Dokąd płynął i co kryje wrak statku sprzed prawie 2500 lat?
W 1965 roku u wybrzeży Cypru odkryto jeden z najlepiej poznanych antycznych statków handlowych – Kyrenia. Jego badania pozwoliły odtworzyć konstrukcję jednostki, ładunek amfor z winem i życie czteroosobowej załogi. O tym w #AŻ97.
"Ciało owijano po prostu w purpurowy płaszcz i przysypywano liśćmi oliwki." • Plutarch, Likurg, Żywoty równoległe
Ciała w antycznej Grecji były palone na stosie pogrzebowym albo mniej więcej w opisany sposób. Grzebanie zwłok bez trumny było powszechne. Ten zwyczaj nastał później i pochodzi (prawdopodobnie) ze Wschodu.
#starozytna_grecja #starozytnosc
⚓ Wrakowisko starożytnych statków u wybrzeży Libii
Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego odkryli koło antycznego Ptolemais pas wraków o długości ponad 100 m. To ślady kilku katastrof statków płynących do portu. Na dnie znaleziono m.in. kotwice, amfory z ładunkiem i element rzymskiej wagi.
Na akropolu odkryto też nieznaną drogę i kamień milowy z III w. n.e.
#archeologia #historia #starożytność #LIbia #antyk #MorzeŚródziemne
Polscy archeolodzy odkryli jedne z najstarszych zabudowań w Pafos.
Fragmenty amfory do transportu wina z II w. p.n.e. potwierdzają, że badany dom pochodzi z epoki hellenistycznej.
https://archeologia.com.pl/polscy-archeolodzy-odkryli-jedne-z-najstarszych-zabudowan-w-pafos/
Dzisiaj w cyklu Historia polecamy artykuł o początkach igrzysk olimpijskich.
Starożytne zawody w Olimpii były czymś więcej niż sportem – stanowiły element religii, polityki i kultury świata greckiego.
Jak wyglądały pierwsze igrzyska i dlaczego stały się tak ważną tradycją?
https://faleinspiracji.pl/2026/02/13/20260213-geneza-historia-igrzysk-olimpijskich/
Popularnonaukowy artykuł o genezie i dziejach igrzysk olimpijskich — od starożytnych zawodów ku czci Zeusa w Olimpii, przez ich delegalizację, odrodzenie z inicjatywy Pierre'a de Coubertina w 1896 roku, po współczesne wyzwania i ewolucję największej imprezy sportowej świata.
"Zostaną już tylko smutne cierpienia ludziom śmiertelnym. Od zła już żadnej nie będzie obrony" • Hezjod, Prace i dni
Jak powstali ludzie wg. Hezjoda?
Bogowie olimpijscy stworzyli, po kolei:
Złote pokolenie - ludzie żyjący niczym bogowie.
Srebrne - gorsze od poprzedniego.
Z brązu - potężne i srogie.
Herosi - sprawiedliwe.
Żelazne - aktualne, którego nie opuszczają troski i udręki. Poprzednich pokoleń nie ma, trafiły w Niebiosa albo do Podziemia. Zostało tylko to, żelazne.
#starożytność
Tajemnice dawnych romansów. Zaskakujące odkrycie genetyków
Współcześni ludzie noszą w sobie ułamek neandertalskiego DNA, co jest dowodem na to, że nasi przodkowie i neandertalczycy miewali ze sobą bliskie relacje.
Najnowsze badania genetyczne rzucają jednak zupełnie nowe światło na tę prehistoryczną dynamikę. Okazuje się, że związki te nie były wcale symetryczne, a w starożytnych romansach panowały bardzo specyficzne preferencje.
Zespół naukowców pod przewodnictwem Alexandra Platta z University of Pennsylvania opublikował w prestiżowym czasopiśmie „Science” wyniki analiz, które mogą zszokować niejednego antropologa. Wynika z nich jasno: potomstwo znacznie częściej rodziło się ze związków neandertalskich samców i samic z gatunku Homo sapiens, niż w odwrotnej konfiguracji.
Zjawisko pustyni genetycznej na chromosomie X
Sekret tego odkrycia leży w ludzkim genomie, a dokładniej w zjawisku zwanym „neandertalskimi pustyniami”. Są to specyficzne regiony w naszym DNA, w których allele (warianty genów) pochodzące od neandertalczyków są wręcz nienaturalnie rzadkie.
Naukowcy zauważyli, że takie genetyczne pustynie występują masowo na ludzkim chromosomie X. Aby zrozumieć ten fenomen, badacze zestawili genomy neandertalczyków z danymi genetycznymi populacji subsaharyjskich, które nie posiadają neandertalskich przodków. Pozwoliło to na precyzyjne prześledzenie przepływu genów w obu kierunkach.
Wyniki były zdumiewające. Podczas gdy na naszym chromosomie X brakuje śladów neandertalczyków, na neandertalskich chromosomach X odkryto prawdziwe „powodzie” ludzkiego DNA – odnotowano tam aż 62-procentowy nadmiar materiału genetycznego pochodzącego od anatomie współczesnego człowieka.
Niezwykła asymetria w doborze partnerów
Wnioski płynące z tych proporcji są jednoznaczne. Nasi przodkowie wnosili znacznie więcej swojego materiału do neandertalskiej puli genowej, podczas gdy neandertalczycy wnosili go mniej do naszej. Jest to najsilniejszy dowód na istnienie silnej preferencji płciowej podczas prehistorycznych zbliżeń.
Z niewyjaśnionych do dziś przyczyn, przez niemal 200 tysięcy lat utrzymywał się ten sam, spójny wzorzec: zdecydowaną większość mieszanych par tworzyli mężczyźni o przeważającym rodowodzie neandertalskim oraz przedstawicielki gatunku Homo sapiens.
Dlaczego starożytne samice naszego gatunku tak chętnie wybierały neandertalczyków na ojców swoich dzieci, a pary złożone z ludzkich mężczyzn i neandertalskich samic należały do rzadkości? Naukowcy nadal szukają odpowiedzi na to pytanie, ale jedno jest pewne: nasza prehistoryczna genealogia jest znacznie bardziej skomplikowana i fascynująca, niż mogłoby się wydawać.
#archeologia #badaniaNaukowe #biologia #DNA #ewolucja #genetyka #neandertalczycy #przodkowie #starożytność
Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu po raz pierwszy przebadana nieinwazyjnie. Tomografia pozwoliła określić wiek dziecka i odtworzyć przebieg mumifikacji. To przykład, jak cyfrowe technologie zmieniają współczesną archeologię.
Mylitta
Babilońsko-asyryjska bogini płodności, miłości i wojny, Utożsamiana z Afrodytą, której kult obejmował rytualną prostytucję.
Była uważana za uosobienie pierwiastka żeńskiego, natury, a także ziemi.
Każda kobieta przynajmniej raz w życiu musiała oddać się nieznajomemu w jej świątyni.
#starozytnosc #historia
Archeologia Żywa
thebluemarble 🏳️🌈
filhellen
faleinspiracji.pl
Agnieszka Serafinowicz