westen, vanuit het huidige Servië. We hebben daarover alleen een verslag van de Grieks-Romeinse geschiedschrijver Cassius Dio, en daarnaast de Zuil van Trajanus in Rome. We zien een veldslag die opnieuw lijkt te zijn gestreden bij Tapae. Ongetwijfeld was het doel van deze campagne de inname van de Dacische hoofdstad Sarmizegetusa, die inderdaad lijkt te zijn bezet.

De slag bij Nikopolis aan de Donau

De oorlog leek voorbij, maar in de winter van 101/102 bleek het tegendeel, want een Dacisch leger, versterkt met troepen van de Roxolani, stak in het oosten (in de Dobruja) onverwacht de Donau over. Cassius Dio weet nergens van, maar we kunnen het doel reconstrueren: afsnijden van de Romeinse aanvoerlijnen over het Balkangebergte. Brandschattend trok het leger door Moesia Inferior, in de vermoedelijke hoop de bergpassen achter het huidige Veliko Tarnovo te bereiken en te blokkeren. De Zuil van Trajanus toont een gevecht waarin de Romeinen de zware Roxolaanse cavalerie verslaan en vervolgens is er – in scène 38 om precies te zijn – een gevecht met een konvooi plunderaars. De aanwezigheid van de maangodin Luna (linksboven) bewijst dat het gaat om een nachtelijk gevecht. We herkennen achteraan ook een wagenkamp, gevuld met wapens. En dat is alles wat we ervan weten.

Voor de Romeinen was het echter een extreem belangrijke zege. Hun aanvoerlijn over de Balkan was verzekerd en ze konden de oorlog voortzetten. Daarom stichtte Trajanus op de plek waar zijn manschappen de nachtelijke overwinning hadden geboekt, een nieuwe stad, die hij Nikopolis aan de Donau noemde, “overwinningsstad”.

Het was niet de eindzege in de oorlog, die nog voortduurde tot de zelfmoord van koning Decebalus in 106. Toen de gevechten voorbij waren, annexeerden de Romeinen heel Dacië, met z’n aantrekkelijke goudmijnen. Het eigenlijke overwinningsmonument is later gebouwd bij Adamclisi.

V Macedonica aan de Donau

Van de meeste Romeinse legioenen kennen we de ontstaansgeschiedenis. Soms weten we welke keizer het heeft gesticht, soms kunnen we de geschiedenis herleiden tot de tijd van Julius Caesar en zijn opvolgers Marcus Antonius en Augustus. Van V Macedonica is de herkomst minder duidelijk. We kennen uit de vroegste tijd twee vijfde legioenen, V Urbana en V Gallica, die allebei identiek kunnen zijn aan het vijfde legioen dat later naar zijn standplaats Macedonië zou worden vernoemd. Misschien is het geformeerd door consul Gaius Vibius Pansa en diende het voor het eerst in 43 v.Chr., maar dat is slechts een hypothese.

V Macedonica was waarschijnlijk aanwezig bij de campagne rond Aktion (31 v.Chr.), waarna veteranen werden gevestigd in de Veneto. Een latere generatie veteranen is vijftien jaar later gedemobiliseerd in Fenicië in Beiroet. Hier kregen ook veteranen van VIII Augusta land toegewezen. In elk geval diende het legioen zelf in Macedonië.

Macedonië

Misschien heeft het even V Scythica geheten, wat suggereert dat het heeft gestreden tegen de nomaden van de Pontische steppe, die zo nu en dan de Donau overstaken. Wellicht heeft het Vijfde, samen met het Vierde, deze stammen verslagen, maar we kunnen deze overwinning niet dateren. Een mogelijke kandidaat is de oorlog van 29-27 v.Chr., waarin de Romeinse commandant Marcus Licinius Crassus (een kleinzoon van de beroemde Crassus) eigenhandig een vijandelijke leider doodde. Het legioen was vrijwel zeker betrokken bij de campagne van Tiberius, de toekomstige keizer, naar het Parthische Rijk die in 20 v.Chr. een diplomatiek einde kreeg.

Vechten was vanzelfsprekend niet de enige bezigheid van de legionairs. Verschillende inscripties documenteren de aanleg van wegen en andere kunstwerken in het Donaugebied. Het nieuw veroverde land, Moesia, moest nog worden ontwikkeld. Het is goed denkbaar dat een van de officieren in deze jaren Velleius Paterculus was, die schrijft dat hij de delta van de Donau heeft gezien.noot Velleius Paterculus, Romeinse geschiedenis 2.101.

Moesia en Armenië

In 6 na Chr. werd V Macedonica overgeplaatst naar Oescus (het huidige Gigen) in Moesia, waar het zou blijven tot 61. Op dit punt bewaakte het de weg langs de zijrivier de Olt naar het zuiden tegen invallen vanuit het koninkrijk Dacië. Het vocht ook aan een ander front: het Vijfde was actief toen keizer Claudius in 45/46 besloot Thracië aan het Romeinse Rijk toe te voegen. De details van deze annexatie zijn vrijwel onbekend.

In 62 werd het Vijfde overgeplaatst naar het oosten, waar het gestationeerd was in Pontus, ten zuiden van de Zwarte Zee. Nero’s generaal Lucius Caesennius Paetus, de gouverneur van Cappadocië, had XII Fulminata en IIII Scythica (dat eerder was overgeplaatst) en een onderafdeling van V Macedonica een rampzalige campagne gevoerd in Armenië. Bij Rhandeia was dit leger gedwongen geweest zich over te geven en het was aan de gouverneur van Syrië, Gnaeus Domitius Corbulo, om een ​​vergeldingscampagne te lanceren met de legioenen III Gallica, VI Ferrata en X Fretensis. Corbulo lijkt V Macedonica aan zijn hoofdmacht te hebben toegevoegd en wist een compromisvrede te bereiken. Ik blogde er al eerder over.

Joodse Opstand

V Macedonica was waarschijnlijk nog in het oosten toen in 66 de Joden in opstand kwamen. Het legioen kwam nu onder bevel van Titus Flavius ​​Vespasianus (de toekomstige keizer). Samen met X Fretensis en XV Apollinaris was het actief in Galilea, waar Sepforis in 67 werd bevrijd. In de daaropvolgende jaren trokken de Romeinen langzaam naar het zuiden. Een van de meest heldendaden van het Vijfde was de bestorming van de berg Gerizim, het belangrijkste heiligdom van de samaritaanse geloofsgemeenschap.

In 68 werd de oorlog onderbroken omdat keizer Nero zelfmoord had gepleegd en de opvolging onduidelijk was. Het legioen bleef enige tijd wachten, met een kamp in Emmaüs. De aanwezigheid van verschillende grafstenen duidt op zware gevechten.

Tijdens de volgende zomer werd Vespasianus tot keizer uitgeroepen en ging hij naar Alexandrië, waar hij de graanaanvoer van Rome afsneed en waarvandaan hij leiding gaf aan de oorlog in Italië. Toen het “vierkeizerjaar” 69 voorbij was, wees Vespasianus zijn zoon Titus aan om de oorlog af te ronden met de inname van Jeruzalem. Na de Romeinse overwinning escorteerde het Vijfde Titus naar Alexandrië. Vervolgens keerde het terug naar Moesia, naar Oescus. Het was bijna tien jaar van huis geweest.

Opnieuw Moesia

Halverwege de jaren tachtig reorganiseerde keizer Domitianus de grenzen van de Rijn en de Donau. Moesia werd verdeeld in twee provincies: Moesia Superior en Moesia Inferior. V Macedonica behoorde met I Italica en XI Claudia tot de laatstgenoemde provincie. Het was een moeilijke tijd, want aan de overzijde van de Donau was het koninkrijk Dacië steeds agressiever. De door Domitianus aangewezen commandanten waren redelijk succesvol, maar de opstand van de gouverneur van Germania Superior, Lucius Antonius Saturninus, in 89 belette volledig succes. Een van de officieren in deze tijd was de toekomstige keizer Hadrianus.

Het was pas later dat de Romeinen afrekende met de Daciërs: in twee grote oorlogen tussen 101 en 106 annexeerde keizer Trajanus het gebied benoorden de Donau. Na gedane arbeid werd V Macedonica overgeplaatst naar het noordoosten, naar Troesmis (het huidige Iglita), vlakbij de delta van de Donau. Hier held het legioen de Roxolani in de gaten, een stam die soms onrustig was (onder andere in 118). Het staat vast dat Trajanus ook soldaten van V Macedonica meenam op zijn onsuccesvolle campagne tegen het Parthische Rijk (115-117). De onderdrukking van de opstand van de messiaanse leider Bar Kochba volgde vijftien jaar later. Dit was een van de zwaarste oorlogen die Rome ooit heeft moeten voeren.

Er is het een en ander bekend over de niet-militaire taken die de legionairs van V Macedonica in deze jaren uitvoerden. Sommigen dienden in het hoofdkwartier van de gouverneur van Moesia Inferior, in Tomis aan de Zwarte Zee (het huidige Constanța). Met de mannen van XI Claudia bouwden ze het fort van Draschna in het zuidoosten van de Karpaten. Van tijd tot tijd dienden soldaten van V Macedonica op de Krim, waar enkele Griekse steden moesten worden beschermd tegen de nomaden van de Pontische Vlakte. De legioenen van Moesia Inferior waren om beurten verantwoordelijk voor deze buitenpost. Behalve V Macedonica, dienden hier dus ook onderafdelingen van I Italica en XI Claudia.

[Wordt vervolgd]

Word Search Puzzle 767

Word List : #egoism #humorize #cistuses #byrled #pishu #kutcha #urged #trashing #zaffre #roxolani #midlands #halliard #strind #sartor #wedded #gainsay #maizer #spoofing

http://karafinance.com/2024/02/27/word-search-puzzle-767/