Jona LenderingDe Maronitische Wereldkroniek (7) Herakleios
Herakleios en zijn zoon Konstantinos (Staatliche Münzsammlung, München)[Dit is het zevende van tien blogjes met de vertaling van de Maronitische Wereldkroniek. Een inleiding, literatuur en een waarschuwing de vertaling niet al te letterlijk te nemen, vindt u hier.]
921 SE. ≡ okt.609/sept.610
Vanaf het jaar 921 regeerde Herakleios … zij kwamen af op de stad … voor hen lag de stad …
……
…… en de Romeinen werden verdreven uit de gebieden van Syrië en Egypte, en de Perzen beheersten het twintig jaar lang. Zoiets was al heel lang niet voorgekomen: sinds de Romeinen het hun heerschappij hadden gevestigd, nog vóór de komst van onze Heer Christus, was dit gebied door geen vreemd volk bestuurd. De Romeinen trokken zich volledig terug, tot op de dag van vandaag. Maar eer zij Degene die doet wat Hem behaagt.
Aan het begin van de heerschappij van Herakleios was er een man uit het volk van de Arabieren, wijs in zijn uiterlijk en kennis
……
Commentaar
De samensteller van de Maronitische Wereldkroniek begint zijn overzicht van de regering van keizer Herakleios met een samenvatting: de Perzische koning Khusrau II de Overwinnaar had de oostelijke provincies van het Byzantijnse Rijk onder de voet gelopen en die gebieden gingen voorgoed verloren. Herakleios heroverde ze weliswaar, maar onmiddellijk daarna vielen ze in handen van de Arabieren.
De profeet Mohammed wordt hier voor het eerst genoemd en juist op dit punt bevat de tekst een lacune. Als de tekst wordt hervat, staan de Perzische troepen voor Caesarea (Kayseri). Die stad werd geplunderd.
2 Herakleios ≡ okt.611/sept.612
In het tweede jaar van Herakleios … uit Caesarea … en vocht ertegen en versloeg het … naar Perzië.
Ruzmizan trok eropuit en viel Egypte binnen, rukte vervolgens op naar Alexandrië en nam die stad in het volgende jaar in. En de Perzen heersten over het hele land.
Commentaar
De Perzische generaal Ruzmizan wordt verderop geïdentificeerd als Shahrbaraz. In 618 bezetten zijn troepen Egypte. In de tussentijd hadden ze in Jeruzalem de relikwie van het Ware Kruis bemachtigd.
935 SE. ≡ okt.623/sept.624
Herakleios, de trouwe keizer, vocht vele veldslagen tegen de Perzen en deed hun geen concessies. Hij liet zijn zoon Konstantinos op de troon plaatsnemen en droeg de stad Constantinopel aan hem over, waarna hij in het jaar 935 met het Romeinse leger oprukte naar Perzië. Daar richtte hij grote schade aan, veroverde versterkte steden
……
Commentaar
Terwijl de Perzen, die zich hadden verbonden met de Avaren, al voor de muren van Constantinopel stonden, zeilde Herakleios in 624 de Zwarte Zee in en rukte door Armenië op naar de Tigris. In het najaar van 627 versloeg hij de haastig teruggetrokken Perzische troepen bij Nineveh. De Perzische koning Khusrau kwam bij een staatsgreep om het leven en werd opgevolgd door Kavad II. In de daarop volgende drie jaren regeerden zeven koningen en twee koninginnen over het Sassanidische Rijk.
18 Herakleios ≡ okt.627/sept.628
……
… op hem en doodde hem en regeerde na hem tot het jaar 939, het achttiende jaar van Herakleios de Zuivere. Toen Kavad aan de macht was gekomen, sloot hij een wapenstilstand met de Romeinen en herstelde de grens aan de Eufraat.
De bovengenoemde [Mohammed] spande zich in onder de Arabieren en wist hen geduldig te onderrichten in zijn leer. Ze moesten zich onthouden van de valse afgoden die zij aanbaden, moesten tot de ene God bidden en moesten Hem gehoorzamen. Hij leidde hen niet naar iets afschuwelijks.
……
…… Toen de Arabieren hem gehoorzaamden en allemaal gehoor gaven aan zijn oproep……
931 SE. ≡ 10 Herakleios ≡ 1 AH ≡ okt.619/sept.620
In het jaar 931, het tiende jaar van Herakleios, begint de jaartelling van de Arabieren.
Commentaar
De chroniqueur plaatst het begin van de islamitische jaartelling (AH) iets te vroeg. Het was feitelijk in de zomer van 622.
Wat betreft Kavad, koning van de Perzen, zijn heerschappij duurde niet lang en hij stierf. Zijn zoon Ardašir regeerde na hem. Op dezelfde manier voltooide zijn zoon geen jaar, waarna hij werd vermoord door Ruzmizan, die ook wel Shahrbaraz heet en na hem regeerde.
Sinds de teruggave van het Ware Kruis stond dit op de Byzantijnse munten (Bode-Museum, Berlijn)941 SE. ≡ okt.629/sept.630
In het jaar 941, in november, keerden alle Perzen over de Eufraat terug naar het oosten, nadat ze twintig jaar in ons land hadden gewoond. In dit jaar stuurde Ruzmizan het Ware Kruis terug naar de Romeinen.
942 SE. ≡ okt.630/sept.631
In het jaar 942 …
……
944 SE. ≡ okt.632/sept.633
Vanaf het jaar 944 was Yazdgard eenentwintig jaar koning in Perzië.
Commentaar
Het einde van de bestuurscrisis in het Perzische Rijk. Yazdgard III zou regeren tot 651 (iets korter dan de chroniqueur denkt) en was de laatste vorst uit het huis er Sassaniden.
942 SE. ≡ 21 Herakleios ≡ okt.630/sept.631
Mohammed, de eerste en grondlegger … van de Arabieren, stierf nadat hij tien jaar over hen had geregeerd, hen had onderwezen en zijn boek, de Koran, voor hen had geschreven, in het jaar 942, het eenentwintigste jaar van Herakleios. Daarop nam Abu Bakr zijn plaats in als koning over de Arabieren, de tweede.
Commentaar
Deze datum voor de dood van Mohammed is niet de gangbare: 630/631. In plaats daarvan is 632 genoemd. We zagen de verklaring voor de vergissing hierboven: de chroniqueur plaatste toen het begin van de islamitische jaartelling (feitelijk in 622) in 619/620.
Toen hij regeerde, verdeelde hij al zijn legers in vier divisies en stuurde ze vervolgens het land binnen, naar eigen zeggen omdat hun profeet Mohammed hun dit had opgedragen. Eén divisie van de Arabieren kwam naar Egypte, één divisie kwam naar Palestina en Syrië, één divisie naar Perzië en één divisie naar de Qatarieten.
945 SE. ≡ 24 Herakleios ≡ okt.633/sept.634
In het jaar 945, het vierentwintigste van Herakleios, arriveerden de Arabische bendes en vielen het land vanuit het zuiden binnen, waar ze grote schade aanrichtten met het zwaard en mensen gevangen namen.
Destijds commandeerde Theodoros, de broer van de keizer, het leger van de Romeinen. Hij rukte op om de Arabieren te bestrijden, maar de Romeinen leden een nederlaag en werden verslagen. Er verscheen een wonderbaarlijk teken aan de hemel dat de toorn aangaf die door hun toedoen over de aarde zou komen.
De trouwe keizer Herakleios was in Nisibis met het leger van de Romeinen toen het vreselijke nieuws hem bereikte over de schade die de Arabieren in het zuiden hadden aangericht. Daarom stuurde hij patriciër Vahan met de sacellarius en een groot leger van de Romeinen.
Commentaar
Adrian Pirtea identificeert deze twee gevechten met die te Dathin (februari 634) en Ajnadayn (juli 634). De komeet verscheen in september.
947 SE. ≡ 26 Herakleios ≡ okt.635/sept.636
In het jaar 947, het zesentwintigste jaar van de keizer, vochten Vahan en de sacellarius tegen de Arabieren in Gabitha, en een grote menigte Romeinen sneuvelde, terwijl de rest vluchtte. Die dag werden de Romeinen door de Arabieren verslagen en hun angst duurt voort tot op de dag van vandaag. Toen de trouwe keizer Herakleios begreep wat de voortekens beduidden en wat er met de Romeinen was gebeurd, en toen hij wist dat het land voortaan aan de Arabieren toebehoorde, verliet hij Syrië en ging naar de stad Constantinopel. En de Arabieren namen het land in bezit.
Commentaar
Dit gaat over de slag aan de Yarmuk, waarin de Arabische generaal Khalid Ibn al-Walid de Byzantijnse legers versloeg en definitief uit Syrië verdreef. Kalief Abu Bakr, wiens dood in deze kroniek wordt geplaatst in 635/636, was al overleden.
Hun koning Abu Bakr stierf na vier jaar te hebben geregeerd, en Omar volgde hem op. Hij regeerde tien jaar.
De trouwe keizer Herakleios stuurde de Arabieren diverse berichten waarin hij hen vroeg om vrede, om de vlam te doven van het zwaard, dat immers zonder genade was doordrenkt met mensenbloed. Maar zij gaven geen gehoor aan zijn smeekbede, omdat zij door de Rechtvaardige zelf waren gezonden.
……
Na vier maanden te hebben geregeerd stierf hij …
…… [onbegrijpelijke passage over Heraklonas]
Commentaar
In 641 overleed Herakleios. Hij werd opgevolgd door Konstantinos III, die al snel overleed, en de minderjarige Heraklonas, de zoon van Herakleios’ tweede vrouw. Het leger accepteerde de minderjarige niet en plaatste Konstantinos’ zoon Konstans II op de troon.
