#Vacances__ostiu_2024 Fiinaument è visitat era Val! Quauqui dies entà gaudir der entorn naturau e culturau, atau com era practica d'aguesta polida lengua. È estat erós de caushigar es endrets qu'`è liegut en libres e ligams d'internet. Tanben è coneishut persones fòrça simpatiques, interesantes e tan implicades damb era cultura occitano-aranesa que cada conversa siguec ua leçon de cultura e de vida vidanta d'aqui (ara sò en Madrid e per aquerò non è escrit «aciu»). #Benvenguda ena Val.

Bona hèsta d'Aran a toti!

Ta jo, eth #feminisme ei ua importanta realitat la qual jamés serà plena, e creigui aquerò pr’amor que tà arténher-la mos cau ua educacion tà toti en valors d’igualtat e que sigue universau. Òc qu’i a mès igualtat que hè decades mès encara no ei suficent, pr’amor qu’aué dia encara i a persones, de totes condicions, que cren que çò de viuer com iguals ei dehòra d’ua societat «normau». Mos cau hèr un exercici d’umilitat tà compréner que non èm ne melhors ni pejors, mès açò pareishe esgotador.

Çò que se diden #sèctes an estat tostemp ligades as mesures moraus o pensaments pròpis des membres d’un grop ermetic, que viuen amassadi segontes bèri ideaus. Era màger son religiosi pr’amor qu’èm gregaris e viuem damb ua necessitat sauvifica per’mor dera incertitud de çò qu’i aurà dempús dera mòrt. Totun, se diden bèri comportaments coma sectaris com es persones qu’estimen fòrça es sues mascòtes: òc qu’i a quauquarrés qu’estime es sòns peludi damb plan de #mistica!

Non sabi s’era mercantilizacion dera violència destinada ara #joenessa enes #vidèojocs ei ua idea naua e se mos cau banauizar-la, mès òc qu’ei vertat qu’a estat present hè decades e qu’a creishut era sua belligerància: ena literatura, enes bandes dessenhades o enes diuerses mejans de comunicacion. He jogat ath Street Fighter, ath Super Pang, ath Tetris... e era mia ira quan perdia en darrèr nivèu non ei eth madeish qu’es jogaires en linha d’aué pr’amor que no s’enregistrauen es mies partides!

Er èster uman ei un animau gregari per natura, atau qu’es #relacions entre auti sorgissen, a vitages, sense cercar: en trabalh, en mercat, en carrèr, en elicoptèr; mès pòden gésser ben o maument (tra, tra!). Per quant as hèts que les trinquen, pensi que son es madeishi qu’aqueres que hèn que perduren: ath delà des impressions e des viuences percebudes, tanben influís eth moment vitau en que cada membre dera parelha es trapi; mès aquerò deth #desengust amorós ei tostemp un mala passada!

Jo proïbiria era obscèna despena que hèn clubes e grani empreses en guairi esportistes profesionaus. Creigui qu’ei bon fomentar era activitat esportiua, però es immensi quantitats de dinèrs que se mòn entà promòir es vendes de diuèrsi productes, vanagloriar-se e, a viatges, damb fins #politics per crear controvèrsies, aurien de rebaishar-les e gestionar-les per ofrir er esport coma entreteniment e incentiu entara totes es persones. Non auem aprenut arren dera epòca des gladiadors romans.

Un exemple de #resilvestracion ei en quauques regions manchegues, damb ua demesida d’animaus representatius, com es linxs e es agles, atau com era proliferacion de tèrres de coitiu intensiu en comptes d’extensiu. Jo auria un seguiment mès exaustiu des licencies des caçadors e des monteries, e tanben des mieis de regadiu qu’utilizen es agricultors en sues òrtes; mès abans calerie trabalhar ena educacion e generositat individuau pr’amor qu’era realitat ei qu’es umans cueden des sòns interèssi.

Es #energies renovables son fondamentaus tà bastir un #futur mès sostenible si volem mantier aguest ritme frenetic damb tecnologia pertot; a mès comoditat, mès sacrifici deth #MieiAmbientau: tà qu’hèsque plaques solars e molins tà toti, cau reduïr es terres entath coitiu pr’amor qu’en carenes no se pòguen plaçar pera sua orografia. Harie d’esténer es plaques per toti es taulades possibles, mès creigui qu’era milhor #hòntd’energia ei era conciliacion der usatge pròpi damb eth forniment energetic.

Era creishença des #plataformes com Youtube (YT) des dera decada passada a obligat a cambiar es modèls qu’era #television (TV) a ofert d’alavetz ençà. Abans tota era programacion e es presentadors èren escuelhudes per persones concretes, mès damb eth YT quauqui damb camerà, ordenador e internet podec crear contengut fòrça professional e seigut e vist per un pialèr de persones; un #benefici ei que poguem trigar ço que vedem, on, quan, eth numero de viatges, ath delà ei mès especific.