We schreven een lang stuk over het gecorrumpeerde landbouwbeleid https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=34304
maar kennelijk niet lang genoeg want: hoe zit het nou met de kritiek van #petersen? Dat was toch een serieuze wetenschapper?

Dat was hij zeker. Maar het is ook een beetje een rokende longarts: iemand die beter zou moeten weten maar die kennis niet vertaalt naar zijn eigen gedrag. Arthur Petersen is hoogleraar Science, Technology and Public Policy.

Nature Today | De Fictieve Aanpak Stikstof (FAS)

Het is moeilijk om het nog in neutrale termen te verwoorden, maar na een hele serie ondeugdelijke wetsvoorstellen probeert demissionair kabinet-Schoof er op de valreep nog eentje door te duwen: de spoedwet stikstof moet ervoor zorgen dat de kritische depositiewaarde uit de wet verdwijnt.

Hij publiceert o.a. over hoe wetenschap door politiek misbruikt wordt. Dan heeft het iets treurigs als je je zelf zo door de politiek laat misbruiken. Het heeft een inhoudelijke en een vormtechnische kant. Inhoudelijk is het simpel. #Petersen heeft gelijk als hij stelt dat de overheid zich teveel laat leiden door modellen. Maar dat is ook nogal gratuit.

Kritiek op modellen is goed mogelijk maar je moet dan precies zijn: wat klopt er niet en waarom? Ook moet je onderscheid maken tussen het model en het politieke gebruik ervan. Het gaat gepaard met veel voetnoten in plaats van sweeping statements.

https://www.inview.nl/document/id3cc248e78bee4600a1413a4ae7856d28/milieu-recht-juridische-borging-van-beleid-vereist-betere-samenhang-tussen-natuurmonitoring-en-evaluatie-van-beleid?ctx=WKNL_CSL_78&tab=tekst

Milieu & Recht, Juridische borging van beleid vereist betere samenhang tussen natuurmonitoring en evaluatie van beleid | InView

Dr. S. Turnhout, prof. dr. R. Beunen, prof. dr. ir. M.F. Wallis de Vries & prof. dr. I.J. Visseren-Hamakers. In de discussies over natuurbescherming gaat het vaak over juridische problemen. In dit artikelDit artikel is een verdere uitwerking en concretisering van het eerder gepubliceerde H. Ploegmakers, S. Turnhout, R.P.B. Foppen, J.C.J.M. de Kroon & H. Siepel, ‘Natuurherstel na de PAS-uitspraak: van juridische zekerheid naar borging van ecologische effectiviteit’, M en R 2021/4. laten we zie...

Als je verstand hebt van de materie valt meteen op dat er goede natuurdata zijn maar dat die niet worden gebruikt bij de ontwikkeling en evaluatie van beleid. Petersen besteedt daar geen aandacht aan maar gaat in op de meetbaarheid van #stikstof. Hij vergeet waarom wie die stikstof eigenlijk meten en hoe het komt dat we het doen zoals we het doen.

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/02/20/expertoordeel-arthur-petersen-voor-lvvn-20250120

Expertoordeel Arthur Petersen rekenkundige ondergrens stikstof

Arthur Petersen geeft op verzoek van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een onafhankelijk expertoordeel over de grootte van de rekenkundige ondergrens bij project-specifieke berekeningen van stikstofdeposities.Expertoordeel Arthur Petersen rekenkundige ondergrens stikstof

Hij noemt #aerius een model dat #schijnzekerheid levert. Dat kan zo zijn, ik ben zelf geen modellenbouwer dus ik kan die kritiek niet overnemen of tegenspreken. Maar omdat #petersen behalve van ecologie ook geen verstand heeft van de #habitatrichtlijn trekt hij de verkeerde conclusie uit zijn constatering.

In Nederland zijn bijna alle natuurgebieden in matige tot zeer ongunstige staat van instandhouding.

Het verslechteringsverbod verordonneert dan dat je ontwikkeling alleen mag vergunnen als je verslechtering met zekerheid kunt uitsluiten. De #rekenkundigeondergrens is nul.

Als er sprake is van #schijnzekerheid dan betekent dat, dat er niets meer vergund mag worden op basis van #aerius en niet dat je ontwikkelingen onder de 1 mol #stikstof per hectare vrij mag geven. En dan kom ik op de vormaspecten.

Petersen is geen ecoloog en geen jurist. Hij laat de staat van instandhouding van de Nederlandse natuur buiten beschouwing en interpreteert de habitatrichtlijn verkeerd. Hij wordt daar op gewezen door wetenschappers die wel verstand van zaken hebben #petersen rectificeert niet.

Het is al heel wat om je als wetenschapper stellig uit te spreken over iets dat niet je vak is maar als je aantoonbare onjuistheden niet rectificeert dan overtreed je de wetenschappelijke spelregels.

Als daarna ook nog eens in @nrc gaat zitten zwatelen is dat op zijn minst vreemd. Ik haal er een paar punten uit maar lees het gerust zelf.

archive.is/9nnf6

#petersen zegt: '„Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid om alle aspecten te wegen in een onafhankelijk oordeel.'

Maar de feiten die collega wetenschappers aandragen maar niet in zijn plaatje passen weegt niet mee.

In welke politieke context is #aerius ontstaan en wat staat er eigenlijk in de habitatrichtlijn?

'Als wetenschapper moet ik voldoende zeker weten dat ik depositie kan toeschrijven aan een bedrijf. Dan moet je eerlijk zeggen: dat kan dit model niet onder de 1 mol, sorry. Rekenen met schijnzekerheid mag niet.'

Prima maar dan mag je dus geen ontwikkelingen vergunnen en zeker geen drempelwaarde invoeren. Dat is door meerdere rechters bevestigd.

Als wetenschapper moet je kennis nemen van de #habitatrichtlijn. En als je dat doet, dan herken je de omgekeerde bewijslast. Als politiek gebruik van wetenschap je vak is, is dit een misser van formaat.

#theoldesttrickinthebook

Geconfronteerd met kritische tegenwerpingen van mensen die wél kennis van zaken hebben zegt #petersen:

'„Maar ga maar door, ik heb op alles een antwoord.”'

Dat is wel een beetje au als je zo duidelijk ongelijk hebt.

Deze is ook opmerkelijk:

'Is er wel echt wetenschappelijke consensus, zoals u claimt?

„Ja.”'

De enige consensus die er is, is dat - in tegenstelling tot wat #petersen beweert - de #rekenkundigeondergrens niet kan worden ingevoerd. Hij doet niet alleen andermans expertise maar ook zijn eigen vakgebied geen eer aan want hij vermengt hier - veronderstelde - wetenschappelijke consensus over meetbaarheid van #stikstof met politiek gebruik van het model #aerius. Weer au.

Deze lecture over wetenschap is op zijn minst interessant.

'In de wetenschap draait het om hoe je je punt opbouwt: hoe sterk is het fundament daaronder? Ik denk dat er een wetenschappelijke consensus is dat er met mijn expertoordeel een stevig bouwwerk staat.'

In de wetenschap draait het óók om falsificatie en rectificatie. Voordat je zelf gaat zwatelen moet je eerst de bestaande kennis bevestigen of falsificeren en als je aantoonbaar ongelijk hebt moet je rectificeren.

Verstand van zaken hebben en een zekere bescheiden wanneer je je uitlaat over onderwerpen die niet je vak zijn hoort er ook bij. Behalve status is wetenschap vooral ook een werkwijze. Dat lijkt Arthur Petersen te zijn vergeten. Oordeel zelf:

Oordeel zelf.

'„Ik heb een hele plank in mijn boekenkast over de verantwoordelijkheid van natuurkundigen in het ontwikkelen van de atoombom. Dus begin niet over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van wetenschappers. (...)

Ik ga niet mee in het idee dat ik me heb laten lenen voor een politieke interventie. Als je op een verkeerde manier een model gebruikt, kom je als wetenschap bedrogen uit.”

U krijgt veel kritiek, waarom doet u dit?

„Ik ben chief scientist geweest bij het Planbureau voor de Leefomgeving. Het was mijn taak ervoor te zorgen dat wetenschap verstandig werd gebruikt door de politiek. Mijn leerstoel in Londen gaat daar ook over, dat zit er heel diep in.

(...)

Ik vind dat ik een verantwoordelijkheid heb om naar eer en geweten te vertellen hoe je een wetenschappelijk model kunt gebruiken.'

Hij gebruikt als hij bevraagd wordt allemaal autoriteitsargumenten. Het zal best een hele meneer zijn maar hij heeft inhoudelijk gewoon ongelijk. Daarom zal ik er een autoriteitsargument tegenover zetten:

Ik ben lang niet zo'n grote meneer maar ik ben wel gepromoveerd op natuurmonitoring.

Dat is een zogeheten #boundary tussen #science (over natuur) en #policy (over natuurbeleid. Wetenschappelijk gezien zit ik in dezelfde hoek als #petersen - mensen die praten in termen van #scipo - de science - policy interface.

Je kunt die overgangsgebieden - zoals modellen, instituten, databases - niet goed op waarde schatten als je niet de flanken ook kent. Je gaat echt de boot in als je niet thuis bent in het natuurbeleid en geen kennis hebt van ecologie.

Petersen ziet artikel 6 van de habitatrichtlijn over het hoofd. Dat is waar al het gehaffel over #stiktsof, en in bredere zin het falen van het natuurbeleid, in Nederland om te doen is. Al jaren. Daar zijn strekkende meters aan rapporten over geschreven.

Als #petersen in het interview benadrukt dat reductie van #stikstof wel heel belangrijk is, laat hij zien dat hij zich politiek laat misbruiken.

'Het debat zou moeten gaan over hoe je zo snel mogelijk de stikstofuitstoot gaat reduceren.
(...)'

Dan moet je geen rekenkundige ondergrens faciliteren die extra uitstoot mogelijk maakt. Vooral omdat die niet inhoudelijk juridisch houdbaar is. Als je niet door hebt dat de feitenknoeiers van de #bbb daar selectief mee aan de haal gaan heb je echt iets gemist. #petersen heeft een drogreden nodig om dat recht te praten.

„Er is beleid nodig om tot hele drastische emissiereducties te komen én tegelijkertijd niet met schijnzekerheid te rekenen. Als je het ene, de rekengrens, benadrukt, benadruk je het andere, stikstofemissies reduceren, minder. En dat is de grootste opgave.”'

Dat je reductie van #stikstof niet kunt benadrukken als je een rekengrens hebt, is een #nonsequitor. Totale flauwekul - het zijn geen communicerende vaten.

Als je het belangrijk vindt om niet met schijnzekerheden te werken stap je niet in het debat over mestmillimeteren tot ver achter de komma. Dan zeg je: hier leen ik mij en mijn goede naam niet voor, ik hoef niet zo nodig in de krant. Of: dat de hele tijd ter discussie stellen van de data wordt gevoed door de #agroindustrie die beleid willen traineren dat is gericht op de publieke waarden van natuur en gezondheid.
@sanderturnhout Belangrijk draadje. En vergeet ook niet: het model is juist ontwikkeld om depositie als gevolg van activiteiten te bepalen en dat gaat best goed ondanks alle onzekerheden. De rekenkundige ondergrens is dan ook 0 zoals Gerard Cats en ik uitleggen in een artikel in het Tijdschrift Lucht https://www.raoulbeunen.nl/?p=1543
Rekenkundige ondergrens voor stikstofberekeningen is 0

Overmatige stikstofdepositie is al vele decennia een groot probleem. De belangrijkste oorzaak is de uitstoot van ammoniak vanuit de veehouderij. Daarnaast dragen ook verkeer en industrie bij aan het probleem. Deze ecologische crisis heeft inmiddels ook grote maatschappelijke en economische gevolgen.

Raoul Beunen

@sanderturnhout Afgelopen weekend een paper zitten schrijven over een heel ander onderwerp, maar bestuurskundig komt een vergelijkbare filosofische beschouwing naar boven: het verschil tussen het streven naar een rechtvaardig *mechanisme* om een publiek goed of externaliteit te verdelen versus het streven naar een rechtvaardige *uitkomst*.

Voor vakmensen is het eerste vaak interessanter en veiliger omdat je dan niet verantwoordelijk bent voor die uitkomst. Dat tweede is vooral politiek (1/2)

@sanderturnhout

Professionals zijn zich vaak niet bewust dat zij op mechanisme worden bevraagd en niet op consequenties voor uitkomst. Politieke actoren die niet op de beoogde uitkomst zitten te wachten sturen de professional met een vraag over het mechanisme het bos in. Dat vertraagt en veroorzaakt twijfel.

Een handige politicus framet het dan zo dat de status quo niet hoeft te wijzigen, terwijl echt consequentialisme en voorzorgsbeginsel eerder nopen tot volledig stoppen in dit geval. (2/2)

@Marrekoo Dat vind ik een mooie observatie. En juist die STS wetenschappers zouden dat door moeten hebben.