Krawuzi Kapuzi!

Endlich wieder daheim im Wald angekommen.
Das war ein tolles #cccamp23

#cccasperl #pezi

Vortoj de la semajno: pesi kaj pezi; ankaŭ pesilo kaj pezilo.

Pezo estas eco, pro kiu oni falas, kaj ne ŝvebas en aero. Pezo senĉese tiras ĉion malsupren, al la tero. Ju pli oni estas peza, des pli forte oni estas tirata al la tero, kaj des pli rapide oni falas. Ekzemple, metala ŝraŭbo estas pli peza, ol birda plumo. Kegla globo estas pli peza, ol keglo, kaj tial ĝi povas facile faligi keglon, kiam ĝi trafas ĝin.

Pesi signifas mezuri pezon. Plej ofte oni pesas aĵojn per pesilo: aparato, sur kiun oni metas aĵon por scii, kiom peza ĝi estas. Male, pezilo estas aĵo, kies destino estas pezi. Oni metas pezilon sur ion por plipezigi ĝin. Ekzemple, kiam papero kuŝas sur tablo ekster la domo, vento facile povus faligi ĝin, ĉar papero estas tre malpeza. Se oni metas pezilon sur la paperon, la vento ne plu povos ĝin faligi! (Krom se la vento estas tre, tre forta.) Se oni ne havas veran pezilon, oni povas uzi ion alian kiel pezilon; gravas nur tio, ke ĝi estu peza. Katoj ofte decidas uzi sin mem kiel pezilojn; plej ofte tie, kie oni tute ne bezonas pezilon. (Ekzemple sur klavaro de komputilo, aŭ en korbo plena de puraj vestaĵoj.)

Nunaj pesiloj ordinare estas elektraj: ili havas ekranon, sur kiu ili montras la mezuritan pezon. Kiam homoj ankoraŭ ne havis elektron, ili uzis antikvajn pesilojn. Tiaj pesiloj havis du bovlojn, kiuj povis leviĝi aŭ malleviĝi. Kiam la bovloj pezis egale, ili pendis same alte. Kiam unu estis pli peza, ĝi malleviĝis, dum la alia leviĝis. Sur unu bovlon oni metis aĵon, kies pezon oni ne konis. Sur la alia bovlo oni metis pezilojn, kies pezon oni konis precize. Kiam oni atingis egalpezon inter ĉiuj du bovloj, oni sumigis pezon de la peziloj sur unu bovlo, kaj sciis, ke la aĵo sur la alia bovlo pezas egale.

#lang_eo #esperanto #lerniloj #pesi #pezi #pesilo #pezilo #vortoj #vorto_de_la_semajno