Մարտակերտը հյուրընկալեց գիտաինժեներական փառատոն

Մայիսի 8-ին Մարտակերտում տեղի ունեցավ Artsakh STEM Expo ցուցահանդես, որը նախաձեռնել էր Artsakh Young Minds կազմակերպությունը։ Ցուցահանդեսի նպատակն է դպրոցականների և ուսանողների շրջանում մեծացնել հետաքրքրությունը STEM (գիտություն, տեխնոլոգիաներ, ինժեներիա և մաթեմատիկա) առարկաների նկատմամբ և ծանոթացնել գիտական, ինժեներական ու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներին։ Գիտաինժեներական փառատոնին մասնակցում էր շուրջ 300 երիտասարդ և 40-50 խոսնակ Հայաստանից ու Արցախից։

The post Մարտակերտը հյուրընկալեց գիտաինժեներական փառատոն appeared first on CIVILNET.

#արցախ #լրահոս #տտևգիտություն #artsakh #artsakhstemexpo #expo #martakert #stem #գիտություն #էքսպո #մարտակերտ #փառատոն

Արցախի առաջին Թումո տուփը՝ Մարտակերտում

Փետրվարի 10-ին Մարտակերտ քաղաքում բացվեց Արցախի առաջին Թումո տուփը: 12-18 տարեկան պատանիները Թումո տուփում անցնելու են Թումոյի կրթական ծրագրի ինքնուսուցման մասը, իսկ դասընթացներին ու աշխատարաններին մասնակցելու համար հաճախելու են Ստեփանակերտի Թումո կենտրոն։ Ընթացիկ տարում Ասկերան և Մարտունի քաղաքներում նույնպես կբացվեն Թումո տուփեր:

The post Արցախի առաջին Թումո տուփը՝ Մարտակերտում appeared first on CIVILNET.

#արցախ #թոփ #լրահոս #կրթություն #kentron #martakert #stepanakert #tumo #tumotup #tumobox #թումո #թումոտուփ #համայնք #մարտակերտ #պատանիներ

Russia confirms the killing of an Armenian civilian by Azerbaijan

  • The Russian Ministry of Defense has confirmed the news of the killing of a civilian near Martakert by Azerbaijanis in Nagorno Karabakh.
    • Prime Minister Nikol Pashinyan will meet Russian President Valdimir Putin in Moscow on October 12.
    • October 11 is International Day of the Girl Child. According to national statistics, there are roughly 5,000 unborn girls in the last eight years in Armenia.

Credits: Ruptly

The post Russia confirms the killing of an Armenian civilian by Azerbaijan appeared first on CIVILNET.

#armenia #artsakh #dailyarmenia #newsfeed #region #reportsinenglish #azerbaijan #civilian #conflict #daughter #girls #internationaldayofthegirlchild #karabakh #killing #martakert #nagorno #nikolpashinyan #october12 #russia #sexselectiveabortion #unborn #visit #vladimirputin

What is Armenia’s Position on the Future of Karabakh

By Benyamin Poghosyan

Following the signing of the ceasefire agreement on November 10, 2020, which ended the Karabakh War with Armenia’s defeat, possibly the topic most discussed is the relationship between Armenia and Karabakh (Artsakh). What is Armenia’s goal regarding Karabakh and how does it intend to reach the desired outcome?

Experts and analysts have already reacted to the uncertain and vague formulations regarding this issue in the five-year government plan, approved last week by Armenia’s legislature. On the one hand Armenia’s leadership continues to refer to the essential need to establish self-determination for Karabakh, through negotiations; on the other hand they are unwilling to participate in events that mark the 30th anniversary of the declaration of the Republic of Artsakh.

Self-determination

The first question, to which the Armenian government is obliged to provide a clear answer relates to the borders of Karabakh. What do the Armenian prime minister, the minister of foreign affairs and the secretary of the Security Council understand when they say “Karabakh's right to self-determination”? The government must articulate within which borders they see self-determination. Is it within the September 26, 2020 borders, within the February 1988 the Nagorno-Karabakh Autonomous Region (NKAO) borders, or is it within the borders of the Nagorno Karabakh Republic that was proclaimed on September 2, 1991?

On the one hand, the Armenian authorities continue to publicly talk about the need to achieve self-determination in Karabakh, but, at the same time, they have refused to participate in the official ceremonies dedicated to the 30th anniversary of the proclamation of the Nagorno Karabakh Republic. In fact, since the end of the war Pashinyan has avoided visiting Karabakh. Before the war, Pashinyan, in his capacity as prime minister, visited Karabah 12 times.

Territorial occupation

The second issue that the Armenian authorities avoid confronting is the status of the territories occupied by Azerbaijan after the Second Karabakh War, including Shushi and Hadrut regions.

Does this mean that Yerevan considers those territories part of Azerbaijan? Does Armenia differentiate between the territories of NKAO (including Hadrut, Shushi, some Martakert villages) and the territories under the jurisdiction of the Artsakh Republic before the 2020 war?

In other words, for official Yerevan, is the 3,000-square-kilometer area of NKAO that remains Armenian under Russian peacekeepers’ control different from the NKAO-territories currently occupied by Azerbaijan? What is the difference between the cities of Shushi and Stepanakert?

If Armenia considers Shushi to be Azerbaijani territory that was simply under Armenian control for 28 years, then by the same logic, Stepanakert is also Azerbaijani territory, under temporary control of the Russian peacekeeping forces.

Armenia must either officially declare the occupation of Karabakh territories by Azerbaijan, emphasizing that occupied territories of NKAO will never be part of Azerbaijan, or agree that Stepanakert, Martakert, Askeran and Martuni are also Azerbaijani territories but temporarily remain under Russian peacekeeping forces.

Security

The next imperative issue is the question of ensuring Karabakh’s security. What will happen if, for one reason or another, Russia removes its troops from Karabakh. At the moment, Armenian authorities say that the Russian troops will not leave Karabakh in November 2025, that they will stay for a very long time, and therefore, the physical security of the Armenians living in Karabakh is also ensured for a very long time.

This position implies that Armenia no longer considers itself the security guarantor of the Armenians of Karabakh, and it considers security to be a problem to be solved exclusively within the Russia-Azerbaijan bilateral or Russia-Azerbaijan-Turkey trilateral frameworks. If Russia were to come to an agreement with Azerbaijan to extend the deployment of its troops in Artsakh, Armenians will continue to live in Stepanakert and the surrounding regions. Alternatively, Karabakh Armenians will either be annihilated or will be forced to burn their own homes and flee, just as the population of Kashatagh region did in the period from November 10 to 30, 2020.

In the best of circumstances, the Republic of Armenia could provide these people with support and temporary shelter in Armenia. That will be a good opportunity to once again blame Russia for betraying and selling Armenians and to once again demand that Armenia exit the Russia-led Collective Security Treaty Organization and Eurasia Economic Union.

These questions require urgent answers. But of course, the lack of answers is itself a position. But in that case, the authorities ought to stop discussing Artsakh's self-determination, overcoming this period of crisis in Artsakh, launching new development programs, and other pleasant topics.

Perhaps, in this case, it would be more sincere to direct the Armenians of Karabakh to Baku, or Moscow, to determine their own fate, and not be unprepared for future catastrophes.

--

Benyamin Poghosyan is a CivilNet columnist and the Executive Director of the Political Science Association of Armenia.

The original version of this article, in Armenian, is availablehere.

The post What is Armenia's Position on the Future of Karabakh appeared first on CIVILNET.

#reportsinenglish #benyaminpoghosyan #fateofartsakh #karabakh #martakert #nagornokarabakhwar #security #shushi

What is Armenia's Position on the Future of Karabakh - CIVILNET

By Benyamin Poghosyan Following the signing of the ceasefire agreement on November 10, 2020, which ended the Karabakh War with Armenia’s defeat, possibly the topic most discussed is the relationship between Armenia and Karabakh (Artsakh). What is Armenia’s goal regarding Karabakh and how does it intend to reach the desired outcome? Experts and analysts have already reacted to the uncertain and vague formulations regarding this issue in the five-year government plan, approved last week by Armenia’s legislature. On the one hand Armenia’s leadership continues to refer to the essential need to establish self-determination for Karabakh, through negotiations; on the other […]

CIVILNET

Արցախի նոր ՀԷԿ-ն ու էներգետիկ անբավարարությունը

Արցախում 17,6 մեգավատ հզորությամբ հիդրոէլեկտրակայան կկառուցվի՝ 25 մլն դոլար արժողությամբ: «Գետավան-1» ՀԷԿ-ը կառուցվելու է Մարտակերտի շրջանի Գետավան համայնքի տարածքում: Նախագծի մեկնարկը տրվելու է Արցախի ներդրումային հիմնադրամի միջոցներով: Այդ մասին Մարտակերտ կատարած աշխատանքային շրջայցի ժամանակ հայտարարել էր Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը:

«Այն առաջին փուլում իրականացնելու է Արցախի ներդրումային հիմնադրամը, իսկ որոշ ժամանակ անց դառնալու է բաց բաժնետիրական, որպեսզի բոլորը հնարավորություն ունենան դառնալ բաժնետեր, փայատեր: Ինչո՞ւ ենք դա անում: Որովհետև եթե մինչև 2022 թվականի նոյեմբերը չկարողանանք մենք էլեկտրաէներգիա արտադրող աղբյուր ունենալ, 2022 թվականի ձմեռը կունենանք հովհարային անջատումներ: Որովհետև այս հզորությունները, այն գիծը, որ ունենք Բերձորով եկող՝ բավարար չէ ձմեռը ամբողջությամբ հոսանք մատակարարելու համար»,- նույն հանդիպմանը ասել է Արայիկ Հարությունյանը:

2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին ստորագրած եռակողմ համաձայնագրի արդյունքում մի շարք ՀԷԿ-եր հայտնվել էին Ադրբեջանի տարածքում. 36 հէկերից 30-ն անցել է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ:

17,6 մեգավատ հզորությամբ ՀԷԿ-ը թերևս ամենահզորը կլինի Արցախի՝ երբևիցե գործող փոքր ՀԷԿ-երից (Արցախի ամենախոշոր ՀԷԿ-ը «Արցախ ՀԷԿ» բաց բաժնետիրական ընկերությանը պատկանող 50 Մվտ հզորությամբ գործող «Սարսանգն» է): Նախկինում Արցախում ամենահզոր փոքր ՀԷԿ-ը Շահումյանի շրջանում 2019 թվականի դեկտեմբերից գործող «Էլիտ հիդրո»-ն էր:

Արցախի հանրային ծառայությունները և տնտեսական մրցակցությունը կարգավորող պետական հանձնաժողովի կայքի համաձայն՝ ներկայում Արցախում գործում է 7 ՀԷԿ, և Թարթառ գետի վրա կառուցվում է 11,562 Մվտ հզորությամբ մեկ ՀԷԿ («Ջի Էներջի» ՍՊԸ-ին պատկանող «Թարթառ 2» ՀԷԿ-ը): Ինչպես նաև «Արցախ ՀԷԿ» ընկերությունը Հաթերքում պիտի 1,089 Մվտ հզորությամբ արևային կայան կառուցեր: Սակայն, հաշվի առնելով «Արցախ ՀԷԿ» ընկերության փետրվարի 9-ի գրությունը՝ հանձնաժողովը ուժը կորցրած է ճանաչել կառուցվող «Հաթերք Սոլար» անվամբ արևային կայանը:

Ներկայում գործող 7 ՀԷԿ-երից երկուսը գտնվում է Քաշաթաղի շրջանում՝ Լաչինի միջանցքում: Դրանցից մեկը Աղավնո գետի վրա («Սյունիք-3»), մյուսը՝ Հակարի («Լուսին»): Քաշաթաղ Արցախի ամենահէկաշատ շրջանն էր, իսկ Աղավնոն՝ ամենահէկաշատ գետը: Քաշաթաղի շրջանում էր գտնվում Արցախի 31 գործող ՀԷԿ-ից 16-ը, և կառուցվում է ևս 9-ը: Աղավնոյի վրա գործում էր 9 ՀԷԿ, ևս երկուսը կառուցվում էր։ Վերջին տարիներին հէկաշինությունը զարգանում էր նաև Շահումյանի (Քարվաճառի) շրջանում. 7-ը գործում էր, 7-ն էլ կառուցվում էր: Այս երկու շրջանները հայտնի են հարուստ ջրային պաշարներով:

Մարտակերտի Գետավան համայնքից բացի, Արայիկ Հարությունյանը խոսել է մեկ այլ՝ ավելի ծախսատար ու խոշոր ՀԷԿ-ի մասին, որը պլանավորված, բայց ժամանակավորապես հետաձգված նախագիծ է: Այն պետք է գործի Սարսանգ-Մատաղիս հատվածում՝ 25 Մվտ հզորությամբ և 40-45 մլն դոլար ներդրումային ծավալով:

Հիշեցնենք, որ 2018 թվականից էներգետիկ առումով Արցախը ինքնաբավ էր դարձել, իսկ տարեցտարի աճող ավելցուկը արտահանվում էր Հայաստան. 2018-ին արտահանվել է 17,2 մլն կվտ/ժ, 2019-ին՝ 85,7 մլն կվտ/ժ, 2020-ին՝ 186,4 մլն կվտ/ժ:

Արցախը էլեկտրաէաներգիա արտահանող երկրից վերածվել է ներմուծողի: Իսկ ի՞նչ ծավալի էլեկտրաէներգիա է ներկրել Արցախը պատերազմից հետո: Այդ պատասխանն ստանալու համար ՍիվիլՆեթը հարցում է ուղարկել Արցախի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանին:

Հայկ Ղազարյան

Արցախ. էներգետիկ անկախությունից՝ էներգետիկ աղքատություն

The post Արցախի նոր ՀԷԿ-ն ու էներգետիկ անբավարարությունը appeared first on CIVILNET.

#արցախ #թոփ #լրահոս #տնտեսություն #arayikharutyunyan #martakert #sarsang #արայիկհարությունյան #արցախհէկ #գետավան #էլեկտէներգիա #հէկ #մատաղիս #մարտակերտ #սարսանգ #քաշաթաղ #քարվաճառ

Արցախի նոր ՀԷԿ-ն ու էներգետիկ անբավարարությունը - CIVILNET

25 մլն դոլար արժողությամբ «Գետավան-1» հիդրոէլեկտրակայանը կառուցվելու է Մարտակերտի շրջանի Գետավան համայնքի տարածքում:

CIVILNET

Չօգտագործվող տարածքները, որտեղ երկու պատ կա, պետք է տիրազուրկ ճանաչել․ Արցախի նախագահ

Oգոստոսի 3-ին աշխատանքային այցով Արայիկ Հարությունյանը եղել է Մարտակերտի շրջանում: Մարտակերտցիների հետ հանդիպման ժամանակ Արցախի նախագահը խոսել է ոռոգման, ասֆալտապատման և այլ ծրագրերի մասին: Հատկապես հուզական ելույթ է ունեցել կիսակառույց շինությունների վերաբերյալ:

«Դեռ տարիներ առաջ եմ ասել՝ չօգտագործվող տարածքները, որտեղ երկու պատ կա՝ պետք է տիրազուրկ ճանաչել և այդ նույն տարածքներում բնակարանաշինություն զարգացնել, որպեսզի չգնանք նոր տարածքներ փնտրենք: Հիմա՝ լավ, մենք Մարտակերտը թողենք ավերակների մե՞ջ: Ամեն անգամ շատ ծանր եմ ապրում, ոչ միայն այսօր, այլ մինչև պատերազմը, որ տեսնում եմ այդ ավերակները: Ժամանակ եմ տալիս ձեզ, եթե չսկսեք այդ պրոցեսը, ապա անձամբ ես եմ զբաղվելու ձեզանով բոլորովդ, բոլոր համայնքի ղեկավարներին է վերաբերում»,- ասել է Արայիկ Հարությունյանը:

Արայիկ Հարությունյանը է՛լ ավելի ջղային տոնով ու Ղարաբաղի բարբառով ասել է գրեթե նույնը. «Երկու պատը գրկել ու պահում են, համայնքի ղեկավար, զգուշացնում եմ, չես կարողանում՝ դիմում գրի ու դուրս եկ: Բոլորիդ է վերաբերում: Երկիրը կորցել ենք, երկու պատը գրկել ու մարդկանց դրսերում ենք թողել: Զգուշացնում եմ՝ մարդիկ տուն չունեն, մենք ասում ենք՝ մարդիկ չգաղթեն, տուն սարքեն, մեզ հետ ապրեն: Չէ՛, պատի փողի մասին եք մտածում: Հադրութ քաղաքան ենք կորցրել, Տող գյուղն ու Չանախչի (Ավետարանոց) են կորցրել, մեր մելիքանիստերը: Մեր եկեղեցիներն ենք կորցրել, երկու պատի վկայական եք վերցրել, թե՝ մեր սեփականությունն է: Եթե ինքը ավերակ է՝ վկայական թե առանց վկայական… Մի հատ տեսննենք՝ ովքեր են: Շրջվարչակազմի ղեկավար, էդ մարդկանց զրկում ես՝ դպրոցի ուսուցիչ է, դպրոցից ազատում ես, վարչակազմի աշխատող է, վարչակազմից ազատում ես, բանակի ծառայող է, բանակից ազատում ես, սովորական քաղաքացի է՝ զրկում ես սոցիալական ծրագրերից: Լավ, դրա՞ն գնանք մենք»:

Մարտակերտի շրջանի վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ, վարչակազմի ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արսեն Ավանեսյանն էլ հայտարարել է, որ այդ շինությունների սեփականատերերը այնտեղ ապրող մարդիկ են, տեղացի են:

Շարունակելով նույն թեման, Արայիկ Հարությույանն կոչ արեց, որ մարդկանց տեր կանգնենք. «Դրա փոխարեն Ստեփանակերտում վարձն են շատացնում: Տեր չենք կանգնում, չենք էլ օգնում, մի հատ էլ պիտի օգնենք՝ պատերը շուտ դնի»:

Հարությունյանը աշխատանքային այցի ժամանակ խոսել է նաև ոռոգման ծրագրի մասին, որ մեկ-երկու ամիս անց վերջնական պատկեր կունենանք: Ասֆալտապատման վերաբերյալ Հարությունյանը հայտարարել է, որ մինչև 2022 թվականը բոլորը ճանապարհները ասֆալտապատվելու են. «Այսինքն բոլոր գյուղերը ասֆալտապատ ճանապարհով մայրուղու հետ կապված են լինելու: Իսկ շրջանում երկու քարհանք արդեն աշխատում է: Բացի դրանից, երկու կարևոր ճանապարհ՝ Ստեփանակերտ-Մարտակերտ-Դամիրլու (Ծաղկաշեն) -Կիչան հատվածը, որը կարճացնելու է ճանապարհը Ստեփանակերտից Մարտակերտ գնալու առումով: Նաև պլանավորում ենք Վաղուհաս-Վանք հատվածի ասֆալտապատումը: Այսինքն՝ Վաղուհասից Վանք ունենալու ենք ասֆալտապատ ճանապարհ անտառի միջով»:

Ինչ վերաբերում է բնակարաշինությանը, Հարությունանի խոսքով՝ ընդհանուր մինչև 100 մլրդ դրամ պետք է ուղղել ոլորտ, որպեսզի տեղահանված անձինք բնակարանով ապահովվեն։

The post Չօգտագործվող տարածքները, որտեղ երկու պատ կա, պետք է տիրազուրկ ճանաչել․ Արցախի նախագահ appeared first on CIVILNET.

#արցախ #լրահոս #քաղաքականություն #arayikharutyunyan #arcax #artsakh #martakert #ասֆալտապատում #երկուպատ #ճանապարհներ #մարտակերտ #նախագահարայիկհարությունյան #տեղահանվածանձ