Widdegijda, @yvanspijk of @OnzeTaal, hoe het komt dat we in Brabant ‘gij’ heel informeel vinden terwijl de rest van Nederland ‘gij’ juist heel formeel vindt klinken? Hoe was dat oorspronkelijk? En is gij eigenlijk verwant aan jij?

#taal #nederlands #brabant #brabants #gij

Zoekresultaten

@OnzeTaal @yvanspijk
Inmiddels wel, maar daar vind ik geen duiding van het verschil in gevoelswaarde, het informele vs. formele. @yvanspijk enig idee wellicht?

Wat me daar wel opvalt is dat de overgang gi/ji hier bijzonder genoemd wordt, terwijl die in klank in sommige Brabantse dialecten bijzonder dicht bij elkaar komen. Mogelijk is die overgang in Brabant ontstaan, of was de klankverwantschap vroeger breder verspreid?

@sjaakkeuvelaar @OnzeTaal In het zuiden is 'gij' sinds de middeleeuwen de normale aanspreekvorm voor de 2e persoon enkelvoud geweest. In Holland werd het een schrijftaalvorm doordat het in de gesproken dialecten door 'jij' werd vervangen. Daardoor ontstond dat gevoelswaardeverschil. Wat daaraan bijdroeg was dat 'gij' in de Bijbel gebruikt bleef worden. Vergelijk het Engelse 'thou', dat eerst superinformeel was maar nu juist wordt herinnerd als een formele vorm vanwege die bijbel.
Wat de ... 1/
@sjaakkeuvelaar @OnzeTaal 2/ ... beginmedeklinker betreft, die is niet specifiek in Brabant ontstaan. De huidige verdeling van de g-klanken - noorden hard, zuiden zacht - is relatief recent. Bepaalde bovenrivierse dialecten, zoals het Utrechts, hebben voor en na bepaalde klinkers nog steeds een zachte g, en bepaalde benedenrivierse dialecten hebben in sommige gevallen nog steeds een harde(re).
In weerwil van wat het etymologisch woordenboek zegt, geloof ik nog steeds dat de vorm 'jij', ... 2/
@sjaakkeuvelaar @OnzeTaal 3/ ... eventueel geholpen door de vorm 'jou(w)', ontstaan is uit de '-i' achter de persoonsvorm (hebdi, wildi, coopti, hoefdi). Dat verklaart waarom we 'heb / wil / koop / hoef jij/je' zonder -t zeggen - het stuk '-di/-ti' werd immers *dzji/tsji > ji > jij - én waarom er dialecten zijn, zoals het West-Vlaams, die 'gie' en 'jie' (of zelfs nog 'dzjie') naast elkaar hebben, met de g-vorm vóór het werkwoord en de j/dzj-vorm erna:
'gie kom (dz)jie' (= jij komt).
@yvanspijk
Ha, ja, veel dialect sprekende Vlamingen gebruiken zinnen als 'gij hebdegij dat weeral niet verstaan'.
@sjaakkeuvelaar @OnzeTaal
@yvanspijk @OnzeTaal
Jaaa, die herken ik nog wel uit het West-Vlaams. Volgens mij zijn daar sowieso meer oude woordvormen bewaard gebleven…
@sjaakkeuvelaar @yvanspijk @OnzeTaal
Ik hoor bij mij Vlaamse collega's sowieso verdubbelingen als 'ik gaan gaan eten' en 'da haddek ik zo nie gedaan'