De oorlog in Iran en de maatschappelijke gevolgen daarvan zijn niet te wijten aan één blokje, maar aan een jenga-toren aan keuzes die de afgelopen honderd jaar zijn gemaakt. Een systeemcrisis waar wij allemaal slachtoffer van zijn. 🧵De systeemcrisis achter de Iran-oorlog. nos.nl/liveblog/260...

Paus Leo XIV: geloof mag niet ...
Paus Leo XIV: geloof mag niet gebruikt worden om oorlog te rechtvaardigen • Vandaag gesprekken in Pakistan met Saudi-Arabië, Turkije en Egypte

Lees hier het laatste nieuws over de oorlog in Iran en de aanvallen over en weer in het Midden-Oosten.

Om te beginnen: de oliecrisis. Door het afsluiten van de Straat van Hormuz, als reactie op de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, kan er weinig olie de Perzische Golf verlaten. Dat betreft 20 miljoen vaten olie per dag, ongeveer 3 miljard liter. www.iea.org/about/oil-se...

Strait of Hormuz - About - IEA
Het gaat dan bijvoorbeeld om VLCC's, enorme schepen die rond de 2 miljoen vaten (300 miljoen liter) olie transporteren. Dat is genoeg voor ongeveer 2,5 dagen aan Nederlandse olieconsumptie. Die schepen zijn traag en enorm vatbaar voor aanvallen. nl.wikipedia.org/wiki/Very_La...

Very Large Crude Carrier - Wik...
Very Large Crude Carrier - Wikipedia

Een plaatje doet dit soort schepen geen recht. Deze meer dan 300 meter lange schepen zijn even lang als twee Maastorens (Rotterdam) op elkaar gestapeld, of drie Strijkijzers (Den Haag), of drie Achmeatorens (Leeuwarden) of drie voetbalvelden. Met andere woorden: een makkelijk doelwit.
De economische gevolgen van deze beperking zijn enorm, ook al haalt Nederland nauwelijks olie uit de Perzische Golf. Door het afgenomen aanbod wordt olie overal duurder. En omdat olie wordt gebruikt voor alles van energie tot transport tot productie, wordt alles duurder. www.dnb.nl/algemeen-nie...

Oorlog in het Midden-Oosten: i...
Oorlog in het Midden-Oosten: impact op de Nederlandse economie

Door de oorlog in het Midden-Oosten kan de inflatie in Nederland flink toenemen, maar duidelijk minder dan bij de energiecrisis in 2022. De economische groei kan in een zwaar scenario behoorlijk afnemen. Dat volgt uit nieuwe berekeningen van De Nederlandsche Bank.

De Nederlandsche Bank
Die afhankelijk van olie en andere fossiele brandstoffen is echter geen natuurverschijnsel. Het is een politieke keuze. Een keuze beïnvloed door decennia aan lobby vanuit de olie-industrie, die onder andere bewijs achter hielden voor klimaatverandering. www.ftm.eu/articles/she...

Shell already knew about clima...
Shell already knew about climate change in the early 1970s (and still promoted the use of coal)

Shell already knew in the early 1970s (and not since 1986, as known until now) that burning fossil fuels plays a role in climate change. Yet the oil company still decided to get into a new fossil industry at that very time: coal. Newly unearthed documents show that Shell downplayed global climate knowledge to promote its coal business.

Follow the Money - Platform for investigative journalism
Oliebedrijven hebben hun aanzienlijke macht en vermogen actief gebruikt om elke innovatie die de maatschappij van de olieverslaving af kan helpen te vertragen of te stoppen. Want oliebedrijven verdienen aan de centrale rol die olie speelt. www.levernews.com/how-a-secret...

A Secret Oil Cartel Might Have...
A Secret Oil Cartel Might Have Killed Our Clean-Energy Future

In a landmark antitrust case, Michigan alleges oil companies colluded to “capture and kill” clean-energy and electric-vehicle efforts.

The Lever
En fossiele industrie is juist goed vanuit een kapitalistisch oogpunt: de winning is zeer technisch en kapitaalintensief en moet dus gedaan worden door grote bedrijven. Tegelijkertijd zijn de negatieve effecten voor iedereen, en zijn dus gecollectiviseerd. climateandcapitalism.com/2017/01/09/w...

Why capitalism is hopelessly a...
Why capitalism is hopelessly addicted to fossil fuels | Climate & Capitalism

With Donald Trump in the White House the future for our climate looks bleak, but capitalism’s love affair with fossil energy runs much deeper than the desires and personalities of individual…

Climate & Capitalism
We hadden de les kunnen leren in de jaren '70, toen Arabische landen de olie-export naar (o.a.) Nederland stillegde vanwege Nederlandse steun aan Israël tijdens de Yom Kippur-oorlog. Maar daarna is er juist méér geïnvesteerd in olie-infrastructuur. nl.wikipedia.org/wiki/Oliecri...

Oliecrisis van 1973 - Wikipedi...
Oliecrisis van 1973 - Wikipedia

Overigens is het mogelijk voor landen om Iran te vragen hun schepen uit te zonderen van de blokkade. Dat zou wel betekenen dat Nederland de aanvallen van de VS en Israël zou moeten veroordelen, onder anderen. Maar ook dat gaat Nederland niet doen. www.thestandard.com.hk/world/articl...

Iran names six countries whose...
Iran names six countries whose ships can pass through Strait of Hormuz, mulls US$2 million transit fee

Iran has declared that ships from China, Russia, India, Pakistan, Iraq, and Bangladesh can safely navigate the Strait of Hormuz, which remains closed to enemy nations, while its parliament is reportedly drafting legislation to impose a US$2 million "transit fee" on vessels passing through the strategic waterway.

The Standard 英文虎報
Nederland is namelijk afhankelijk van de VS voor olie en gas, en een principiële stand tegen schending van het internationaal recht zou wellicht kunnen betekenen dat Trump olie en gas voor Nederland duurder gaat maken. Dus ook hier is Nederland afhankelijk. nos.nl/artikel/2607...

Enorme afhankelijkheid van ene...
Enorme afhankelijkheid van energie uit de VS zorgt in Nederland voor ongemak

Dat er ondanks hoge prijzen nog genoeg gas en benzine in Nederland is, komt mede door de grote hoeveelheden olie en lng uit de VS. Als die levering stopt, heeft Nederland een groot probleem.

Als we het toch hebben over systemische problemen: je kan je ook afvragen waarom de VS, Israël en Iran in conflict zijn. Ook dat heeft met olie te maken. In 1953 hebben de VS en het VK de regering van Iran vervangen omdat die dreigde olieproductie de nationaliseren. en.wikipedia.org/wiki/1953_Ir...

1953 Iranian coup d'état - Wik...
1953 Iranian coup d'état - Wikipedia

De verkozen Iraanse regering werd vervangen door een dictatuur van de Shah, de koning van Iran, die met westerse steun een corrupt schrikbewind voer ten gunste van o.a. de oliebedrijven als BP. Dat schrikbewind leidde uiteindelijk tot de revolutie van 1979. en.wikipedia.org/wiki/Human_r...

Human rights in Pahlavi Iran -...
Human rights in Pahlavi Iran - Wikipedia

Na de revolutie in 1979 werd Iran een theocratie met een enorm wantrouwen richting Europa, de VS en Israël. Vanuit het westen werden sancties ingesteld tegen Iran, met grote gevolgen voor de Iraanse economie en vooral de levensstandaard voor de Iraniërs. en.wikipedia.org/wiki/Interna...

International sanctions agains...
International sanctions against Iran - Wikipedia

Sterker nog: één van de redenen dat de VS en Israël juist nu aanvallen, is vanwege aanhoudende protesten tegen de Iraanse regering, mede vanwege waterschaarste. Een schaarste die wordt veroorzaakt door klimaatverandering na meer dan 100 jaar olieverbruik. en.wikipedia.org/wiki/Water_s...

Water scarcity in Iran - Wikip...
Water scarcity in Iran - Wikipedia

Hierdoor is Iran ook geïsoleerd van de wereldeconomie, en dat heeft de grip van de theocratische elite alleen maar vergroot. Dat vijandsbeeld van de VS als boosdoener versterkt de macht van de Republikeinse Garde. Een vijandig Iran is iets dat westerse landen zelf hebben gecreëerd.
Die vijandigheid wordt alleen maar versterkt door de positie van Israël. In dit kader fungeert Israël als een basis van de VS in west-Azië. De aanwezigheid van Israël als een feitelijke kolonie creëert verzet dat door Iran gesteund kan worden. www.pbs.org/newshour/wor...

Iran says nuclear facilities h...
Iran says nuclear facilities have been attacked after Israel says attacks 'will escalate and expand'

President Donald Trump has claimed talks on ending the war are going well and that he gave Tehran more time to open the Strait of Hormuz.

PBS News
Vroeger werd Palestina door veel meer landen gesteund, zoals Egypte, maar de positie van de VS in West-Azië en Noord-Afrika heeft ervoor gezorgd dat landen als Jordanië, Egypte, Libanon en Irak zich niet meer durven uitspreken tegen Israël. www.stimson.org/2025/egypts-...

Egypt’s Delicate Balance: Main...
Egypt’s Delicate Balance: Maintaining US Support While Confronting Gaza Challenges • Stimson Center

Exploring the potentially destabilizing factors that could undermine Cairo's role as a mediator between Hamas and Israel.

Stimson Center
Die positie van de VS is natuurlijk enorm verstevigd sinds de invasie van Irak (ook voor olie!) en de invasie van Afghanistan. De 'oorlog tegen terreur', waar Bush, Obama, Trump en Biden allemaal een aandeel aan hebben gehad, heeft dit fundament gelegd. en.wikipedia.org/wiki/2003_in...

2003 invasion of Iraq - Wikipe...
2003 invasion of Iraq - Wikipedia

Het feit dat er nooit iemand is veroordeeld voor de illegale oorlog in Irak, en dat niemand is vervolgd voor de genocide in Palestina, maakt dat deze mensen zich onaantastbaar voelen om de volgende oorlog te beginnen en door te zetten, zeker nu oliebelangen in het geding zijn.
En dan zwijgen we nog over de fascistische stroom van de afgelopen jaren, die islamofobie in de VS, Europa, India en Myanmar heeft genormaliseerd. Moslims worden op zo'n systematische wijze als minderwaardig gezien, dat veel mensen niet eens opkijken als een Iraanse school wordt verpulverd.
Ook daar heeft de Nederlandse politiek aan bijgedragen, door macht te geven aan Wilders en de zijnen, door Dick Schoof premier te maken, door in te stemmen met jaren aan surveillance, door het boerkaverbod in te voeren en uit te breiden, door vluchtelingen te stigmatiseren, en ga zo maar door.
In deze oorlog komt dus onze hele samenleving samen. Kapitalisme, imperialisme, centralisatie, islamofobie, fascisme, oorlogsmisdrijven, genocide, klimaatverandering, Israël... Het is een jenga-toren die uit elkaar klapt omdat de toren al jaren instabiel is gemaakt.
Dit is, vanuit de Amerikaanse regering bezien, niet een probleem dat je op kan lossen met een leger. De samenloop van omstandigheden is té complex, een gevolg van jarenlange erosie en wederopbouw, van miljarden individuele keuzes. Trump probeert op een walvis te opereren met een machinegeweer.
En bovendien: Iran is geen land dat makkelijk door de VS verslagen kan worden. Dat zie je al als je alleen maar naar een kaart van Iran kijkt. Trump denkt misschien dat hij een oorlogsgod is na wat hij in Venezuela heeft geflikt, maar Iran is geen Venezuela.
Wie denkt dat dit conflict tijdelijk is, heeft het fout. De oorlog in Iran legt diepe wortels bloot, wortels die jarenlang begraven lagen en nu naar boven komen. Deze wortels gaan de hele wereld over, en nu fascisten dieper en dieper willen graven, zullen ze alleen maar meer wortels tegenkomen.