Weekly output: Pope Leo XIV on AI, American Airlines + Starlink, Taara photonics, New Glenn explosion, way less Waymo

I did not see Project Hail Mary as soon as possible, but I did see it tonight and am very glad that I did, If you haven’t watched that movie, please do so while it’s still available on a big screen at a theater near you.

Patreon readers got an extra post Saturday inspired by a different sort of larger-than-life multimedia experience, seeing Bruce Springsteen and the E Street Band at Nats Park Wednesday: a recap of the few years when I had “concert reviewer” as a low-paying, in-house side hustle at the Washington Post.

5/25/2026: Pope Leo XIV: Unchecked AI Development Risks Building a New Tower of Babel, PCMag

I spent much of Monday morning reading the pope’s encyclical about AI, then spent much of the afternoon writing a post unpacking that lengthy document for PCMag readers. Yes, Monday was a holiday, but as somebody brought up Catholic who then went to a Jesuit university, I felt like I had to do this work.

5/26/2026: American Airlines Will Switch to Starlink for Now, But Only on Airbus Narrowbodies, PCMag

American’s press release about this coming upgrade to the WiFi on part of its fleet left multiple questions unanswered, so I was glad that a publicist for AA fielded my questions as quickly as she did.

5/29/2026: Taara CEO: Our free-space optics links go where fiber won’t, Light Reading

I sat down with Mahesh Krishnaswamy, founder and CEO of this Alphabet moonshot offshoot, at the start of a busy day at Web Summit Vancouver two weeks ago. A small part of that conversation surfaced in a piece I did for PCMag about photonics that itself began with a trip to San Jose for NTT Research’s Upgrade conference there in mid April (with NTT covering my travel costs), but the rest had to wait for this piece. That, in turn,  required me to have some downtime in which to write it, and as you may have noticed May was another ridiculous month for travel.

5/29/2026: Blue Origin’s New Glenn Rocket Explodes Spectacularly During Ground Test, PCMag

This is an outright disaster, and not just for Blue–if you want to see SpaceX get some competition for satellite-to-phone data, fast inflight WiFi and a return of American astronauts to the Moon’s surface, New Glenn would have been at least helpful if not outright essential. Blue not only has to figure out what went wrong with its heavy-lift rocket and fix that, it also has to either rebuild the launch complex mostly destroyed by this explosion or speed up construction of the second pad it has planned.

5/29/2026: Waymo Halts Freeway Operations, Stops Service in Some Cities Without Clearly Communicating What’s Up, PCMag

I had missed covering Waymo ending freeway service because that happened when I was flying home from Google I/O, but after seeing how badly that company had informed customers about that cutback in service and its suspensions of all service in some cities, I realized I had a broader piece to write.

A Blue Origin finalizou com sucesso os testes do módulo lunar Endurance na Câmara A do Centro Espacial Johnson da NASA, um passo importante para validar a capacidade do veículo em condições extremas do ambiente lunar.

🔗 https://omniletters.com/blue-origin-testa-modulo-lunar-endurance/

#blueorigin #modulolunar #testeespacial #nasa #exploracaolunar

La base lunar de la #NASA empieza a tomar forma: #BlueOrigin gana el primer contrato y los rovers llegan antes que los astronautas

https://wwwhatsnew.com/2026/05/28/nasa-base-lunar-blue-origin-contratos-2026/

Kula ognia na Ziemi czy tykająca bomba w kosmosie? Eksplozja rakiety Bezosa to nic przy tym, co robią Chińczycy

Czwartkowa eksplozja potężnej rakiety New Glenn firmy Blue Origin obiegła światowe media, stawiając pod znakiem zapytania harmonogram księżycowego programu Artemis.

I choć Jeff Bezos ma pełne prawo rwać włosy z głowy (choć i tak ich nie ma) patrząc na dymiące zgliszcza wyrzutni na Florydzie, można w tym znaleźć odrobinę czarnego humoru: jego rakieta przynajmniej nie powiększyła rosnącego, niewidzialnego wysypiska śmieci nad naszymi głowami. A to problem, który lada moment wymknie się spod kontroli.

Kosztowna wpadka, która uziemia plany NASA

Eksplozja na platformie startowej Cape Canaveral Space Force Station to rzadki widok w dzisiejszych czasach. Zasilana wybuchową mieszanką metanu i ciekłego wodoru bezzałogowa rakieta New Glenn wyparowała w ułamku sekundy. Poza utratą sprzętu, który miał wkrótce konkurować z systemami Starlink Elona Muska (wynosząc satelity Amazon Kuiper), to potężny cios wizerunkowy i logistyczny.

Blue Origin jest kluczowym partnerem NASA w programie Artemis. To właśnie ta rakieta miała wynosić na Księżyc bezzałogowe, a później załogowe lądowniki. Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) z pewnością weźmie teraz firmę pod lupę, co niemal gwarantuje opóźnienia i oddala marzenia o lądowaniu człowieka na Srebrnym Globie w 2027 roku. Ziemia zadrżała, miliony dolarów poszły z dymem, ale… orbita pozostała czysta. Tego samego nie można powiedzieć o działaniach drugiego co do wielkości gracza w kosmosie.

Śmiertelne zagrożenie, o którym nikt nie mówi

Podczas gdy oczy świata zwrócone są na zmagania amerykańskich miliarderów, Chiny po cichu realizują swój plan kosmicznej dominacji, całkowicie ignorując przy tym zasady bezpieczeństwa. Tylko w ubiegłym roku Państwo Środka wystrzeliło na orbitę rekordowe 93 rakiety. Problem w tym, co dzieje się po udanym starcie.

Gdy satelita trafia na swoje miejsce, od rakiety odrywa się tzw. górny człon (rocket body). To gigantyczny, ważący kilka ton, pusty, metalowy cylinder. W pierwszych dekadach podboju kosmosu nikt się tym nie przejmował – Związek Radziecki (a później Rosja) zostawił na wysokościach od 600 do 2000 kilometrów ponad 800 ton takiego złomu. Stany Zjednoczone mają tam obecnie około 57 ton. Liczby te jednak od lat utrzymują się na stałym poziomie lub powoli spadają, ponieważ zachodnie agencje i firmy prywatne zaczęły po sobie sprzątać.

Standardem (tzw. dobrą praktyką) jest dziś zostawienie resztki paliwa w górnym członie. Po uwolnieniu ładunku, rakieta – np. Falcon 9 od SpaceX – uruchamia silniki i celowo kieruje swój pusty kadłub w atmosferę, by bezpiecznie spłonął lub wpadł do oceanu (najczęściej w oddalonym od lądów Punkcie Nemo).

Chińskie wysypisko poza kontrolą

Chiny z kolei wydają się nie widzieć problemu. Jak wynika z analiz Jima Shella, eksperta ds. Space Domain Awareness (świadomości domeny kosmicznej), w ciągu zaledwie pięciu ostatnich lat masa chińskich górnych członów porzuconych na wysokich, długowiecznych orbitach wzrosła z niespełna 100 do aż 252 ton.

Górne człony rakiet to tak zwane martwe obiekty. Nie da się nimi sterować, nie można zmienić ich trajektorii. W przeciwieństwie do satelitów, które potrafią wykonać manewry wymijające, te kilkutonowe giganty krążą bezwładnie nad Ziemią z prędkością kilkudziesięciu tysięcy kilometrów na godzinę. Zderzenie dwóch takich obiektów wywołałoby reakcję łańcuchową, zamieniając orbitę w chmurę morderczych odłamków, zagrażających nie tylko nowym misjom, ale też Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Państwo Środka planuje w najbliższej dekadzie ponad 1000 startów, aby zbudować własne megakonstelacje satelitarne (Guowang i Spacesail) na wysokościach powyżej 800 km. Jeśli nie zmienią swojego podejścia do kosmicznych śmieci, wkrótce wszyscy możemy mieć problem ze spojrzeniem w gwiazdy. W tym kontekście widowiskowa eksplozja Jeffa Bezosa na Florydzie, choć bolesna dla amerykańskiej dumy, jest dla naszej planety najłagodniejszym z kosmicznych scenariuszy.

Chiny omijają amerykańskie bany. Superkomputer LineShine to procesorowy potwór z 2,4 mln rdzeni od Huawei

Blue Origin sufre un duro revés tras la explosión de un cohete que daña gravemente su plataforma de lanzamiento

Una explosión durante las pruebas del cohete New Glenn ha provocado importantes daños en las instalaciones de lanzamiento de Blue Origin. El incidente podría retrasar durante meses varios proyectos estratégicos de la compañía de Jeff Bezos, incluyendo misiones lunares y el despliegue de satélites de Amazon.

Blue Origin afronta uno de los mayores contratiempos de su historia reciente después de que una explosión durante una prueba de motores destruyera un cohete New Glenn y causara graves daños en la plataforma de lanzamiento.

El incidente se produjo durante un ensayo previo a una misión programada para los próximos días y ha obligado a la compañía a iniciar una evaluación completa de los daños. Diversas fuentes del sector apuntan a que la recuperación podría prolongarse durante varios meses.

Reconstrucción y retrasos en el calendario

Los primeros análisis indican que la infraestructura afectada necesitará una reconstrucción significativa antes de volver a operar con normalidad.

Aunque Blue Origin no ha detallado oficialmente los plazos, expertos del sector consideran probable que los lanzamientos previstos sufran retrasos considerables. La situación recuerda a accidentes similares registrados en otras compañías espaciales durante la última década, donde la recuperación de las instalaciones requirió largos periodos de trabajo.

Amazon podría verse afectada

Uno de los proyectos que podría sufrir consecuencias directas es la constelación de satélites de internet impulsada por Amazon.

La estrategia de despliegue contemplaba utilizar de forma intensiva los lanzamientos de New Glenn para colocar en órbita una parte importante de su futura red de comunicaciones. Cualquier retraso prolongado podría obligar a buscar alternativas adicionales o reajustar el calendario previsto.

Aunque Amazon dispone de acuerdos con otros proveedores de lanzamiento, la capacidad de carga de New Glenn era considerada una pieza clave dentro del programa.

Impacto en los planes lunares

El accidente también podría afectar a varias iniciativas vinculadas a la exploración lunar.

Blue Origin tenía previsto utilizar New Glenn para futuras misiones relacionadas con su módulo de aterrizaje Blue Moon, además de participar en proyectos vinculados al programa Artemis de la NASA.

La agencia espacial estadounidense ha señalado que evaluará el impacto que este incidente podría tener sobre los próximos hitos de exploración lunar, aunque por el momento no se han anunciado cambios oficiales en las misiones programadas.

SpaceX refuerza su posición competitiva

La situación beneficia indirectamente a SpaceX, principal rival de Blue Origin en el mercado de lanzamientos espaciales comerciales.

Mientras Blue Origin trabaja para recuperar su capacidad operativa, SpaceX mantiene una elevada cadencia de lanzamientos gracias a sus cohetes Falcon 9 y al desarrollo continuo del programa Starship.

Analistas del sector consideran que el accidente refuerza temporalmente la posición dominante de SpaceX, aunque recuerdan que el mercado espacial sigue avanzando hacia un modelo con múltiples proveedores capaces de competir en distintos segmentos.

El sector espacial mantiene la confianza a largo plazo

A pesar de la gravedad del incidente, organismos gubernamentales estadounidenses han reiterado su confianza en Blue Origin como proveedor estratégico para futuras misiones de seguridad nacional y exploración espacial.

La compañía de Jeff Bezos continúa siendo uno de los actores más importantes del sector aeroespacial y mantiene contratos relevantes tanto con la NASA como con distintas agencias gubernamentales.

El desafío ahora será reconstruir la infraestructura dañada y recuperar el calendario previsto sin comprometer la competitividad de sus programas más ambiciosos.

The Internet was invented for exactly those comments under the explosions videos of #NewGlenn.

#Amazon #Blueorigin #PrimeVideo #JeffBezos

#BlueOrigin rocket #explodes #cnn #yt

https://www.youtube.com/watch?v=iJLJHu2RECM