>> W większości mediów potworna, wyolbrzymiana nieraz bieda jest tłem dla relacji o polskich przemianach. Weschler w reportażu w „New Yorkerze" po rozdziałach opisujących polityczną rewolucję przechodzi do części poświęconej gospodarce i społeczeństwu. Zaczyna tak: "Chyba najbardziej zdumiewającą rzeczą, jaką zaobserwowałem w Polsce, jest to, że biorąc pod uwagę ogrom pozytywnych zmian, zwyczajni ludzie nie są w najmniejszym stopniu uradowani. Wydają się wykończeni".

>> Sachs nie był jednak twardogłowym neoliberałem, jak się zazwyczaj uważa. W wywiadach często krytycznie wyrażał się o deregulacyjnej nawałnicy, jaka się przetoczyła przez USA i Wielką Brytanię w erze Reagana i Thatcher. W jednym tekście pisze nawet, że krajem, który najbardziej podziwia, jest Szwecja.

"Ale – wyjaśnia – niezależnie od tego, czy w Polsce chcesz zbudować Szwecję, czy thatcherystowską Anglię – musisz zacząć dokładnie tak samo. A to dlatego, że zarówno Szwecja, Wielka Brytania czy USA mają pewne podstawowe atrybuty, których w polskim systemie nie uświadczysz. Ich gospodarki są w większości w prywatnych rękach. W sposób jednoznaczny uznają własność prywatną. Posiadają instytucje finansowe, niezależne banki, walutę wymienialną i spółki giełdowe. Polska musi to wszystko zbudować niezależnie od tego, czy chce utrzymywać publiczne przedszkola – jak w Szwecji, czy nie chce – jak w USA."

„Foreign Affairs", analizując pierwsze tygodnie terapii szokowej, zauważa, że Balcerowicz, realizując program Sachsa, zaniedbał dwie podstawowe sprawy: dialog społeczny i minimalne chociażby zabezpieczenia socjalne. Plan Balcerowicza nazywa "strategią kija bez marchewki". „Economist" pisze w pierwszych dniach po wprowadzaniu planu w życie, że większość Polaków "zupełnie nie wie, co ich czeka". Podobnie Jane Dobija, reporterka publicznego amerykańskiego radia NPR, donosi, że rozmawiała z robotnikami z fabryk, które zaraz zostaną zamknięte: – Myślą, że rząd da im jakąś inną pracę. Nie mają pojęcia, co nadciąga.

2/2

#historia