Inicjatywa Las MłochowskiNowe dane w rytualnym sporze z Lasami Pańśtwowymi🌳🪓👇🌲 Naturalne lasy magazynują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze.
Taki wniosek przedstawiają badania naukowe właśnie opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science”.
🌍 Lasy pozostawione bez ingerencji człowieka mogą być znacznie skuteczniejsze w walce ze zmianami klimatu, niż dotąd sądzono. Najnowsze badania przeprowadzone w Szwecji pokazują, że naturalne lasy magazynują nawet o kilkadziesiąt procent więcej węgla niż lasy intensywnie użytkowane – a kluczowa różnica kryje się pod ziemią.
Przez lata w debacie o klimacie lasy przedstawiano przede wszystkim jako „fabryki drewna”, które jednocześnie pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery. Nowe badanie pokazuje jednak, że sposób zarządzania lasami ma fundamentalne znaczenie dla tego, ile węgla rzeczywiście pozostaje w ekosystemie.
🔬 Naukowcy przeanalizowali różnice między lasami pierwotnymi, czyli takimi, które rozwijają się bez istotnej ingerencji człowieka, a lasami gospodarczymi, wykorzystywanymi do produkcji drewna. Badania prowadzono przez niemal dziesięć lat, obejmując ponad 200 lokalizacji w całej Szwecji. W przeciwieństwie do wielu wcześniejszych analiz, uwzględniono nie tylko drzewa, ale również martwe drzewo oraz glebę – aż do głębokości jednego metra.
Wyniki pokazują wyraźnie, że lasy naturalne magazynują znacznie więcej węgla niż lasy zarządzane. Różnice są większe, niż wcześniej przypuszczano, a ich skala wynika głównie z procesów zachodzących w glebie. To właśnie gleba, a nie drzewa, okazała się największym rezerwuarem węgla w ekosystemie leśnym.
🌱 W lasach pierwotnych warstwa organiczna gleby jest grubsza i bogatsza w materię organiczną. Dzieje się tak dlatego, że w takich ekosystemach zachodzi ciągła akumulacja opadających liści, igieł i martwego drewna, które stopniowo rozkładają się i wiążą węgiel w glebie. W lasach gospodarczych proces ten jest zakłócany przez wycinkę, usuwanie biomasy oraz przekształcenia struktury drzewostanu.
Istotną rolę odgrywa również martwe drzewo, które w naturalnych lasach pozostaje na miejscu i stanowi ważny element obiegu materii. W lasach zarządzanych jest go znacznie mniej, co dodatkowo ogranicza zdolność ekosystemu do magazynowania węgla.
Badanie wskazuje także, że dotychczasowe szacunki dotyczące wpływu gospodarki leśnej na klimat mogły być zaniżone. Wynika to z faktu, że często pomijano węgiel zgromadzony w glebie lub nie uwzględniano pełnych skutków jej przekształcania. Tymczasem to właśnie zmiany w glebie odpowiadają za największą część różnicy między lasami naturalnymi a gospodarczymi.
Autorzy podkreślają, że wpływ człowieka na las nie ogranicza się do usunięcia drzew. Zmienia się cały system – od struktury roślinności, przez ilość martwego drzewa, aż po procesy zachodzące w glebie. Efekty tych zmian mogą utrzymywać się przez dziesięciolecia.
🌍 Wyniki badania mają istotne znaczenie dla polityki klimatycznej i sposobu zarządzania lasami. Wskazują, że ochrona istniejących lasów pierwotnych może być jedną z najskuteczniejszych strategii ograniczania emisji dwutlenku węgla. Jednocześnie sugerują, że intensywna gospodarka leśna znacząco zmniejsza potencjał lasów jako długoterminowych magazynów węgla.
Badanie zmienia więc perspektywę: las nie jest jedynie zasobem drewna, ale złożonym systemem, którego naturalne funkcjonowanie ma kluczowe znaczenie dla stabilności klimatu.
🌲 Dlatego tak ważna jest u nas ochrona lasów zbliżonych do naturalnych – a takimi są starolasy.
Ilustracja pochodzi z artykułu
Marcin Sołoguba