This weekend I celebrate midsummer in the workplace. Enjoying the sun, the plants and my plans for this place. One of the inspirations for my workplace is De Werkplaats (The Workplace) from Kees Boeke. A school where craftmanship, art, dancing, writing, gardening, animal care and sports where part of the curriculum.

#workplace #dewerkplaats #keesboeke #midsummer #soltice #summerlove #maypole #alcearosea #flowerpower #dancing #creativity #plants #plans #cycling #recycling

Ardan – Ik wacht tot dingen zich ontvouwen

Beeldend kunstenaar Ardan Timmer (1966) is van huis uit schilder. Hij studeerde aan de kunstacademie in Kampen. De jaren die hij doorbracht in het zen boeddhistisch centrum Noorder Poort, om als novice kennis te maken met de boeddhistische leer, beïnvloed nog steeds zijn  stijl van schilderen en andere vormen van kunst. In zijn indrukwekkende en vaak kleurrijke werk is duidelijk de invloed van zen te bespeuren.

Ardan: ‘Ik stel mezelf open aan mijn omgeving, of dat nu de natuur is of mensen. Alles wat ik ben in relatie met een ander kan een bron van inspiratie in mijn kunstuiting zijn. Ik wacht gewoon tot dingen zich ontvouwen, het schilderen gebeurt daarna bijna vanzelf. Op deze wijze komen mijn artistieke expressie en spirituele manifestatie als eenheid tot hun recht.’

Ardan Timmer maakt ook sculpturen en onder zijn artiestennaam cartoons met een grappig karakter en een licht filosofische inslag. Hij tekent voor het Boeddhistisch Dagblad, en voor het blad van de dierenbescherming Noord Overijssel. Onderwerpen die hem vooral na aan het hart liggen zijn (zen)boeddhisme, dierenbescherming en milieuvraagstukken. Stemmen tot nadenken over ons mens-zijn. De veelzijdige kunstenaar bracht in 2008 het unieke vegetarische ‘Het kookboek van niets!’ uit dat hij maakte in samenwerking met ontwerper José van Schie.

In 2005 maakte de boeddhistische omroep (BOS) de film Tracing The Ox  (in het spoor van de os), over Ardan  waarin de camera hem volgt in opleiding in een boeddhistisch klooster. Hij wordt in beeld gebracht op zijn reizen naar Nieuw-Mexico waar hij ontmoetingen heeft met de zenleraar en kunstenaar Alvaro Cardona Hine. De kijkers worden deelgenoot in zijn beslissing om uit het boeddhistisch klooster te vertrekken en zich opnieuw met schilderkunst bezig te gaan houden.

Ardan: ‘Ik  ben sinds 1998 als leerling van Jiun Hogen roshi ‘verbonden’ aan het zencentrum de Noorder Poort. Van 1998 tot 2003 ben ik unsui (Japans woord voor ‘leven als wolk en water’) geweest. Wordt ook wel vergeleken met het monnikschap. Toen woonde en trainde ik op de Noorder Poort. Sinds 2003 woon ik daar niet meer en ben ik ook geen unsui meer.

Ik voel mij een zenboeddhist. Ik beoefen meditatie in mijn dagelijks leven. Doe regelmatig sesshins. Ik ben de kok (tenzo) van de Noorder Poort. En volg daar sinds twee jaar de dharma teacher opleiding, dat is een opleiding tot zenleraar.

En hoe is het met jouw kookboek gegaan?

Het kookboek is uitverkocht. Dus wat mij betreft was het een succes. Ik heb het toentertijd uitgegeven omdat er zo veel mensen vroegen naar recepten.

Waardoor word je geïnspireerd bij het maken van jouw kunst?

Walking Monk

Vaak zie ik pas achteraf, als ik een schilderij gemaakt heb, wat mijn inspiratie was. Op dit moment bijvoorbeeld ben ik weer ‘realistisch’ aan het schilderen. Waarom? Gewoon omdat ik dat wilde schilderen. Tenminste, zo begin ik er aan. Nu zie ik, dat als ik die schilderijen van de afgelopen drie maanden bekijk, dat mijn interesse en inspiratie vooral ligt in de ‘zoheid’ van dingen. Daar kan ik zó door geraakt worden. ‘Zoheid’ is een zenboeddhistisch begrip. Dat oorspronkelijk uit het taoïsme komt. Ik kan er niet een ander woord voor vinden. Iets wat gewoon in een hoekje staat. Een kommetje of een klankschaaltje. Het liefst met een ‘gebruikte’ sfeer er om heen. Oud. Een barst er in. Of verweerd. Dat is voor mij ‘zoheid’.

Ik schilder het het liefst met veel ruimte er om heen. Dan komt die ‘zoheid’ ervan zo mooi tot uiting, vind ik. Ik houd er van als dingen, mensen en dieren gewoon zó kunnen zijn.

Iets wat is gaan roesten. Een mens of dier dat oud is. Een vervallen schuurtje. Dat laatste zijn geen onderwerpen die ik schilder, althans, tot nu toe ben ik daar nog niet mee bezig. Maar het zijn wel dingen die mij inspireren. Die me in een bepaalde sfeer brengen om te gaan schilderen.

Doordat ik zen beoefen, zie ik dat soort dingen. Ik denk dat ik er vroeger gewoon aan voorbij liep, zonder het op te merken.

‘Cirkel rond een Sequoia boom’. Doetinchem, 2007. Maakte deel uit van de kunst-route ‘Beelden aan de Oude IJssel’.

Als er een boeddhistische inspiratie is, voor mijn werk, dan zou ik het ‘ruimte’ willen noemen. De ruimte die ik in mezelf kan ervaren als ik me verbind met zo’n kommetje. De ruimte die ik heb gekregen in de loop der jaren naar mezelf en naar anderen.

Wat betreft de cartoons die ik maak. Strikt genomen wordt dat geen kunst genoemd. In ieder geval niet toen ik nog op de kunstacademie zat.

De cartoons zijn voor mij pure lol. Het is gewoon leuk om te doen. Humor relativeert. En gedurende mijn zentraining heb ik altijd een enorme behoefte aan grappen maken gehad, en dat heb ik nog steeds. In het tekenen van cartoons heb ik daar een vorm aan gegeven.’

Ardan verliet op 9 augustus 2024 het leven. Wij missen hem. Deze tekst werd eerder, op 26 maart 2014, in het BD geplaatst.

Dit is een automatisch geplaatst bericht via ActivityPub.

#ardan #cartoons #DeWerkplaats #humor #schilderen #zenNoorderPoort

Anneke Roozendaal- kalligrafie is een spiegel van het hart

Gedurende de laatste weken van het jaar 2024 her-publiceerden we tekst- en beeld van auteurs. In 2025 gaan we daar mee verder. Hieronder een tekst die eerder, op 29 maart 2014, in het BD geplaatst werd.

Anneke Roozendaal is vanaf haar twintigste bezig met kalligrafie en sinds vijftien  jaar met de Japanse en Chinese kalligrafie. De laatste twee jaar werkt zij professioneel als kalligraaf. Anneke is verbonden aan het International Zen Center Noorderpoort, zij voelt zich zen boeddhist, voor haar een  levensweg. ‘De stilte die ik ervaar bij het kalligraferen , doet mij scheppen en creëren.’

Kalligrafie is een spiegel van het hart

Anneke: ‘Kalligrafie belichaamt voor mij een vorm van schoonheid, dat alleen kan ontstaan vanuit verstilling van lichaam en geest, zeer essentieel voor de wijze waarop de inkt,  geconcentreerd en vrij, vloeit op het rijstpapier. Hierdoor ontstaat mijn werk vanuit Chi, trouw blijvend aan een gedegen basis en dagelijkse oefening van de Kanji karakters en de verschillende stijlen die daaruit voortvloeien.

Anneke Roozendaal Harmony

Mijn weg in het kalligraferen begon toen ik twintig jaar was met het beoefenen van diverse westerse stijlen. Ook maakte ik deel uit van een groep die vertaalde filosofische teksten van Plato en Ficino kalligrafeerde. De laatste vijftien jaar kalligrafeer ik in de Japanse en Chinese stijl. De lessen en inspiratie ontving ik van een Japanse lerares en een Chinese meester. Met name mijn interesse voor het zenboeddhisme is altijd van sterke invloed geweest. Het kalligraferen kan alleen maar ontstaan vanuit een staat van ”No Mind.’

Een stille ruimte, ik leg mijn vilt op de grond of tafel, een vel rijstpapier, een wrijfsteen met een staaf zwarte inkt of bij groter werk een fles inkt … ik druppel een paar druppels water in de holte van de wrijfsteen en wrijf met de inktsteen totdat de inkt zwart is … is de inkt zwart, dan ga ik zitten bij het papier, ik kijk eerst in alle rust naar het witte vel voor enkele momenten, neem de penseel , laat deze zweven in de lucht boven het papier … haal diep adem en zet de eerste streep als een dans op het papier. Zo ontstaat mijn werk, na veel voorbereiding van het werk vooraf, veel oefenen, bestuderen en reflecteren.

Schrifttekens kunnen langzaam en precies geschreven worden of spontaan en snel, al naar gelang je stemming en techniek, maar vooral brengt de penseelvoering de ziel van de kalligraaf tot uitdrukking, wat de schrifttekens ook betekenen, de manier waarop ze geschreven zijn, toont het karakter van de kalligraaf.

Kalligrafie kan nooit onoprecht zijn, er zal altijd een licht haperen van de kwast zijn, waarin het ware wezen van de schrijver onthuld wordt. Het gaat om schoonheid en expressiviteit, boven leesbaarheid. De penseelstreek kan dik en breed zijn, of diepzwart en gesloten, of dun en fijn, of licht en doorschijnend, als de kwast bijna droog is.

Ik heb me verdiept in alle stijlen van kalligrafie, volgens een eeuwenoude traditie, oude meesters bestudeerd. Het normaalschrift, Kaishu (Chinees) of Kaisho (Japans), zijn vereenvoudigde schrifttekens, veelal gebruikt in boeken en kranten. Het cursief schrift, Xingshu (Chinees) of Gyosho (Japans) is een sterk individueel bepaald handschrift. De penseelstreken van de afzonderlijke schrifttekens gaan vaak in elkaar over, wat ten koste kan gaan van de leesbaarheid. Het grasschrift, Caoshu (Chinees) of Sohsho (Japans) is een schrift met vereenvoudigde schrifttekens, waarbij de uit vele streken bestaande componenten van de schrifttekens door een krul worden vervangen.

Ondanks de grote ‘vrijheid’ die je hebt als kalligraaf in de schrijftypes is de volgorde van de streken waaruit het karakter bestaat een vaststaande regel.

De karakters bevatten een duizenden jaren oude beschaving, elk kalligrafisch werk heeft een eigen leven, ziel en verstilling … voorkomend in gedichten, geschriften of als toevoeging op een schilderij.

Mijn kalligrafisch werk wordt gemaakt of ontstaat in een enkele seconde, vanuit die basis, die bezieling door de studie van die eeuwenoude kunstvorm, waaraan maandenlange voorbereiding vooraf is gegaan. Het oefenen van de karakters klein en groot … vervolgens de eigen expressiviteit zoeken van binnenuit. Ik denk dan niet, reflecteer niet, er is niets anders dan de kwast, het papier, het moment van zijn en daartussen niets, of eigenlijk alles.

Anneke Roozendaal plakken kaligrafie Buddha Awakened One

In Azië wordt al het kalligrafie werk ‘geplakt’. Dit houdt in dat er zelf lijm geprepareerd wordt op een speciale manier, vervolgens wordt het kalligrafiewerk na maanden drogen, bewerkt met de lijm en geplakt met meerdere lagen vellen rijstpapier, en te drogen gehangen op een speciaal gemaakt frame. Een intensief proces en spannend of het werk goed strak trekt. Het plakken is belangrijk om het papier, dat erg dun en kwetsbaar is, te conserveren.

Het is een uitermate zorgvuldig en tijdrovend proces, immers het rijstpapier dat door de lijm nat wordt, is uiterst kwetsbaar. Eigenlijk is het een vak apart en zeker in Azië zijn er mensen die daarvoor zijn opgeleid. Hier probeer ik dit ook grotendeels zelf te doen, al laat ik het soms over aan meer geoefende mensen. Is het kalligrafie werk zo geplakt met meerdere lagen, dan is er de keuze om het werk nog verder te bewerken met zijde voor het maken van een scroll. In dat geval wordt de zijde ook geplakt met rijstpapier, gedroogd op een frame en vervolgens uitgesneden op maat volgens vaststaande verhoudingen. Het hele werk met zijde wordt dan ook weer als geheel geplakt met rijstpapier en dan verwerkt tot scroll. Ook kan ervoor gekozen worden het werk in te lijsten, dan kan volstaan worden met het werk dat een aantal malen geplakt is met rijstpapier.

Een stempel completeert het werk, je naam, ateliernaam of gedicht gekerfd uit speksteen, om je werk te voltooien of te signeren. In China is geen enkel werk zonder stempel, soms zie je veel stempels op een werk. Dan gebruiken de oude meesters stempels met familienaam, ateliernaam, maar ook kan iemand uit respect of erkenning zijn eigen stempel op jouw werk zetten. De kunst van het stempel maken stamt uit de derde of vierde eeuw. (Chuan – Shu)

De materialen kunnen zijn speksteen, marmer of jade.  De stempel is vaak een kunstvorm en kan een naam bevatten, gedicht of spreuk.

Dit is een automatisch geplaatst bericht via ActivityPub.

#AnnekeRoozendaal #DeWerkplaats #Kalligrafie #NoorderPoort #zenboeddhist

De werkplaats – Meubelmaker Robert Keurntjes

Gedurende de laatste weken van het jaar 2024 her-publiceerden we tekst en beeld van auteurs. In 2025 gaan we daar mee door. Hieronder een tekst uit augustus 2013 over boeddhist en meubelmaker Robert Keurntjes.

Tsibilo is een eenmansbedrijf van boeddhist en filosoof Robert Keurntjes dat zich bezig houdt met het interieur, met als hoofdactiviteit meubelmaken. ‘Ik werk bij voorkeur met Europees hardhout zoals essen, eiken, beuken en kersenhout dat ik behandel met olie of zeep. Een boom doet er lang over voordat hij groot genoeg is om gekapt te worden, daarom wil ik dat wat ik maak duurzaam is in kwaliteit en schoonheid. Een goed meubelstuk is een investering waar generaties van kunnen genieten.’

Hout is een levend materiaal dat goed te bewerken is wanneer je rekening houdt met het karakter van de soort en de eigenschappen van het individuele stuk hout. Het gaat om kijken, voelen en aandachtig werken.

‘Meestal werk ik in opdracht aan de hand van de wensen en behoeftes van de klant. Het maakt niet uit of het gaat om een kast of een meditatiebankje. We bespreken de vorm en maken een keuze uit de houtsoorten en dan ga ik aan de slag. Ik kom ook graag bij mensen thuis omdat een meubel moet passen in het interieur en de sfeer van een huis. De stijl kan daarbij variëren van klassiek of Art Deco tot tijdloos of modern. Ik maak grote meubels, zoals kasten en tafels, maar ook kleinere dingen als een kistjes of een huisaltaartje, losse meubels en inbouwmeubels. Een inbouwkast in een stijl die past  bij de bouwperiode van een huis, het kan. Naast het maken van nieuwe meubels renoveer en restaureer ik ook oude meubels.

Ik probeer rekening te houden met de impact van wat ik doe op mijn omgeving en anderen. Dat bepaalt de keuze voor het materiaal dat ik gebruik. En ik ga uit van de menselijke maat. Ten aanzien van een interieur betekent dat voorop staat dat er in geleefd wordt en voor mijn bedrijf dat het kleinschalig blijft en unieke producten levert. Niet dat eenzelfde meubel geen twee keer gemaakt mag worden maar dat ieder stuk met dezelfde aandacht gemaakt wordt en niet alleen door een herhaling van handelingen.’

www.tsibilo.nl

Robert Keurntjes verdiept zich sinds 1992 in het boeddhisme. Dankzij Gelek Rimpoche en Tarab Tulku Rinpoche heeft hij het zich eigen kunnen maken en kunnen toepassen in zijn dagelijks leven en in zijn werk. Naast meubelmaker is hij filosoof en werkt aan een promotieonderzoek naar een boeddhistische verklaringsmodel voor de werking van mindfulness en meditatie. Hij is voorzitter van het Tarab Instituut Nederland. Dit is een artikel in de serie De Werkplaats.

Dit is een automatisch geplaatst bericht via ActivityPub.

#DeWerkplaats #filosoof #houtbewerking #meubelmaker #RobertKeurntjes #Tsibilo
#DeWerkplaats #filosoof #houtbewerking #meubelmaker #RobertKeurntjes #Tsibilo