Hoe verslaafd zijn studenten van de HR aan Tiktok, Instagram en andere social media?

Meta en Google werden vorige week aansprakelijk gesteld voor de social-mediaverslaving van een jonge vrouw. En verzekeraar Zilveren Kruis promoot sinds kort ‘detoxen’ van social media. Hoe gebruiken HR-studenten Instagram, Tiktok en al die andere social media? Ligt verslaving op de loer? Profielen hoorde op locatie Museumpark dat veel studenten zich zorgen maken.

‘Goed voor haar, dat ze zoveel geld krijgt van Meta en Google’, reageert Sven, tweedejaars bij de Ad engineering, op de 3 miljoen dollar die de vrouw volgens een jury in Los Angeles zou moeten krijgen, ‘hoe zit het met schadevergoedingen aan al die andere mensen die verslaafd zijn?’, vraagt hij zich hardop af. Zou het moeten uitbetalen van grote schadevergoedingen de tech-reuzen op andere gedachten brengen? Sven: ‘Zouden ze het minder verslavend willen maken? Ik denk het niet. Het is hun verdienmodel om ons op hun platforms te houden.’

‘Ik denk weleens: ik heb betere dingen te doen. Voor school bijvoorbeeld’

Zelf zit Sven op Instagram, Tiktok en Youtube. Hij post niks maar volgt wel het een en ander. ‘Ik zit er denk twee à vier uur per dag op, en denk weleens: ik heb betere dingen te doen. Voor school bijvoorbeeld.’

Sven probeert te minderen, vertelt hij. ‘Dat ben ik aan het leren, leg ik mijn telefoon weg en ga ik beneden op mijn laptop studeren. Oké, daar kan ik ook op Youtube…’, bekent de student. Hij zegt wel minder gevoelig te zijn geworden voor social media en maakt zich vooral zorgen over jonge kinderen die ermee geconfronteerd worden. 

‘Ik kijk van alles, maar ben volgens mij niet verslaafd’

‘Snapchat, Instagram, Tiktok, ik kijk van alles. En alles wordt vanzelf gepersonaliseerd. Maar ik ben volgens mij niet verslaafd’, reageert Ton, eveneens student van de Ad engineering. ‘Als ik op de voetbalclub ben zit ik uren niet op m’n telefoon, behalve dan als ik een bericht krijg en ik even wil reageren.’

Ton ziet wel bij een vriend dat die bijna niet zonder kan. ‘Die reed in de auto en keek zelfs op z’n telefoon tijdens het schakelen, en steeds als het verkeerslicht op rood stond.’

Sapna doet de Ad ondernemen en krijg in haar opleiding mee dat de inzet van social media goed is voor je bedrijf. Ze gebruikt zelf Instagram, Facebook en Tiktok om haar bedrijf Sneaker Wash (voor het reinigen van sneakers) te promoten. ‘Privé deel ik veel foto’s van vakanties. En ik vind social media ook een goede manier om contact te houden met anderen.’

‘Zelf speelde ik altijd buiten, nu zie ik de buurtkinderen nooit buiten.

Ook Sapna maakt zich zorgen over kleine kinderen die de hele dag op hun telefoon zitten. ‘Zelf speelde ik altijd buiten, nu zie ik de buurtkinderen nooit buiten. Kinderen krijgen te vroeg een telefoon én sociale media. Dat ligt natuurlijk ook aan de ouders.’ De geëiste schadevergoeding vanwege socialmediaverslaving vindt Sapna ‘een beetje overdreven’. ‘Je doet het toch zelf. Je kunt de telefoon ook wegleggen.’

Job, Ad engineering, zegt niet heel erg beïnvloed te worden door sociale media. Hij ziet wel de negatieve invloed ervan, en wijst op de documentaire van de Brit Louis Theroux over de manosphere, waar met behulp van social media aan jonge mannen de boodschap wordt verspreid om rijk en gespierd te worden. ‘Sportmerken sponsoren gasten die aan de anabolen zitten en hun producten promoten via social media’.

‘Het zou fijn zijn als je op de app de reels kan uitzetten’

Studiegenoot Connor zit slechts op de web-versie van Instagram. ‘De app heb ik niet, want ik ken mijzelf… Het zou fijn zijn als je op de app de reels kan uitzetten. De webversie werkt wel slechter. Ik zit er ook op om mensen te contacten; vooral internationale studenten zitten niet op Whatsapp’. Connor vertelt dat hij de reclame van Zilveren Kruis heeft gespot. ‘Ik heb ’t gecheckt: het was niet relevant voor mij.’

Social Detox- campagne van Zilveren Kruis op metrostation Beurs

Waar Instagram voor Connor een soort Whatsapp is, gebruikt social work-student Rama het ‘alleen voor nieuws’. En Tiktok gebruikt ze als zoekmachine. ‘Als ik een dag vrij ben, zit ik denk twee uurtjes op social media. En ja, dan denk ik weleens: ik had beter kunnen gaan studeren.’

‘Je liket dingen en daardoor krijg je steeds meer van die dingen te zien’

Rama ziet de gevaren van intensief social mediagebruik, vooral bij kinderen. ‘Het is verslavend, en je liket dingen die je leuk vindt en daardoor krijg je steeds meer van die dingen te zien.’ In haar opleiding social work komt het onderwerp niet zo vaak voorbij. ‘Misschien in de toekomst wel, juist omdat je eraan verslaafd kan raken en sociaal werkers daar iets mee moeten.’

Studiegenoot Maryam zegt stellig dat haar toekomstige kinderen ‘geen Ipad-kinderen worden’. Als het mogelijk is verhuist ze later het liefst naar een prikkelarme omgeving. ‘Ergens in Azië in de bergen.’ Maryam ziet de kans op verslaving en ook het gevaar van polarisatie. ‘Iedereen zit in z’n eigen cirkeltje waar je steeds hetzelfde ziet. Kijk naar het Andrew Tate-gedoe. Ze zijn echt aan het papegaaien.’

‘Dan zit je op de bank en is er ineens drie uur voorbij’

Naomi, ook social work, vertelt over een college dat ging over jongeren die door Andrew Tate worden beïnvloed, en zich vrouwonvriendelijk gaan gedragen. Ze maakt zich er zorgen over. ‘Social media is slecht, maar dus ook af en toe leuk voor de ontspanning’. De verslavende werking krijg je er gratis bij. ‘Je wordt er ingezogen’, ervaart Naomi. ‘Dat merk ik aan mezelf. Dan ga je ’s avonds op de bank zitten, en is er zo ineens drie uur voorbij. Ik heb weleens gedacht om alle social media van mijn telefoon te gooien’.

Ze deed het niet en kijkt enigszins jaloers naar een klasgenote. ‘Zij heeft geen social media, en is veel meer met haar studie bezig.’

Dat de Amerikaanse jonge vrouw bij Meta en Google een zaak maakte van haar verslaving vindt Naomi heel goed. ‘Ik zou het zelf ook doen. Er is nooit goed toezicht geweest op social media en de effecten ervan. In sommige landen zijn leeftijdsgrenzen ingesteld. Dat vind ik goed.’

Tekst & foto: Jos van Nierop

Profielen is ook actief op LinkedIn. Volg ons, blijf op de hoogte en praat mee over actuele onderwerpen.