Algiers 1808

Boutins landkaart van Algiers (noord is rechts)

Begin 1808 stond Napoleon op het hoogtepunt van zijn macht. Hij had de Rijnbond gesticht, hij had bij Jena het onoverwinnelijk geachte Pruisen verslagen, hij had goede hoop met het Continentaal Stelsel de Engelsen eindelijk op de knieën te drukken, hij had met Rusland het vredesverdrag van Tilsit gesloten. Tijd dus om op weg te gaan naar nieuwe veroveringen.

Napoleon liet zijn oog vallen op de Barbarijse Staten, zeg maar het huidige Marokko, Algerije, Tunesië en Libië. Ik blogde er al eens over. Het doel was om de Middellandse Zee tot een Franse binnenzee te maken. Bijkomend voordeel was dat hij zich kon presenteren als bestrijder van de Barbarijse kapers, die christelijke zeelieden gevangen namen en tegen hoge losgelden weer vrij lieten. In april 1808 vroeg Napoleon zijn minister van Marine of er een haven aan de Algerijnse kust was waar een eskader veilig beschermd zou kunnen landen zonder gevaar te lopen te worden aangevallen door een overmacht van vijandelijke schepen. Verder wilde de keizer weten in welk seizoen ziektes het minst te vrezen waren en welk het klimaat het geschiktst was.

De minister stuurde legeringenieur Vincent-Yves Boutin uit om te onderzoeken waar de Grande Armée het beste aan land kon gaan. De man arriveerde eind mei en zwierf twee maanden door Algiers en omgeving. Hij ging vermomd als visser, omdat hij zo kon gaan zitten hengelen zonder opzien te baren, en ondertussen de diepte van de zeebodem kon peilen.

Het rapport is over en bevat zelfs een kleine atlas van vijftien landkaarten. De muren van Algiers waren weliswaar oud, maar elf tot twaalf meter hoog, voorzien van schietgaten en in totaal 214 plaatsen waar de verdedigers geschut zouden kunnen opstellen. Het garnizoen van de dey van Algiers was hooguit 15.000 man sterk. De bevolking telde ongeveer 60.000 tot 80.000 mensen; in de magazijnen lag voedsel voor drie maanden. Boutin keek ook naar de volksgezondheid: “geslachtsziekten zijn wijdverspreid, ringworm en schurft komen veel voor”. En de beste plek voor de invasie lag even ten westen van Algiers: Sidi Ferrouch of, zoals het tegenwoordig heet, Sidi Fredj.

Boutin, die na vertrek uit Algiers nog even gevangen zat op Malta, keerde met dit rapport terug naar Frankrijk en Napoleon kon beginnen aan zijn voorbereidingen, ware het niet dat het intussen behoorlijk onrustig was in Spanje; u kent wellicht Goya’s schilderij 3 mei 1808. Het onderdrukken van de Spaanse Opstand had ’s keizers prioriteit en de invasie van Algerije werd uitgesteld. En uitstel werd afstel, want er kwam een Russische veldtocht, er kwam een volkenslag bij Leipzig, er kwam een ballingschap op Elba, er kwam een slag bij Waterloo, en er kwam een ballingschap op Sint-Helena. In Frankrijk kwam Karel X aan de macht.

In 1830 gelastte die alsnog de invasie van Algerije. De plannen lagen immers al tweeëntwintig jaar klaar. De landing vond plaats bij Sidi Fredj en Algerije was Frans tot 1962. In Algiers is nog steeds een straat vernoemd naar Vincent-Yves Boutin.

#algerije #algiers #barbarijseStaten #franciscoGoya #karelX #napoleonBonaparte #sidiFredj #vincentYvesBoutin