​​Over de grens: identiteit, cultuur en de postnationale verbeelding​

SPUI25, Wednesday, September 9 at 05:00 PM GMT+2

We zeggen vaak dat mensen tegenwoordig wereldburgers zijn, kosmopolieten, ‘anywheres’. In zijn nieuwe boek Post-National Worlds in Contemporary European Literature laat Jesse van Amelsvoort aan de hand van het werk van zeven Europese schrijvers zien dat dat helemaal niet zo is. Mensen voelen zich niet overal thuis – en tegelijkertijd heeft zelfs de meest verstokte nationalist een zwak voor die ene buitenlandse stad, die ene streek, dat ene eiland. Tijdens dit programma bespreken we wat de postnationale verbeelding ons leert over grenzen, identiteit en politiek in de eenentwintigste eeuw.

ls je ergens in de jaren 1970 in West-Berlijn staat en het regent, zou het dan ook regenen in Oost-Berlijn? Die ogenschijnlijk ridicule vraag stelt het hoofdpersonage zich in de roman Seltsame Sterne starren zur Erde (2003) van Emine Sevgi Özdamar. Deze vraag naar de verbeelding van een plek is een kernvraag in het werk van Özdamar, een van de zeven schrijvers wier werk Van Amelsvoort analyseert. Literatuur kan gemeenplaatsen en idées reçues bevragen, zoals in dit geval de vermeende gelijkheid tussen delen van een stad. Tegelijkertijd rijst de vraag: waren West- en Oost-Berlijn nou echt zo anders omdat ze in twee verschillende landen lagen? Oftewel: wat betekent de plek waar we wonen? Bewegen we ons in ons dagelijks leven door een stad, een wijk, een regio, of zelfs een land?

In een gesprek met drie literatuur- en cultuurwetenschappers gaat Jesse van Amelsvoort in gesprek over onderwerpen als taal en meertaligheid, diversiteit, grenzen, belonging en de postnationale verbeelding in Europa en elders. Zijn we al echt voorbij de natiestaat? Wat is precies de waarde en het belang van een grens? Hoe verhoudt literatuur zich tot andere kunstvormen, en tot de bredere maatschappij? En wie leeft er niet een postnationaal leven?

Maria Barnas verzorgt een poëtische bijdrage.

Sprekers

Jesse van Amelsvoort is docent moderne Europese letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is de auteur van Loft en lân. Gesprekken over Tsjêbbe Hettinga (2021) en Post-National Worlds in Contemporary European Literature (2026).

Maria Barnas is dichter, beeldend kunstenaar en redacteur van De Gids. Haar veelbekroonde werk onderzoekt de transformerende kracht en de beperkingen van taal. Meest recent publiceerde ze de bundels Diamant zonder r (2022) en Tussen mij (2026).

Sudha Rajagopalan is universitair docent (Oost-)Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is de auteur van Indian Films in Soviet Cinemas: the Culture of Movie-going after Stalin (2009) en Journeys of Soviet Things: Cold War as Lived Experience in Cuba and India (2023). Haar nieuwe onderzoek gaat over transnationale intimiteit en vriendschapsgebaren.

Aafje de Roest is universitair docent moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. In 2026 publiceerde ze De nieuwe golf: Culturele identiteit in hedendaagse Nederlandstalige hiphop. Haar werk richt zich op hedendaagse literaire cultuur, jongerencultuur en verbeeldingen van de toekomst.

Tjalling Valdés Olmos is universitair docent mondiale en koloniale mediageschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op de mondialisering en genres van koloniale verbeeldingen, vooral waar het gaat over settler colonialism. In 2025 verscheen Rural Imaginations for a Globalized World, dat hij samen met Esther Peeren redigeerde.

Carlijn Cober (moderator) doceert Europese literatuur en cultuur aan de Universiteit van Amsterdam. In 2026 is ze aan de Radboud Universiteit Nijmegen gepromoveerd op affecttheorie en het werk van Roland Barthes. Met een essay over Oroppa won ze in 2025 de Elise Mathilde Essayprijs.

https://offbeat.amsterdam/event/over-de-grens-identiteit-cultuur-en-de-postnationale-verbeelding

The Future of Global Digital Cultures

SPUI25, Tuesday, June 30 at 05:00 PM GMT+2

What are the profound changes brought about by digitization around the globe? And what will the future of global digital cultures look like? From cultural practices to the rise of AI, from new forms of friendship and sexual relations to platform cooperativism and the digital solidarity economy – in this event we will explore the recent past and future of global digital cultures.

This event marks the close of the Research Priority Area Global Digital Cultures at the University of Amsterdam. In the past years, GDC has constituted a vibrant, interdisciplinary research community for comparing and analyzing the profound changes brought about by digitization around the globe. These changes have ranged from the transformation in cultural practices, from friendship, intimacy and sexual relations, to the construction, targeting, and surveillance of publics.

Digital platforms and mobile apps, such as Facebook, Tinder, YouTube, Instagram, Netflix, the Russian platform VK, and the China-based WeChat, TikTok, and Tantan, have rapidly become central to the production, circulation, consumption, and monetization of culture. But how wide-ranging and sweeping have these changes been, and what will be the future of global digital cultures?

In his keynote lecture, Prof. Rafael Grohmann (Assistant Professor of Media Studies, Critical Platform Studies, University of Toronto) will reflect on these topics and discuss changes brought about by in and around digital labour, the rise of AI in work and the cultural sector, particularly from the perspectives of workers and through platform cooperativism and digital solidarity economy, especially in Latin America.

The roundtable will continue this discussion and reflect on the possibilities and unfinished futures of digital cultures and its global implications.

The roundtable will be moderated by current RPA GDC directors, Stefania Milan (Professor of Critical Data Studies at the Department of Media Studies, University of Amsterdam) and Valentina Carraro (Assistant Professor, GPIO: Political and Economic Geographies, University of Amsterdam).

https://offbeat.amsterdam/event/the-future-of-global-digital-cultures

Zittingscultuur in civiele zaken

SPUI25, Monday, September 14 at 05:00 PM GMT+2

Als de rechtspraak in het nieuws komt, gaat het vrijwel altijd over grote, spraakmakende strafzaken. Maar wat gebeurt er nu eigenlijk feitelijk binnen de alledaagse civiele rechtspraak? Hoe geven rechters in de dagelijkse praktijk invulling aan de mondelinge behandeling van zaken? Welke uitdagingen doen zich ter zitting voor en hoe gaan rechters daarmee om?

In deze bijeenkomst presenteert Nienke Doornbos de bevindingen van haar empirische onderzoek naar zittingscultuur in de civiele rechtspraak. De wijze waarop de mondelinge behandeling van zaken in de praktijk plaatsvindt wordt daarbij bezien in het licht van de achterliggende normen, waarden en overtuigingen van rechters. Rechters zelf benadrukken het belang van hoor en wederhoor en waarheidsvinding door en de wens om de zitting zo in te richten dat procespartijen procedurele rechtvaardigheid zullen ervaren.

Observaties bij twee rechtbanken laten zien hoe rechters hun werkwijze daarbij steeds afstemmen op de aard van het geschil en de kenmerken en opstelling van partijen en gemachtigden. Uitdagingen die zich daarbij voordoen zijn bijvoorbeeld: hoe om te gaan met ongelijke juridische kennis en ervaring tussen partijen? En: welke zaken lenen zich wel en niet voor een schikking? De presentatie wordt gevolgd door een paneldiscussie met bijdragen van rechters en een advocaat.

Sprekers

Nienke Doornbos is universitair hoofddocent Rechtssociologie bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. Zij verrichtte het onderzoek naar zittingscultuur in de civiele sector in opdracht van het cluster Wetenschappelijk Onderzoek, Afdeling Strategie van de Raad voor de rechtspraak.

Ruth de Bock is advocaat-generaal bij de Hoge Raad en hoogleraar Civiele rechtspleging bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam.

Remme Verkerk is cassatieadvocaat bij Houthoff en hoogleraar Burgerlijk Procesrecht aan de Universiteit Utrecht.

Anna van Duin (moderator) is universitair hoofddocent Privaatrecht bij de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in onder meer burgerlijk procesrecht en toegang tot recht in consumentenzaken.

https://offbeat.amsterdam/event/zittingscultuur-in-civiele-zaken

Herodotus en de patronen van de geschiedenis

SPUI25, Thursday, September 17 at 08:00 PM GMT+2

Herodotus wordt vaak de ‘vader van de geschiedenis’ genoemd – maar hij schreef een ander soort geschiedenis dan tegenwoordig. In een serie korte lezingen en een gesprek onderzoeken we hoe Herodotus betekenis geeft aan de geschiedenis door het denken in patronen, en wat zijn geschiedwerk ons vandaag nog te zeggen heeft.

Herodotus (vijfde eeuw v.Chr.) wordt met recht de ‘vader van de geschiedenis’ genoemd, maar zijn geschiedenis is wel een andere dan de onze. Proberen moderne historici zo precies mogelijk te achterhalen wat er (echt) gebeurd is, hun antieke vakbroeders stonden zichzelf meer vrijheden toe. Zo ‘citeren’ zij naar hartenlust de woorden van hun historische personages, ook al kunnen zij die vaak met geen mogelijkheid gehoord of gelezen hebben. Een andere eigenschap is het denken in patronen.

Nu ontkomt natuurlijk geen enkele historicus aan een vorm van ‘enplotment’, zoals de geschiedfilosoof Hayden White heeft laten zien, maar het denken in patronen zat Herodotus in het bloed. Als een mens, stad, of volk te veel macht krijgt, zullen de goden deze doorbreking van het evenwicht onmiddellijk porberen te herstellen door diezelfde mens ten onder te laten gaan. Dit thema van de veranderlijkheid van het menselijk lot is maar een van de vele patronen die steeds weer in de Historiën opduiken en waardoor Herodotus zijn geschiedverhaal tot een fascinerende en ook leerzame ervaring maakt, zij het dat hij niet echt zeker was of zijn lessen ook gehoord zouden worden.

Tijdens deze avond staan de patronen in Herodotus’ Historiën centraal. Na een inleiding door Rens Bod over het denken in patronen laten twee experts zien hoe we deze ‘vader van de geschiedenis’ vandaag kunnen (her)lezen. Irene de Jong bespreekt de verteltechniek en structuur van Herodotus’ werk. Mathieu de Bakker gaat in op de speeches en gesprekken die Herodotus inlast en laat zien hoe de verschillende ‘stemmen’ die aan het woord komen gezag claimen – of juist ondermijnen. Moderator Luuk Huitink leidt het gesprek en nodigt uit tot discussie met het publiek over de vraag wat Herodotus’ manier van geschiedschrijven ons vandaag nog te zeggen heeft.

Sprekers

Mathieu de Bakker is universitair docent Grieks aan de UvA en een specialist op het gebied van de Griekse geschiedsschrijving. Hij heeft onder meer publicaties over mythe en waarheid in Herodotus en over de rol van emoties in de antieke literatuur op zijn naam staan. Recentelijk publiceerde hij de monografie Speech, Narrative, and Authority in Herodotus’ Histories (de Gruyter-Brill 2026).

Rens Bod is hoogleraar digital humanities en de geschiedenis van de geesteswetenschappen aan de UvA. Hij doet onderzoek naar patronen in taal, muziek, kunst, literatuur en geschiedenis. Daarnaast onderzoekt hij de geschiedenis van het zoeken naar patronen en principes door (geestes)wetenschappers zelf, bijvoorbeeld in Een wereld vol patronen: De geschiedenis van kennis (Prometheus 2019).

Luuk Huitink is hoogleraar Griekse en Latijnse literatuur aan de UvA. Hij beweegt zich op het snijvlak van taalkunde, literatuur en cognitive humanities. Hij bestudeert daarbij onder meer hoe de Grieken en Romeinen de wereld om zich heen begrepen, bijv. in de bundel Social Psychology and the Ancient World: Methods and Applications (Leiden 2025).

Irene de Jong is professor emerita Grieks aan de UvA en een toonaangevende specialiste op het gebied van de narratologie (vertelkunde) in de Griekse literatuur. Aan haar vele publicaties voegde zij recent een narratologisch commentaar op Herodotus toe: A Narratological Commentary on Herodotus’ Histories (Cambridge University Press 2026).

https://offbeat.amsterdam/event/herodotus-en-de-patronen-van-de-geschiedenis

Cultuurgeschiedenis en de politieke actualiteit van het nationalisme

SPUI25, Tuesday, September 22 at 08:00 PM GMT+2

Net zoals aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog domineert het nationalisme in 2026 de nationale en internationale politiek. Nationalisme-expert Joep Leerssen geeft in zijn recente boek Charismatic Nations een cultuurhistorische diepte-analyse van deze ideologie in al zijn mutaties en koersschommelingen. Historici Krisztina Lajosi en Eric Storm gaan met de auteur in gesprek om te zien hoe de cultuurhistorische blik ons begrip van het nationalisme in zijn hedendaagse verschijningsvorm kan aanscherpen. Yolanda Rodríguez Pérez moderert.

Het nationalisme zoals zich dat in het Europese politieke denken manifesteert heeft sinds de tijd van Napoleon enorme gedaanteveranderingen ondergaan. In zijn laatste, populistische verschijningsvorm beheerst het eens te meer het wereldtoneel, van Modi’s India tot Trumps VS, en Nederland niet uitgezonderd.

In Charismatic Nations (Cambridge University Press) analyseert Joep Leerssen het wendbare aanpassingsvermogen van deze ideologie te midden van verschuivende omstandigheden sinds 1800. Hij doet dat door te traceren hoe de natie als charismatisch principe niet alleen culturele en intellectuele ontwikkelingen inspireert (zowel in romantische kunsten en wetenschappen als in de amusementscultuur en in massamedia) maar ook politieke programma’s en ambities.

Leerssen onderkent een belangrijke troefkaart in het vermogen van het nationalisme om zich in een a-politieke (“banale”) variant te presenteren, als culturele feelgood-factor: nationale “branding” bij wereldtentoonstellingen en sportfeesten, het heldhaftige nationale verleden als spannend verhaal in romans en films, de nationale symbolen bij festivals en in het straatbeeld. Dankzij die soft power kan de natie zich in voorkomende politieke spanningen steeds opnieuw voordoen als een charismatisch ideaal in de publieke opinie. Hoe kan deze analyse van het nationalisme ons begrip van zijn hedendaagse verschijningsvormen en aantrekkingskracht verdiepen?

Sprekers

Krisztina Lajosi is senior onderzoeker en docent Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Als cultuurhistoricus gespecialiseerd in Centraal- en Oost-Europa onderzoekt zij de relatie tussen cultuur, politiek en samenleving, met bijzondere aandacht voor nationalisme, identiteit en representatie. Haar werk verbindt cultuurhistorische analyse met actuele politieke vraagstukken, en zij is daarnaast een regelmatig commentator in nationale en internationale media.

Joep Leerssen was van 1991 tot 2022 hoogleraar Europese Studies aan de UvA. Zijn cultuurhistorische kritiek van het nationale denken is bekroond met o.m. de Spinozaprijs (waarmee hij de Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe heeft gefinancierd, http://e-rn.ie) en de Madame de Staël-Award.

Eric Storm is universitair hoofddocent Europese Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Hij is de auteur van Nationalism: A World History (Princeton 2024) en redigeerde (samen met Stefan Berger) Writing the History of Nationalism (Bloomsbury 2019). Hij publiceert ook regelmatig over Spaanse geschiedenis en de constructie van regionale identiteiten in Europa.

Yolanda Rodríguez Pérez (moderator) is universitair hoofddocent Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is gespecialiseerd in Spaans-Nederlands-Engelse culturele relaties en representaties, met nadruk op de intersectie tussen literatuur, politiek, geschiedenis en natievormingprocessen. Ze is de editor van Literary Hispanophobia and Hispanophilia in Britain and the Low Countries (1550-1850) (AUP 2020).

https://offbeat.amsterdam/event/cultuurgeschiedenis-en-de-politieke-actualiteit-van-het-nationalisme

Smerghain

Theater de Richel, Sunday, November 8 at 01:00 PM GMT+1

Op 8 november verandert Theater De Richel voor één dag van gedaante. Een dagfestival/DAYRAVE met onvoorspelbare afloop. Girldinners worden geserveerd, er is een wk duimworstelen, demotivational speakers en slechte zangers. Er wordt natuurlijk gedanst, maar daar blijft het niet bij. Sinterklaas valt binnen, je wordt vastgemaakt aan een onbekende, je toekomst wordt voorspeld door een tovenaar, ineens viert iedereen oud en nieuw, je zit 30 minuten lang in een ander universum, je wilde naar de wc maar eindigt in
een yogales, er worden vreemde dingen verkocht achter de bar.

Het is gewoon allemaal ontzettend slecht, of misschien daarom juist ontzettend goed?
We leven in een tijd van hustle culture, zichtbaarheid en constante zelfoptimalisatie. Het
uitgaansleven draait steeds vaker om status, uiterlijk en documentatie in plaats van
verbinding en oprecht plezier.
Smerghain vertrekt vanuit één overtuiging:
Als mensen samen ergens in geloven, wordt het echt.

Onze foyer toveren we om in een dansvloer met allerlei genres. Het café wordt een ware
technobunker en de zolder een filmzaal waar je even kan ontprikkelen. Laat je gaan, ga los.
– NO PHONE POLICY
– IEDEREEN KOMT VERKLEED, DEURBELEID IS BERLIJNS EN STRENG (te lekker
betekent dat je iets aantrekt wat wij uitzoeken en dat wil je écht niet)
– GEEN DISCRIMINATIE, HAAT, RACISME IN ANY SHAPE OR FORM
– ALLES WAT HIER GEBEURT, IS VOOR EVEN DE WAARHEID

Thema 8 november: EAT THE RICH(el)
Dresscode: Politiek incorrect, Hollywood but make it nasty

https://offbeat.amsterdam/event/schmerghain

Hidde van Gestel – Cum Laude (Try-Out)

Theater de Richel, Saturday, May 29 at 09:00 PM GMT+2

Hidde van Gestel (Tilburg, 2000) won alle prijzen tijdens de laatste editie van het Groninger Studenten Cabaret Festival. Met zijn intelligente en taalkundige voorstelling wist Hidde zowel het publiek als de jury in te pakken. En dat smaakt naar meer.
Hidde is cabaretier, neerlandicus en is docent Nederlands in het middelbaar onderwijs. Hij staat bekend om zijn scherpe blik op zichzelf en de wereld om hem heen. Met relativerende humor reflecteert Hidde op de scheidslijn tussen wie hij is en wie hij dacht te worden. Hij kan venijnig zijn, maar zijn charmante Brabantse tongval heeft een verzachtende werking. Voor je het weet heeft hij iets scherps gezegd, zonder dat je het doorhad. Zijn eerste avondvullende voorstelling draagt dan ook als titel ‘Cum Laude’.
Snel, ambitieus en charmant laat Hidde zien hoe frustrerend het is om te leven tussen verwachting en werkelijkheid. Als jonge docent met een voorliefde voor taal en literatuur neemt hij geen genoegen met een zesje; deze avond moet minimaal voortreffelijk worden. Verwacht een spervuur aan scherpe grappen van deze veelbelovende nieuwkomer met een dubbele master (niet dat dat iets uitmaakt,maar toch).
De voorstelling maakt hij samen met regisseur en creative producer Laurens Krispijn de Boer (o.a. René van Meurs en Ruud Smulders). Hidde van Gestel is een naam om te onthouden en daar kun je maar het beste vanaf de allereerste minuut bij zijn geweest...
“Hidde speelt knap met de verwachtingen van zijn publiek en zet mensen graag op het verkeerde been, of creëert een prettig soort ongemak.”(Juryrapport GSCF)

“Van Gestel is een goede verhalenverteller, die de tijd neemt om zijn situaties te schetsen en daarbij ook zijn fysiek op bijzonder prettige en lekkerschaamteloze wijze inzet.”(Theaterkrant)

Beeld: Grace Osinowo

https://offbeat.amsterdam/event/hidde-van-gestel-cum-laude-try-out

Ghost Bastards (AR)Chili Con Chaos(NL)Mindfucks(NL)Shortcuts(NL)DJ Rengo Estar

Vrankrijk, Saturday, June 13 at 09:00 PM GMT+2

Alarm Phone Benefit a hotline for boat people in distress...With Ghost Bastards psychobilly from Argentina, Chili Con Chaos punk from Netherlands, Mindfucks psychobilly from Rotterdam and Shortcuts oi punk from Utrecht & DJ Rengo Estar playing punk, oi & cumbia. Starts at 21:00, suggested donation €6

https://offbeat.amsterdam/event/ghost-bastards-archili-con-chaosnlmindfucksnlshortcutsnldj-rengo-estar

Juyoung Byun – OURELEMENT

Theater de Richel, Saturday, September 26 at 08:00 PM GMT+2

Ourelement is an Amsterdam-based instrumental quintet led by pianist and composer Juyoung Byun. The band blends acoustic instruments — piano, guitar, double bass, drums, and saxophone with electronic textures and ambient sound design, creating music that sits somewhere between jazz, indie classical, and electronic.

Members:

Juyoung Byun: composition, piano,synth

Miguel Valente: alto saxophone

Rafael Motila: drums

Ton Felices: bass

Francisco Garrido: guitar

https://offbeat.amsterdam/event/juyoung-byun-ourelement

Jam with Humans – Music, Part Two

Theater de Richel, Saturday, October 3 at 08:00 PM GMT+2

The project Music, Part Two brings to the stage dada-ish and clown-ish shows, over a bed of experimental music. It’s all centred around the (impossible and frankly quite silly) premise of creating brand new music – in fact, a brand new chapter of music (considering all music created so far to be “part one”).

With every ticket to the show you get a cassette tape with the album!

An album release

After two years on the road, Music, Part Two is now bringing its music... to tape! The co-conspirators of the Music, Part Two cast gave themselves a challenge: how to carry to an album the same principles of the show, but without the theatrical bits? They then spent months researching sounds, followed by more time processing them into a musical collage. The result is a cassette tape, side A containing a trippy and highly processed collage of the plundered sounds, and side B containing a collage of the raw material. This cassette is meant to be heard, scratched, recorded over... maybe even used in your own music. Do as your please, it’s your tape!

The story of Music, Part Two

Started in 2024 as a wish for the creation of an experimental electroacoustic project within Jam With Humans, the project took shape via multiple voice-message brainstorms between Daniel and Nic (whose experimental music theatre show La Bisse had just come to an end), in which ideas on how to involve the audience in the process of creation were discussed. Everything clicked together upon the suggestion of playing those same messages in the show, hooking the audience into a narrative, while the live experimentation of sounds develops on stage.

Brought to life by Jam With Humans, the music collective established in 2016 in Amsterdam, dedicated to teaching and performing disruptive and inclusive contemporary music.

https://offbeat.amsterdam/event/jam-with-humans-music-part-two