Een helm zet je natuurlijk op als je:

- op wat voor elektrische fiets dan ook rijdt,
- op een bmx-, racefiets of mountainbike gaat sporten,
- vlotjes door de stad fietskoeriert.

Maar een plicht? Als je even op je gewone stadsfiets of sportfiets ergens op bezoek gaat, een boodschap doet of uitgaat? Onzin.

Het is niet aan (het hoofd van) de fietser om het verkeer veiliger te maken.

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2025/hoe-denemarken-fietsers-aan-de-helm-kreeg-en-wat-nederland-ervan-kan-leren~v1257346/

Voor de volledigheid het standpunt van de Fietsersbond:

https://www.fietsersbond.nl/helmplicht/

'Hoe Denemarken met slimme campagnes fietsers aan de helm kreeg (en wat Nederland ervan kan leren)'

Als het aan minister Barry Madlener ligt, draagt over tien jaar een kwart van de fietsers een helm. Een flinke opgave, want op dit moment doet maar zo’n 4 procent dat. Hoe krik je dat cijfer op? Het mogelijke antwoord ligt – zoals vaker – in Denemarken

de Volkskrant

Maar het stuk roept: Ja dit willen we! Virale filmpjes! Hip helmdesign! Reclamedeskundigen!

Misschien had @volkskrant ook even hun licht kunnen opsteken bij mensen die er daadwerkelijk onderzoek naar hebben gedaan. U weet wel, hoor en wederhoor.

@petervalkema @volkskrant

Wat mij betreft mag iedereen zelf kiezen voor een fietshelm (behalve wellicht minderjarige kinderen). Zelf draag ik er wél één op mijn spierkracht-stadfiets. Het mes snijdt voor mij aan twee kanten. Extra veiligheid en ook geen last meer van opdringerige tienermeisjes. Voorts ben ik van mening dat de maximum snelheid voor alle voertuigen in de stad naar 30 km/u moet.

@petervalkema en wat ze er niet bij vertellen is de afname in fietsen bij de jongeren hierdoor
@hermannus precies dat. Helmplicht veroorzaakt afname van fietsgebruik, wat de onveiligheid alleen maar vergroot.

Precies welk probleem wordt er geacht te worden opgelost bij het invoeren van een helmplicht voor fietsers?

Hoeveel fietsers lopen er schedelschade op? En hoe verhoudt dit aantal zich tov vuurwerkslachtoffers, tabakslachtoffers, etc.?

Over wat voor omzet hebben we het als elke Nederlander een (goedgekeurde) fietshelm moet kopen? Aha???

@FransVeldman @petervalkema Jaarlijks lopen ca. 14000 fietsers hersenletsel op door een val. Een derde daarvan was met een helm (veel) beter af geweest.
Los van de oorzaken die moeten worden aangepakt, vind ik de aversie tegen een fietshelm van dezelfde categorie als mensen die in de jaren 70 tegen autogordels waren.
Edit: in 70% van de ongelukken van fietsers gaat het om een eenzijdig ongeval (bron https://www.veiligheid.nl/actueel/fietshelm-cruciaal-strijd-tegen-hersenletsel-bij-fietsongeval)
Fietshelm cruciaal in strijd tegen hersenletsel bij fietsongeval   | VeiligheidNL

Fietshelm cruciaal in strijd tegen hersenletsel bij fietsongeval  

Ik heb wat moeite met dit getal. 14000 fietsers per jaar? Met hersenletsel?

In de hele periode dat ik op school zat, een krantenwijk had, etc. ken ik geen enkele medescholier, krantenjongen, die uberhaupt wat voor letsel heeft opgelopen (behalve misschien een paar schrammen) veroorzaakt door fietsen. Geen enkele. Laat staan een met hersenletsel.

Waar komen die 14.000 per jaar vandaan? Dat zouden er alleen al 40 per dag zijn met hersenletsel. Je zou zeggen dat met zulke aantallen ik meerdere mensen zou moeten kennen in mijn omgeving die hersenletsel hebben opgelopen. In de 50 jaar dat ik fiets zouden dat er 700.000 moeten zijn, een fors aandeel van de Nederlandse bevolking.

Waar zijn die mensen?

Wel heb ik regelmatig mensen onmoet met een motor-ongeval. Etc. Zijn dat er dan nog meer per jaar?

De vergelijking met autogordels gaat mank. Er is solide natuurkundig bewijs dat zonder autogordel je hoe dan ook een smak maakt die vergelijkbaar is met een val vanaf een flatgebouw. En het is niet aannemelijk dat de gordelplicht tot minder autogebruik leidt (was dat maar zo).

Een helmplicht voor fietsers maakt fietsen echt wel minder populair. En het past niet in de Nederlandse fietscultuur. In de meeste andere landen is fietsen meer een “sport”, en ze gaan daar niet ‘s avonds naar de disco of zo op de fiets, zoals de Nederlander pleegt te doen. Daarbij heeft Nederland ook een wegennet dat veel beter is ingericht op fietsers, en hebben we geen hellingen waarbij je gevaarlijke snelheden kunt ontwikkelen.

En als er minder mensen gaan fietsen, is dat minder beweging, en dat alleen al is ook goed voor de nodige voortijdige doden per jaar.

@FransVeldman @petervalkema Ik verzin die cijfers niet hé. Het zijn er ook meer dan ik dacht, maar ook als ik verder zoek kom ik vergelijkbare aantallen tegen.
De vergelijking met de autogordel maakte ik niet zozeer vanwege de betere bescherming maar omdat daar in het begin ook een zeer grote (culturele) weerstand tegen was. Ik vind dat overigens ook geen sterk argument want cultuur is aan verandering onderhevig (kijk maar eens naar de meningen over vuurwerk en zwarte Piet).
1/2
@FransVeldman @petervalkema En dat er in andere landen meer 'voor de lol' gefietst wordt is ook heel snel aan het veranderen; kijk bijvoorbeeld eens naar Parijs waar de fiets in een paar jaar tijd een veelgebruikt transportmiddel is geworden.
Ik denk dat de volksaard van de Nederlander een veel grotere rol speelt dan rationele argumenten.
2/2
@FransVeldman @petervalkema Aanvulling: de link die ik eerder stuurde telt alle fiets-letsels mee. Volgens https://www.ariez.nl/wp-content/uploads/2018/10/TNN_20184_Art.Hageman.pdf gaat het bij 30-40% hiervan daadwerkelijk om ernstig hoofdletsel.
Ik vind het nog steeds te veel.

@hans_zelf @FransVeldman Ook wel stevige een factor, lees ik in het onderzoek waar je naar linkte:

"Bij 92 van de 197 ongevallen (47%) met een normale fiets was alcoholgebruik in het spel. Fietsongevallen zijn bij 30% van de patiënten oorzaak van trauma- tisch hersenletsel, vaak in combinatie met alcohol- gebruik. Preventieve maatregelen, met bijvoorbeeld alcoholcontroles voor fietsers, zijn nodig om het aan- tal fietsongevallen met hoofdletsel te verminderen."

🍻

Dat is wel een belangrijke nuance. En nu gaat het alleen nog specifiek over alcoholgebruik. Er zijn meer substanties. En ik denk dat ook meespeelt dat er veel “ouderen” in Nederland fietsen, vaak tot op heel hoge leeftijd, met helaas ook de nodige ongelukken tot gevolg. In het buitenland, waar fietsen meer een “sport” is, zie je in verhouding weinig 70 plussers op de fiets.

Ik denk dat op middelbare leeftijd, zonder alcohol, stoerdoenerij, en andere factoren, er bij iemand die vanaf kinds af aan heeft leren fietsen, gewoon niet zoveel kans is uberhaupt op een valpartij. De snelheden op een fiets zijn van dien aard dat je natuurlijke afweerreflexen (mits niet vertraagd door alcohol) meestal ook zorgen dat je hoofd relatief ongeschonden blijft. Rechtstandig op je hoofd vallen kan alleen bij een salto, maar dat is niet echt een voor de hand liggend scenario. Meestal ga je gewoon “onderuit” en nemen je schouders enzo de grootste klap voor hun rekening.

Ik ben gewoon niet zo overtuigd over dit hele helmverhaal en denk ook dat statistieken uit het buitenland niet van toepassing zijn in Nederland omdat de situatie gewoon totaal anders is. Vaak blijkt dat commercie een belangrijke drijfveer is voor nieuwe regelgeving, en die link zie ik in dit geval (verkoop van een paar miljoen fietshelmen) overduidelijk.

De vergelijking met andere letseloorzaken (vuurwerk, roken) was niet als een red herring bedoeld maar om aan te tonen dat regelgeving meestal de weg van de commercie volgt. Levert het risico geld op (vuurwerk, roken) dan volgt er geen regelgeving, maar levert het inperken van het vermeende risico geld op (verkoop fietshelmen) dan wordt het ineens een belangrijk agendapunt.

Parijs is wellicht vergelijkbaar met Nederland, met korte afstanden en geen hellingen, waarbij de fiets een praktisch vervoersmiddel kan zijn. Maar in de meeste landen/gebieden is de situatie volstrekt anders. Geen omaatjes op de fiets, geen moeder met twee kindjes op de fiets, sowieso het type fiets laat “cargo” nauwelijks toe, en degene op de fiets zit met een glad pakje en een drinkfles, en inderdaad een matchende helm, op zijn instabiele sportfiets.

Geen grote fiets parkeerplaatsen bij de middelbare school, alle scholieren komen met de schoolbus, etc. Het buitenlandse fietsgebeuren en -beleid is totaal niet vergelijkbaar met het Nederlandse.

En mijn observatie is dat het gebrek aan jaren fietservaring als middelbare scholier ook voor veel meer valpartijen zorgt in al die andere landen, om nog maar te zwijgen over de verkeersomstandigheden waarbij minder rekening wordt gehouden met fietsers omdat het nou eenmaal een minderheid is.

@FransVeldman @petervalkema Maar dat verklaart dan weer niet het relatief grote aantal eenzijdige ongevallen (67% van het totaal) in Nederland.
@FransVeldman @petervalkema Even iets heel anders: welke app gebrui jij om langere berichten te maken? Die van mij (Tusky) laat dat niet toe 🤔
Ik gebruik geen app. Ik schrijf mijn berichten op de webinterface van mijn eigen Pleroma instance. Daar kan ik instellen hoe lang de berichten van mijn gebruikers mogen zijn. ;-)
@FransVeldman @petervalkema
- Het probleem: vermijdbare blijvende neurologische schade bij of overlijden van fietsers ten gevolge van ongelukken.
- https://www.hersenletsel.nl/nieuws/dag-van-de-fietshelm-2023/
- Verwijzen naar andere te vermijden schade: een red herring.
- De vraag moet zijn of een verplichte investering in een goede fietshelm gerechtvaardigd wordt door het verminderde leed met bijbehorende (zorg)kosten. https://swov.nl/nl/fact/fietshelmen-6-hoeveel-slachtoffers-zouden-fietshelmen-kunnen-besparen
Dag van de Fietshelm 2023 - Hersenletsel

Vandaag is het de dag van de Fietshelm. Een belangrijke dag waarop het belang van het dragen van een fietshelm wordt benadrukt.

Hersenletsel
@petervalkema wie geen helm draagt offert zich dus vrijwillig op om aan te tonen dat het met de fietsveiligheid slecht gesteld is?
@bassjobsen ik hoop dat offers uitblijven.

@petervalkema hopen tegen beter weten in, de #FietsersBond schrijft zelf immers al:

"Helaas zien we de laatste jaren een stijging van het aantal fietsongevallen en fietsdoden in Nederland. Daarom blijven we als Fietsersbond onvermoeibaar strijden voor nog meer fietsveiligheid."

@petervalkema Men kan niet zonder naar de fietshelm te kijken, je ogen sluiten voor wat er werkelijk aan de hand is, en dat is dat er bij een botsing tussen behelmde fietser en een auto die vijftig kilometer per uur rijdt, de fietser altijd het onderspit zal delven.
@heesdaman Een fietshelm beschermt eigenlijk alleen bij enkelzijdige ongelukken/valpartijen, maar biedt geen enkele bescherming tegen #autogeweld. Meest van de tijd draag ik een helm vanwege de eerste reden. Maar ik merk ook dat automobilisten vinden dat ze meer risico met mij mogen nemen zodra ik een helm op heb. In de praktijk maakt een #fietshelm het verkeer voor de fietser gevaarlijker. @petervalkema

@budgetduurzaam

Als je het dragen van een helm enkel benadert vanuit eenzijdige ongelukken en valpartijen, dan snap ik eigenlijk nog minder van de laconieke houding van de #Fietersbond

@heesdaman @petervalkema

@bassjobsen Hm, ik snap het heel goed. Stel je voor dat iedereen een fietshelm op moet ook op de gewone ritjes naar school en naar de stad. Het is een heel gehussel om alle gezinsleden aan een fatsoenlijke helm te helpen (en die ook nog goed op te zetten) dat ik denk dat veel ouders ervoor gaan kiezen de kinderen maar even in de auto te zetten… Als jij even naar de supermarkt moet en je hebt geen helm wat doe je dan?! @heesdaman @petervalkema
@bassjobsen Ik vind het een ingewikkelde zaak en heb toen mijn jongens 8/9 waren en geen helm meer op wilden (en daarom ook uitgelachen werden door andere kinderen met nonchalante ouders), ook wel eens gedacht: was het maar verplicht. Inmiddels is de jongste 17 en die zet gelukkig uit zichzelf gewoon weer een helm op als ie een eind gaat fietsen. @heesdaman @petervalkema
@budgetduurzaam
Zou het niet gewoon een kwestie van wennen zijn?
In de auto doe je toch ook een gordel om?
@heesdaman @petervalkema
@bassjobsen Fietsen met je kinderen (naar bv school en sport) staat nu al onder druk. Die helm zal bij de meeste gezinnen alleen maar meer fietsweerstand oproepen. Want ondanks dat heel autorijdend NL loopt te roepen dat fietsers een helm op moeten, zie ik toch heel weinig ouders die hun kind een helm opzetten… en ten dele terecht: kinderen herstellen sneller van een val dan bejaarden en tegen doodgereden worden door een automobilist helpt #helmplicht geen snars @heesdaman @petervalkema
@budgetduurzaam @bassjobsen @heesdaman @petervalkema Denemarken laat zien dat meer nadruk op helmen, leidt tot minder fietsen. Het is dus geen laconieke houding van @Fietsersbond , juist niet. Want je wilt fietsgebruik bevorderen.
Dat je boven bepaalde snelheden het verplicht stelt, lijkt mij logisch, bvb bij een speed pedelec en racefiets. En verder is het vooral goede voorlichting én veilige weginrichting. #rijbaanscheiding
@hermannus Precies. Daar leg ik voor mijzelf nu ookal de grens: op de elektrische fiets gaat ie altijd op. En als ik een lange fietstocht maak op de sport(spier)fiets ook. Maar als ik met 16km/u die 400 meter naar de supermarkt fiets, dan is het risico zo minimaal, dat dan niet hoeft. Ik zie overigens dat door goede voorlichting ouderen al veel vaker een helm opzetten dan 5 kaar geleden. > @bassjobsen @heesdaman @petervalkema @Fietsersbond
@hermannus > Er zit nog een aspect aan die #helmplicht: zelf heb ik de ervaring dat je je met helm op veel veiliger *voelt* en daardoor vanzelf iets groter risico dreigt te nemen. Maar het risico om dood gereden te worden door een automobilist is met helm op nog steeds even groot. Ik ben mij dat bewust, maar is een kind van 14 zich dat ook of gaat ie vertrouwen op schijnzekerheid? @bassjobsen @heesdaman @petervalkema @Fietsersbond
@bassjobsen En dan heb je gewoon ook de praktische zaken; je gaat naar de stad voor een avondje uit. Waar laat je die helm dan? Sleep je dat ding de hele tijd achter je aan in het restaurant of bioscoop? Zo'n ding wordt dan weer gejat en dan heb je weer geen helm… hoewel ik best wel streng voor mijzelf ben, is het voor mij een reden om mijn helm op dat soort ritjes nu al thuis te laten. @heesdaman @petervalkema
@budgetduurzaam
Waar laat jij je jas als je naar de bioscoop of uiteten gaat?
@heesdaman @petervalkema
@bassjobsen Ik ga zelden uit eten. Maar in de bioscoop en café hou ik mijn jas altijd bij mij. Ik heb een helm, gebruik hem heel vaak en geloof mij: het is erg onhandig om dat ding in de stad achter je aan te slepen. Ik vind dat eigenlijk net zo’n argument als Eelco Brinkman die liep te roepen dat de legitimatieplicht wel kon omdat iedereen toch al bankpasjes en creditcards bij zich had. Als ik ergens een hekel aan heb is altijd dat kl*t* pasje bij je hebben… @heesdaman @petervalkema
@budgetduurzaam @bassjobsen @petervalkema Mijn helm verdwijnt in m’n fietstas met een kabelslotje om de casual dief voor te zijn. Maar heeft de dief zijn zinnen op mijn helm gezet, ben ik mijn fietshelm kwijt.
@heesdaman Mijn ervaring is dat ik mijn fietstas al beter niet op mijn fiets kan laten… @bassjobsen @petervalkema
@heesdaman Kijk waar het mij om gaat is dat we niet alle risico’s in het leven uit kunnen sluiten en niet uit moeten willen sluiten. Want als we op die fiets doorgaan, dan lopen kinderen straks met heupbeschermers en een rollator naar school.
Het verkeersgevaar zit in andere aspecten dan een gat in je hoofd vallen. Heel verstandig om in bepaalde omstandigheden een helm op te zetten, maar voor het vergroten van de veiligheid kan je beter andere dingen verplichten. @bassjobsen @petervalkema
@budgetduurzaam @bassjobsen @petervalkema Ligt dat aan het feit dat ‘ie gemakkelijk van je fiets te halen is? Mijn dubbele fietstassen zijn van het MIK-systeem en zonder sleutel verdraaid moeilijk van m’n fiets te halen.
@heesdaman Nou ja dan ben jij misschien zo'n geek die precies de goede tas heeft. Maar heb je wel eens naar de gemiddelde jongere op een fiets gekeken? Die zijn al blij als er een ketting om de tandwielen ligt… maar iedere buitenlander valt wel op dat onze jeugd er zo gezond uit ziet. Dat cultuurgoed moeten we niet verkwanselen aan aan misplaatst (!) veiligheidsfetisjisme. @bassjobsen @petervalkema
@budgetduurzaam @bassjobsen @petervalkema Met dat cultuurgoed heb ik absoluut geen moeite en ik ben er zelfs trots op.
@heesdaman Nou houwe zo. Laat die jongeren weten wat veilig is, verplicht een helm op de e-bike/fatbike (zodat die jongeren liever op de spierfiets gaan) en zet zelf een helm op als je gaat wandelen; misschien hebben ze er ook nog wel een mooi zonnebrilletje bij 😉 😎 @bassjobsen @petervalkema
@heesdaman (Overigens heb ik >30 jaar oude ortliebs en die zijn nog steeds perfect waterdicht. Die wil ik niet door een of andere nozem van mijn fiets laten jatten.) @bassjobsen @petervalkema

@budgetduurzaam Als dat laatste de mode wordt (automobilisten die meer risico nemen, ik hoop van niet!), krijgt de acceptatie van een fietshelm wel een knauw.

Ik ben zelf niet tegen een fietshelm - ik heb er zelf één - maar ik merk dat ik ‘m voor korte ritjes eigenlijk nooit op doe. Stom hè!

@petervalkema

@heesdaman @budgetduurzaam @petervalkema nee hoor, heel logisch.
@hermannus @budgetduurzaam @petervalkema Misschien logisch maar als je daarmee letsel (okay, eenzijdig of fiets/fiets of fiets/mens/dier/ding) kan voorkomen, lijkt mij een verplichting op z’n plaats. Misschien niet dit jaar maar zeg over een jaar of vijf.
@heesdaman Dan zou ik de #fietshelm ook verplichten als je gaat wandelen… @hermannus @petervalkema
@heesdaman Trouwens ook veel veiliger voor automobilisten als alle wandelaars een helm op hebben… 🤪. Wist je overigens dat je in een auto (zeker in oldtimers zonder airbags) het eigenlijk ook veel veiligers is om een helm op te zetten en dat dat waarschijnlijk meer slachtoffers gaat schelen dan een #helmplicht voor fietsers? @hermannus @petervalkema

@budgetduurzaam @heesdaman @petervalkema > Maar ik merk ook dat automobilisten vinden dat ze meer risico met mij mogen nemen zodra ik een helm op heb.

n=1

> In de praktijk maakt een #fietshelm het verkeer voor de fietser gevaarlijker

Generalisatie.

Niet om lullig te doen hoor. Maar ik vind het zelf altijd wel belangrijk om feiten een aannames gescheiden te houden.

@KoosPol Prima, maar er is ook onderzoek naar gedaan en daaruit blijkt hetzelfde. Voor verkeersveiligheid kan je beter een blonde pruik opzetten, dan een fietshelm. https://helmets.org/up0609.htm @heesdaman @petervalkema
Update: September 2006 - British study on passing clearances

Newsletter: British study on passing clearances.

@petervalkema Fietshelm, symptoombestrijding in plaats van de complexiteit van fietsingevallen aan te pakken. Lees 'De verkeersveiligheid fallacy!
De verkeersveiligheid fallacy
https://www.linkedin.com/pulse/de-verkeersveiligheid-fallacy-marco-te-br%C3%B6mmelstroet-tfjae?utm_source=share&utm_medium=member_android&utm_campaign=share_via
De verkeersveiligheid fallacy

De terugkerende roep voor fietshelmen is een klassiek voorbeeld van de #AirplaneFallacy. Goedbedoeld, maar symptoombestrijding in plaats van een aanpak van het probleem.