Mastodawn

Onze Taal Apr 15, 2024

@sjaakkeuvelaar @yvanspijk
Hebt ge hier al gekeken: https://etymologiebank.nl/trefwoord/gij ?

Zoekresultaten

@OnzeTaal @yvanspijk
Inmiddels wel, maar daar vind ik geen duiding van het verschil in gevoelswaarde, het informele vs. formele. @yvanspijk enig idee wellicht?

Wat me daar wel opvalt is dat de overgang gi/ji hier bijzonder genoemd wordt, terwijl die in klank in sommige Brabantse dialecten bijzonder dicht bij elkaar komen. Mogelijk is die overgang in Brabant ontstaan, of was de klankverwantschap vroeger breder verspreid?

@sjaakkeuvelaar @OnzeTaal In het zuiden is 'gij' sinds de middeleeuwen de normale aanspreekvorm voor de 2e persoon enkelvoud geweest. In Holland werd het een schrijftaalvorm doordat het in de gesproken dialecten door 'jij' werd vervangen. Daardoor ontstond dat gevoelswaardeverschil. Wat daaraan bijdroeg was dat 'gij' in de Bijbel gebruikt bleef worden. Vergelijk het Engelse 'thou', dat eerst superinformeel was maar nu juist wordt herinnerd als een formele vorm vanwege die bijbel.
Wat de ... 1/

@yvanspijk @OnzeTaal
Wat dan wel weer bijzonder is, is dat het formele in de bijbel vooral in het Nederlands gevoeld wordt. In Frankrijk en Duitsland wordt God vrolijk getutoyeerd…

@sjaakkeuvelaar
Jijzelf overigens ook: tu ne voleras point. De Fransen en hun Opperwezen zijn op jij met elkaar.
@yvanspijk @OnzeTaal

@sjaakkeuvelaar @yvanspijk @OnzeTaal

Dagnabbit, Pascaline! 💥

@Eetschrijver
Nou zeg!
Stomtoevallig heb ik zo'n drie uur geleden iemand onderbroken om te zeggen dat ik een pesthekel heb aan 'u'. Ik gebruik 'u' als ik afstand wil houden of iemand echt niet mag. Dan is 'u' lekker veilig. 'Jij' is voor mij dichterbij.
Maar dat is mijn gevoel he 😀
Met 'gij' heb ik qua gevoel meer een soort 'jij', tenzij het geschreven is. Maar misschien ben ik daar raar in.

@pascaline @Eetschrijver @yvanspijk @OnzeTaal

'U' is ook bij mij verschoven van eerbied naar afstand... en ik geloof met de verschillende gevoelswaarden van het woord 'gij' dat er niet snel iets raars is. Zelf ben ik acht jaar geleden naar Brabant verhuisd en veranderde 'gij' van afstandelijk en formeel naar grappig en zwaar dialectisch naar normaal en familiair.

@pascaline
In Vlaanderen spreekt men zijn beste vrienden met u aan. Tegen volslagen vreemden zegt men dan weer makkelijk je en jij, vormen die daar weinig vertrouwd zijn. Ik heb hoogopgeleide Vlamingen gekend die weigerden 'dankuwel mevrouw' te schrijven; ze bewogen hemel en aarde om mij ervan te overtuigen dat de correcte vorm 'dankjewel mevrouw' was.
@sjaakkeuvelaar @yvanspijk @OnzeTaal

@Eetschrijver @pascaline @sjaakkeuvelaar @OnzeTaal Maar dat is wel een heel ander 'u'! Dat is de voorwerpsvorm van 'gij', zoals 'jou' bij 'jij' hoort, dus in feite spreken ze elkaar met 'gij' aan:
'Gij ziet mij en ik zie u.'
(In bijvoorbeeld het Antwerps: 'Gaë zeet maë en iek zee a').
Doordat 'gij' als dialectisch wordt ervaren (terwijl het gewoon Standaardnederlands is), gaan sommigen denken dat 'dank u wel' ook te informeel is.

@yvanspijk @Eetschrijver @pascaline @OnzeTaal

Voor de volgende druk van Buurtaal van @Taalmiet... 😉

@sjaakkeuvelaar @Eetschrijver @pascaline @OnzeTaal @Taalmiet Dat staat daar volgens mij heel goed in beschreven. :) Miet ontgaat zoiets niet.

@yvanspijk @Eetschrijver @pascaline @OnzeTaal @Taalmiet
Ja, inderdaad… toch wel…

@yvanspijk @Eetschrijver @pascaline @OnzeTaal @Taalmiet

Miet ontgaat zoiets niet, mij ontging het wel dat het Miet niet was ontgaan...

@yvanspijk
Je hebt natuurlijk gelijk.
@pascaline @sjaakkeuvelaar @OnzeTaal

@sjaakkeuvelaar @yvanspijk @OnzeTaal

@Eetschrijver Ja, dat wist ik. Dat was in het begin heel geinig maar is soms wel verwarrend 😀 Het is dan een soort Slag Om De Gevoelens.

@Eetschrijver
@OnzeTaal
@sjaakkeuvelaar

@yvanspijk

Trouwens, is het ook al iemand anders opgevallen dat je AI-teksten vaak kunt herkennen aan het overmatige gebruik van 'jij'? Als in 'Jij kunt A' en 'Dan kun jij' et cetera, waar je eerder 'je' zou verwachten?

Sssh... niet tegen AI zeggen, dit vind ik wel een mooie 'tell' 😂

@pascaline
Helaas is, onder invloed van de reclame, de onbenadrukte 'je' al jaren geleden steeds vaker door een jij, jou of jouw vervangen, als in 'bijgaand vind jij jouw nieuwe factuur'. Copywriters in opleiding wordt wijsgemaakt dat het door elkaar gebruik in dezelfde zin van 'je' in combinaties van nominatief, genitief, datief en/of accusatief voor de lezer 'ingewikkeld' zou zijn.
@yvanspijk @OnzeTaal @sjaakkeuvelaar

@Eetschrijver @pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

Slecht Nederlands lezen, da's pas ingewikkeld!

@Eetschrijver @yvanspijk @OnzeTaal

@sjaakkeuvelaar
Slecht Nederlands lezen vereist hoge inteligentie.

@sjaakkeuvelaar
Ga dat deze reclamejongens maar aan het verstand breien.
@pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

@Eetschrijver @pascaline @OnzeTaal @sjaakkeuvelaar Mijn ogen bloeden figuurlijk bij zinnen als 'Bijgaand vind jij jouw nieuwe factuur'. :(

@Eetschrijver @OnzeTaal @sjaakkeuvelaar

@yvanspijk
Heel helend, zo'n confrontatie om je lekker even aan te ergeren 😂

@yvanspijk
Geloof me, jij staat niet alleen in jouw visie.
@pascaline @OnzeTaal @sjaakkeuvelaar

@Eetschrijver @pascaline @yvanspijk @OnzeTaal
Maar goed, ook in Zuiderburië (voor GJ overigens Noorderburië) blijft het lastig, de u/gij/je-kwestie.

@sjaakkeuvelaar
Dit is dus precies wat Yoïn zo glashelder uitlegde.
@pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

@Eetschrijver @pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

Ja, de ge- en je-variant die door elkaar lopen...

@sjaakkeuvelaar
Eigenlijk hypercorrectie. De Vlaming weet dat 'gij' dialectisch is en wil het daarom niet gebruiken. Maar hij weet niet dat de genitief-, datief- en accusatiefvormen die bij 'gij' horen niet bij 'je' horen.
@pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

@Eetschrijver @pascaline @yvanspijk @OnzeTaal

Dat.

En dan ga ik nu weer aan de arbeid. Leuk om te zien wat de vraag op heeft geroepen, maar het wordt langzamerhand wel een beetje een vrijdagmiddagdiscussie... (pintje erbij?).

Dank Yoïn weer voor het uitgebreide antwoord op de vraag in elk geval! Weer wat wijzer!