Hommage aan Jan Wolff door Leo Smitstichting en Barka

Jan Wolff (1941-2012) was misschien wel de belangrijkste voorvechter van nieuwe muziek in Nederland. Dankzij hem kreeg Amsterdam de eerste zaal die zich uitsluitend richtte op muziek na 1900, toen hij in 1980 de Ysbreker oprichtte aan de Amstel. Vanaf dat moment bleef hij lobbyen voor een nieuw gebouw, maar het duurde tot 2005 voor eindelijk het prestigieuze Muziekgebouw aan ‘t IJ geopend werd. Helaas werd hij al snel als directeur weggestuurd en een jaar na zijn dood lijkt hij al bijna vergeten.

Goed dus dat de Leo Smitstichting en Barka afgelopen maandag een Hommage aan Jan Wolff organiseerden in het Bethaniënklooster in Amsterdam. Ik schreef een kort verslag voor de Britse site Bachtrack.

#Barka #Bethaniënklooster #BorislavCicovacki #EleonorePamerijer #JanWolff #LeoSmitstichting #TheaDerks #Ysbreker

Geslaagde concertlezing ‘Kantelend Muzieklandschap’ in OBA

Op zondag 6 september gaf ik, bijgestaan door de pianist Marcel Worms de concertlezing ‘Kantelend Muzieklandschap’ in het theater van de OBA in Amsterdam. Onze reis langs de ontwikkelingen van de hedendaagse muziek begon bij Chopin en eindigde bij Oestvolskaja. Er waren aardig wat mensen op afgekomen, die zonder uitzondering enthousiast reageerden. De samenwerking met Marcel verliep vlekkeloos, alsof we de lezing al vele malen hadden gepresenteerd. Gelukkig had mijn uitgever wat extra boeken meegenomen, anders had ik er niet genoeg bij me gehad voor de signeersessie. Voor herhaling vatbaar.

Marcel Worms + Thea Derks OBA 6-9-2015

De vrijdag ervoor hadden Marcel en ik al een voorproefje gegeven in het programma Kunst & Cultuur van Fabiola Veerman op AmsterdamFM. Hoewel we vanwege een stortbui als verzopen katers aankwamen, verliep ook deze uitzending gesmeerd, met ad hoc uitvoeringen van Satie en Oestvolskaja. Het gesprek is hier terug te luisteren.

In de week voorafgaand was ik druk met het maken van reportages en interviews rond het Festivsl Oude Muziek voor het Festivaljournaal van AVROTROS Klassiek op Radio 4. Ik volgde het ensemble in residence Vox Luminis op de voet, voelde Benjamin Bagby aan de tand over het middeleeuwse epos Beowulf, vroeg Les Basses Réunies de lyra-viol te demonstreren en ving publieksreacties op van het openingsconcert met Jordi Savall. Ik gaf  op Cultuurpers ook vijf concerttips.

Op 25 augustus overleed Hans van Beers, een belangrijk man in de cultuursector, die steevast met zijn kalme charme kibbelende partijen tot elkaar wist te brengen. Ik schreef een necrologie voor Cultuurpers.

Maar het leven gaat door, en ook ondanks de vele ingrijpende bezuinigingen gebeurt er ook nog altijd veel op muziekgebied. Zo ging 5 september in Zwolle de kameropera Ik Vertrek van Lucas Wiegerink in première, waarover ik hem sprak voor Cultuurpers. De geplande eerste uitvoering op vrijdag 4 september viel wegens overmatige regen letterlijk in het water.

Het Festival Oude Muziek was nog niet voorbij, of de Gaudeamus Muziekweek stond alweer in de startblokken, met een prestigieuze Academy, niet alleen bedoeld voor de vijf genomineerde componisten, maar ook voor andere jonge toondichters en publiek. Ik sprak met programmeur Martijn Buser.

Jan Wolff voor het door hem bevochten Muziekgebouw aan ‘t IJ

Terwijl de Muziekweek in volle gang is, viert ook het Muziekgebouw aan ‘t IJ zijn 10-jarig jubileum, met een groots festivalweekend. Dat ga ik helaas missen, omdat ik vrijdag 11 en zaterdag 12 september concertinleidingen verzorg voor Gaudeamus. Ik vond wel tijd voor een artikel voor Cultuurpers.

Volgende week start in Maastricht alweer het vierdaagse festival Musica Sacra, dit jaar gewijd aan het thema ‘De weg’, met als centrale vraag of het onderweg zijn niet belangrijker is dan de aankomst. Ook hiervoor selecteerde ik vijf concerttips.

Het had maar een haartje gescheeld of het geplande interview met Calliope Tsoupaki over haar nieuwe opera Mariken in de tuin der lusten was niet doorgegaan. Gelukkig wist de hoofdredacteur van Luister op de valreep toch nog twee pagina’s te reserveren. We hadden op dinsdag 18 augustus een bijzonder geanimeerd gesprek en ik ben ervan overtuigd dat het een mooie opera wordt.

In de week daarvoor had ik twee concerten bezocht in de NJO Muziekzomer. Zoals altijd was dit weer een waar spektakel, met uitvoeringen op topniveau, onder andere in de feeërieke ‘kathedraal’ van voormalig zendstation Radio Kootwijk. Ik schreef hiervan een recensie voor Cultuurpers, net als van het slotconcert op 16 augustus.

Op 11 augustus trof ik Ton Koster, een van de rebellen die in 1969 de Hogeschool van Tilburg bezetten en een concert van het Brabants Orkest verstoorden. Hij was een belangrijke informant voor mijn biografie van Reinbert de Leeuw, maar woont tegenwoordig in Amerika. Het toeval wil dat het café waar we een wijntje dronken direct om de hoek ligt bij Reinberts woning.

Het was leuk weer even met Ton bij te kletsen, temeer daar ik niet lang daarna de opnames maakte voor aflevering XI van Panorama de Leeuw, waarin ik uitvoerig inga op de voortrekkersrol van Brabant in de jaren zestig. Zo was de veel beroemder geworden ‘Aktie Notenkraker’ van Reinbert cs een uitvloeisel van de Brabantse opstand. Ik noemde de aflevering dan ook ‘Oproer in Brabant’. Je kunt hem hier terugluisteren.

#AmsterdamFM #AVROTROSKlassiek #BenjaminBagby #BrabantsOrkest #CalliopeTsoupaki #Concertzender #Cultuurpers #FabiolaVeerman #FestivalOudeMuziek #GaudeamusMuziekweek #GMWAcademy #HansVanBeers #HogeschoolTilburg #JanWolff #JordiSavall #LesBassesRéunies #Lucas #LucasWiegerink #MarcelWorms #MarikenInDeTuinDerLusten #MartijnBuser #MusicaSacra #MuziekgebouwAanTIJ #NJOMuziekzomer #OBA #Oestvolskaja #PanoramaDeLeeuw #radio4 #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #TonKoster #VoxLuminis

Sound sculpture for Jan Wolff

Four years after Jan Wolff (1941-2012) died, he’ll be honoured with a sound sculpture on the border of the Amsterdam IJ. It was designed by the Dutch composer Martijn Padding at the request of Muziekgebouw aan ’t IJ, and will be launched on Monday 22 August, the day of his death. It was thanks to Wolff’s relentless battle that the iconic glass and steel Muziekgebouw aan ’t IJ opened its doors in 2005.

It had taken the former horn player of the Concertgebouw Orchestra a quarter century to realize his dream of an attractive concert hall for new music. This was to replace the small IJsbreker with its dreadful acoustics, that he had established on the Amstel river 25 years earlier. The IJsbreker was the first concert hall purely dedicated to new music and it soon gained world renown, by the quality of its programmes, the visiting musicians and composers.

Jan Wolff (c) Serge Ligtenberg

Muziekgebouw aan ‘t IJ was officially opened by three solemn strokes on a huge gong by Queen Beatrix in 2005, and was unofficially dubbed ‘Wolffinarium’. Soon after its opening however, Wolff was ousted by other parties, who considered his programming to be substandard. It’s one of the darker pages in the formative years of Muziekgebouw aan ’t IJ.  Therefore it is good news that the present management has decided to honour Wolff and do justice to history.

Aptly the sound sculpture is called ‘Huil van de Wolff’ (The Howl of the Wolff) and will be placed on the borders of the IJ, close to Muziekgebouw. Its music will be determined by meteorological data around it, such as humidity and wind speed. On a metaphysical level, it is hoped Wolff may respond from on high – as wolves are wont to communicate in call & response fashion.

Whether or not Jan Wolff will indeed become a ‘howling wolf’, time will tell.

In 2022 the Dutch Horn Society named a medal of honour after Jan Wolff.

#IJsbreler #JanWolff #MartijnPadding #MuziekgebouwAanTIJ #TheaDerks