Gedachte voor vandaag “Schending van Gods Wet en van het Heilige der heiligen” (Juni 25)

Omdat Israël leed onder corrupte priesters en richters, wilde het volk een koning. Ze wilden net zo geleid worden als de volken rondom hen.

Hoewel het tegen het oorspronkelijke Plan van God ging, koos God op verzoek van het volk toch een koning. Hij hoopte wel dat ze Hem wel als de ware Koning der koningen zouden blijven aanschouwen. Maar we zullen zien dat de vestiging van een monarchie Israëls problemen toch niet oploste. De mannen die God verder koos voor het leiderschap, zoals Eli, Samuël, Saul en David, zouden op hun beurt allemaal een andere invulling geven aan het leiderschap. Toch hing het succes van iedere leider af van zijn liefde voor Jehovah en niet van zijn positie, manier van leiden, wijsheid, leeftijd of kracht.

De lezing van vandaag brengt ons bij de oorlog van de Filistijnen die erin sloegen om de ark buit te maken.

De Israëlieten rukten op tegen de Filistijnen, afstammelingen van Noachs zoon Cham, die zich langs de zuidoostelijke kust van de Middellandse Zee hadden gevestigd, tussen Egypte en Gaza. De Filistijnen maakten oorspronkelijk deel uit van de ‘zeelieden’ die overzee van Griekenland en Kreta naar het Midden-Oosten waren verhuisd. Als grootste vijand van Israël hadden ze nu hun kamp opgeslagen bij Afek.

Toen de Filistijnen zich in slagorde tegenover Israël hadden opgesteld, brandde de strijd los en Israël werd door hen verslagen. Aan het front in het open veld sneuvelden ongeveer vierduizend man. De Israëlieten begrepen niet waarom hun God van de hemelse legers, Jehovah, hen zo’n nederlaag liet lijden en besloten daarom om naar Silo te gaan om de verbondskist van hun God te halen, met als gedachte, dat als Jehovah hun midden zou komen, Hij hen ook zou bevrijden uit de greep van hun vijanden.

“1  Samuël gaf deze woorden door aan het volk Israël. De Israëlieten hadden hun kamp opgeslagen bij Eben-Haëzer en de Filistijnen lagen bij Afek. 2 In de slag die volgde, versloegen de Filistijnen de Israëlieten en doodden zo’n 4000 man.

3 Daarna keerde het Israëlitische leger terug naar het kamp, waar de leiders zich afvroegen waarom Jehovah had toegelaten dat zij werden verslagen. “Laten wij de ark vanuit Silo hierheen brengen,” besloten zij. “Als wij hem meenemen wanneer we oorlog voeren, zal God bij ons zijn en ons zeker bevrijden van onze vijanden.” 4 Dus lieten zij de ark van het Verbond van Jehovah, Die boven de engelen troont, uit Silo halen. Hofni en Pinehas, de zonen van Eli, begeleidden de ark.
5 Toen de Israëlieten de ark zagen aankomen, ontstond er zo’n gejuich dat de aarde dreunde! 6 Daarop vroegen de Filistijnen zich af: “Wat is dat voor een gejuich in het kamp van de Hebreeën?”
Toen hun werd verteld dat het gejuich werd veroorzaakt door de aankomst van de ark, 7 raakten zij in paniek. “God is in hun kamp gekomen!” riepen zij. “Wat moeten we nu? Zoiets hebben wij nog nooit meegemaakt! 8 Wie kan ons bevrijden van deze machtige goden van Israël? Het zijn dezelfde goden die de Egyptenaren met plagen vernietigden voor Israël de woestijn introk. 9 Wees moedig en vecht voor uw leven, Filistijnen, anders worden wij slaven van de Hebreeën, net zoals zij zijn geweest.”” (1 Samuël 4:1-9)

De verbondskist die het Volk van God liet halen bevatte de Tien Geboden die door God aan Mozes werden gegeven. De Ark moest bewaard worden in het Heilige der heiligen, het heiligste of meest apart geplaatste deel van het tabernakel, waar alleen de hogepriester één keer per jaar mocht binnengaen.

Chofni (Hophni) en Pinechas, de twee zonen van Eli, ontheiligden deze ruimte door er tegen de wet in naar binnen te gaan en de verbondskist mee te nemen. De Israëlieten erkenden terecht de grote heiligheid van de ark maar dachten dat de ark zelf – de kist van hout en metaal – hun bron van kracht was.

Zulk een denkwijze, kracht te geven aan een voorwerp, duide voor God op een valse aanbidding. Door zich vast te klampen aan iets wat slechts een vorm van godsdienst was, een symbool van vroegere overwinningen, keerden de Israëliërs zich af van Jehovah.

De Filistijnen gingen tot de aanval over en de Israëlieten werden verslagen en vluchtten naar huis. Het werd een zeer zware nederlaag. Aan Israëlitische zijde sneuvelden dertigduizend man. Alsook werd de verbondskist van God buitgemaakt en de beide zonen van Eli, Chofni en Pinechas, kwamen om, waardoor de profetie in 2:34 vervuld werd.

“10  Toen vochten de Filistijnen opnieuw met de Israëlieten en versloegen hen weer. 30.000 Israëlieten sneuvelden die dag. De overlevenden vluchtten naar hun tenten. 11 Bovendien werd de ark van God buitgemaakt en sneuvelden Hofni en Pinehas.” (1 Samuël 4:10)

“En om te bewijzen dat wat Ik heb gezegd zal gebeuren, zal Ik ervoor zorgen dat uw zonen Hofni en Pinehas op dezelfde dag sterven!” (1 Samuël 2:34)”

Rate this:

Vijf jaar Kringloopwinkel Zolder023 met de Filistijnen [video en foto's]

Een van de weinige niet gesubsidieerde kringloopwinkels, Zolder023, bestaat in het weekend van 15 en 16 februari vijf jaar. Dat werd op Eysinkweg 71 gevierd met een heus verjaardagsweekend. Op 15 en 16 februari kregen klanten elk vijfde (goedkoopste)...

https://www.haarlemupdates.nl/2025/02/17/vijf-jaar-kringloopwinkel-zolder023-met-de-filistijnen-video-en-fotos/

#Haarlem #reportage #Filistijnen #Zolder023 #jubileum

De Filistijnen op tegelwip toernee - Tegeltje eruit, plantje erin

Het NK Tegelwippen is van start gegaan. Van 21 maart tot en met 31 oktober kunnen alle gemeenten in Nederland meestrijden om ‘de Gouden Tegel’. De gemeente die per inwoner de meeste tegels verruilt voor groen, wint. Natuurlijk doet Haarlem weer mee. Wip die tegels dus uit je (voor)tuin en help onze stad naar de overwinning!...

https://www.haarlemupdates.nl/2023/04/17/75646/

#Haarlem #Filistijnen #Tegelwippen #NK #DeGoudenTegel

De Zeevolken

In de reeks over het handboek van De Blois en Van der Spek, Een kennismaking met de oude wereld, wil ik het vandaag eens hebben over de Zeevolken. Maar eerst iets over wat een handboek eigenlijk is: het bevat de basiskennis die een student beheersen moet voordat hij of zij zich kan verdiepen in de eigenlijke discussies. De stof wordt in het handboekcollege een beetje geproblematiseerd, en wordt daarna werkelijk bekeken door middel van literatuurlijsten en vooral werkcolleges. Zo was het althans in mijn tijd; of het nog steeds zo is, weet ik niet. In elk geval: de Zeevolken zijn typisch een thema waarover een student in een handboek leest, dat een docent bij het handboekcollege problematiseert en dat zich leent voor een werkcollege om te tonen hoe complex het is.

De Blois en Van der Spek wijzen op een reeks verschijnselen op de overgang van de Bronstijd naar de IJzertijd. Er was een “concert van mogendheden”: Egypte, Assyrië, Babylonië en de Hittieten. Het laatste rijk viel rond 1200 v.Chr. uiteen en daaruit kwamen de Neo-Hittitische staten voort. Rond het Egeïsche-Zee-gebied kwam een einde aan de Mykeense paleisburchten. Steden als Ugarit werden verwoest en verlaten.

De Zeevolken: migranten, of zo

“Een ontwrichting van zoveel staten tegelijk wekt verbazing,” schrijven De Blois en Van der Spek, die toevoegen dat als oorzaak vaak wordt gewezen op migrerende volken, zoals de Arameeërs, die zich vestigden in Syrië, en de Chaldeeën die trokken naar de Perzische Golf. En dan zijn er dus de Zeevolken die we kennen uit de Egyptische bronnen. Koning Ramses III (r.1184-1152) zou ze hebben verslagen in de Delta.

“De herkomst van de Zeevolken blijft ongewis”, al weten we van bijvoorbeeld de Peleset, zoals een van die volken heette, wel waar ze belandden. Het zijn namelijk de Filistijnen uit de Bijbel. Een dieperliggende vraag is of de varende migranten, die we kennen uit Egyptische en Ugaritische bronnen, ook verantwoordelijk zijn geweest voor de ondergang van de Mykeense cultuur en het Hittitische Rijk. En zo ja: hoe?

Een vervolgvraag is waarom ze op drift raakten. De Blois en Van der Spek noemen droogte. Tevens noemen ze de doorbraak van ijzer als veelgebruikt materiaal. De Bronstijd maakte plaats voor de IJzertijd.

Het handboekcollege

Dit is inderdaad wat een eerstejaars student zou moeten weten. Zou ik het handboekcollege hebben verzorgd, ik zou hebben opgemerkt dat het maar de vraag is of de Arameeërs zich in Syrië vestigden. Het is vermoedelijk aannemelijker dat er altijd Arameessprekenden zijn geweest maar dat hun taal niet werd opgeschreven. Pas later veranderde dat. Dit is analoog aan het Dorisch in Griekenland: een dialect dat kán zijn meegenomen door migranten rond of na 1200 v.Chr., maar evengoed altijd aanwezig kan zijn geweest. (Het is trouwens ook analoog aan het Oud-Nederlands in onze Vroege Middeleeuwen: altijd aanwezig geweest maar nooit opgeschreven.)

Ik zou tijdens een handboekcollege bovendien hebben verteld dat de opkomst van het ijzer betekende dat er een alternatief was voor brons. De grote handelsnetwerken die de diverse metaalwinnings-regio’s verbonden, waren minder vitaal voor de antieke samenleving dan in de voorafgaande eeuwen. IJzer is immers een heel democratisch metaal, dat zich overal laat winnen, terwijl brons een alliage is van koper (gewonnen in de Sinaï, op Cyprus en diverse andere plekken) en het vrij zeldzame tin (Oezbekistan, Bohemen of de Atlantische kust).

Twee diepere kwesties

Eén van de wezenlijke kwesties is: bezweek het Bronstijdsysteem doordat de handelsroutes er niet langer waren, zodat de Mediterrane handelselites wegvielen en de economie van de vier grote mogendheden in een crisis raakte, of was het andersom en verdwenen de handelsroutes doordat er in die vier koninkrijken een crisis was? Was het, met andere woorden, een kwestie van wegvallend aanbod of van wegvallende vraag?

De tweede diepere kwestie is of er eigenlijk wel migranten zijn geweest. We zagen het al bij de Arameessprekende volken in Syrië. Het is niet ondenkbaar dat de Zeevolkencrisis een negentiende-eeuws construct is, toen men nogal eens keek naar culturele instortingen keek zoals men keek naar de desintegratie van het West-Romeinse Rijk. Die zou dan – zo dacht men ten onrechte – zijn veroorzaakt door gewelddadige migranten. Ergens op de achtergrond zal hebben gespeeld dat migrerende volken ook mooi pasten bij de Hebreeën die naar Kanaän trokken. De data over de Late Bronstijd waren in de negentiende eeuw ambigu genoeg om deze interpretatie mogelijk te maken, maar is dat nog altijd zo?

Dit zouden de twee vragen kunnen zijn voor een goed werkcollege. Hiermee structureer je de problematiek voor de studenten, die kunnen ontdekken dat en waarom ze onbeantwoordbaar zijn.

[Wordt vervolgd. Een overzicht van deze hele reeks is hier. Lees verder het leuke boek van Eric Cline, 1177 BC. The Year Civilization Collapsed (2014) ik schreef er al eerder over.]

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak