De top-7 van Nederlandse woorden die op de hele wereld verder niemand heeft.

https://neerlandistiek.nl/2026/03/gezellig-onvertaalbaar/

Gezellig onvertaalbaar

De top-7 van Nederlandse woorden die op de hele wereld verder niemand heeft

Neerlandistiek
@fonolog Mocht je ooit nog naar een top 10 uitbreiden, dat wil ik graag nog het werkwoord 'ijsberen' voorstellen, blijkt ook praktisch onmogelijk te vertalen.
@smveerman @fonolog Wat is er mis met “to pace”?
@happydisciple @smveerman @fonolog pacing dekt de lading niet helemaal. Dat suggereert een tempo.

@smveerman @Huubje @fonolog

Cambridge Dictionary:
pace (v)
To walk with regular steps in one direction and then back again, usually because you are worried or nervous

ijsberen (ww)
Groot Woordenboek der Nederlandse Taal (1950, want recenter heb ik geen toegang toe): rusteloos in een vertrek op en neer lopen
ANW: rusteloos heen en weer lopen
WNT: rusteloos maar met regelmaat heen en weer loopen (tja, 1908)

1/2

@smveerman @Huubje @fonolog
Hele mooie match tussen Engels en Nederlands. IJsberen hoort mijns inziens niet in een top-20 van niet-zomaar-vertaalbare woorden.

Ook het Franse “faire les cent pas” klinkt een aardig eind in de goede richting, maar mijn Frans is niet goed genoeg om de nuances te beoordelen.

2/2

@fonolog je zou het misschien niet verwachten, maar als voormalig NT2 taalvrijwilliger zeg ik dat het allereerste woordje van deze blog gelijk de moeilijkste is om te vertalen. Ik leerde dat het woordje 'er' in het Nederlands 7 verschillende functies/betekenissen kan hebben. Die is daarmee haast onmogelijk om te vertalen, maar misschien wat minder toegankelijk dan de begrippen die je nu noemt. 🙂

@fonolog

Mooi blogje! Mag ik een commentaar uit het oosten geven? Zo'n tabellarische vergelijking ziet er te mooi uit. Juist, "vertaalingen" als:

uitwaaien - durchwehen (lassen; meestal slechts passief)
overigens - übrigens
aanstelleritis - Anstelleritis

zijn al een beetje schuin. Volledig schuin zijn dan vertalingen als "gezellig - gemütlich". Gewoon niet helemaal hetzelfde (maar werkt wel goed - althans meestal!).

"Übrigens", ik vind ook dat het woordje "er" (via @DutchCheryl) een goed voorbeeld van iets onvertaalbaars.

@rupdecat @fonolog @DutchCheryl Het Duits kent ook het woord 'gezellig' zelf al.

@JanetGrBr @fonolog

Nou, "gesellig" is niet gelijk aan "gezellig". Terwijl etymologisch blijkbaar samenhangend (ik ben geen taalwetenschapper hoor!) is voor mij "gesellig" ouderwets, minder gebruikelijk dan "gezellig" en als iemand "gesellig" is dan is zij of hij ook zoiets als "feestig" - mits ik mij deze woordschepping mag veroorloven. 😉

Dus, wij zien hier duidelijk taal aan wandel, zoals @yvanspijk schrijft.

@rupdecat @JanetGrBr @fonolog Ja, 'gezellig' en 'gesellig' hebben dezelfde herkomst - ze betekenden oorspronkelijk "metgezel zijnd (van)", oftewel "omgaand (met)" - en hun betekenissen hebben zich tot op bepaalde hoogte hetzelfde ontwikkeld, maar ze zijn allesbehalve gelijkwaardig. Op een leuk voorstel reageer je in het Duits bijvoorbeeld niet met 'Ja, gesellig!', en 'gesellig' is, zoals je zegt, minder gebruikelijk en wat ouderwets.
@rupdecat @fonolog @yvanspijk Ik lees ook veel oude boeken in het Duits. :)
@fonolog Gedogen is in het Engels toch gewoon "to condone"?
@roytanck @fonolog Condone klinkt als een voorbehoedmiddel voor als je eigenlijk geen zin hebt in seks met iemand, maar vooruit dan maar.

@roytanck @fonolog

Condone impliceert volgens mij sterker dat je het *onterecht* wel prima vindt. Een Engelstalige politicus kan worden beschuldigd van condoning incompetence/corruption/crime/extremism, maar ik heb nooit iemand zijn *eigen* beleid zo horen beschrijven.

In het Engels wordt gedogen meestal vertaald met “tolerance policy” maar tolereren doe je ook met irritante mensen, niet alleen met illegaal handelen.

@fonolog Niet passend in deze lijst, maar mijn buitenlandse vrienden kunnen zich eindeloos vermaken met de vele toepassingen van het woord "lekker". Hoe noem je zo'n woord?
@EllenB @fonolog
Een lekker bruikbaar woord? 🤭
@mfierst Ja, lekker makkelijk ook. @fonolog
@fonolog Schitterend. Daarom lees ik jouw stukjes nou zo graag. Wat ik ook mooi vind aan "gezellig" is dat wanneer je het op een iets andere toon uitspreekt het juist aangeeft dat het helemaal niet gezellig is. 😁
Taal is prachtig.
Idling is het Engelse equivalent van niksen.
@fonolog probeer het woord 'hoor' maar eens te vertalen vanaf 'ja hoor (komt goed bijv)' Is mij nog niet gelukt

@fonolog

Me, after a two hour lunch in the spring sun with CelloDad:

Uitbuiken