#gevelsteen op het #Spuihuisje in #enkhuizen het wapen van Enkhuizen op de gevel van het Spuihuisje : drie gekroonde zilveren vissen op een blauw veld, afgewisseld met twee gouden sterren. Dit is een van de meest herkenbare symbolen van de stad en komt inderdaad op veel gevelstenen terug.... #fotografie #photography #toerisme #tourism #history #geschiedenis #culture #flessenscheepjesmuseum - click4 info & English text:
https://eu.zonerama.com/fransvanbeers/Photo/15065052/609339165
Noord-Holland

von Frans van Beers - Stil Licht Fotografie | 2 von 2 Fotos | Enkhuizen | het wapen van Enkhuizen op de gevel van het Spuihuisje : drie gekroonde zilveren vissen op een blauw veld, afgewisseld met twee gouden sterren. Dit is een van de meest herkenbare symbolen van de stad en komt inderdaad op veel gevelstenen terug. De reden hiervoor is historisch en economisch: De haring als bron van welvaart Enkhuizen groeide in de 15e en 16e eeuw uit tot een van de belangrijkste handelssteden van Nederland, voornamelijk dankzij de haringvisserij. De stad lag strategisch aan de Zuiderzee en speelde een centrale rol in de haringhandel, die destijds enorm winstgevend was. De vissen op het wapen symboliseren deze haringvangst, die de stad rijkdom en macht bracht. De kronen en sterren De kronen op de vissen verwijzen naar de koninklijke status die aan de haring werd toegekend – men sprak wel van "de koning der vissen". De sterren zouden kunnen verwijzen naar de navigatie op zee, essentieel voor de vissers die ver uit de kust moesten varen om haring te vangen. Waarom zo vaak op gevelstenen? In de Gouden Eeuw lietten rijke kooplieden en vissersondernemers gevelstenen maken om hun welstand en beroepstrots te tonen. Het stadswapen of de haring als motief was een manier om te laten zien: "Hier woont iemand die zijn fortuin in de visserij of handel heeft verdiend." Het was zowel een eerbetoon aan de stad als een statussymbool. Enkhuizen was bovendien lid van de Hanzestad, wat de internationale handel verder stimuleerde. De stad had zelfs een eigen admiraliteit en speelde een belangrijke rol in de Tachtigjarige Oorlog. Kortom: de drie gekroonde vissen zijn niet zomaar een decoratief element, maar een symbool van de economische bloei die Enkhuizen zijn gouden eeuw bezorgde. Het Spuihuisje in Enkhuizen staat op het adres: Zuiderspui 1, 1601 AP Enkhuizen Dit historische gebouw uit de 17e eeuw staat letterlijk boven op de spuisluis die de Zuiderhaven met het IJsselmeer verbindt, vlak bij de beroemde Drommedaris. Vroeger bediende de sluiswachter vanuit dit huisje de sluis. Tegenwoordig huisvest het gebouw het Flessenscheepjes Museum (Ships in a Bottle Museum). De gevel is versierd met vijf kleurrijke wapens: Hoorn, Oranje, West-Friesland, Enkhuizen en Medemblik - dezelfde steden die ook op andere historische gebouwen in de regio te zien zijn. Het Flessenscheepjes Museum in Enkhuizen is een uniek en bijzonder museum dat sinds 1992 gevestigd is in het historische Spuihuisje uit de 17e eeuw. Collectie Het museum bezit 's werelds grootste collectie flessenscheepjes met meer dan 1.000 exemplaren. De collectie omvat: Scheepsmodellen uit verschillende tijdperken, waaronder de VOC-tijd Modellen van vissersschepen, walvisvaarders en reddingsboten Flessenscheepjes van over de hele wereld Varianten van kleine parfumflesjes tot grote flessen van 30 liter Het ambacht Het museum laat niet alleen de collectie zien, maar informeert bezoekers ook over het bijzondere ambacht van het bouwen van scheepjes in flessen. Via video-exposities kunt u zien hoe deze gedetailleerde modellen in de flessen worden geplaatst - een vakmanschap dat veel geduld en precisie vereist. Praktische informatie Adres: Zuiderspui 1, 1601 AP Enkhuizen Openingstijden: Seizoen (april-oktober): zaterdag, zondag en maandag van 12:00 tot 16:00/17:00 uur Wintermaanden: aangepaste tijden, controleer de website voor uw bezoek Entree: €6,- (gratis met Museumjaarkaart) Bijzonderheid: Het museum wordt volledig gerund door vrijwilligers, wat het kleinschalige en persoonlijke karakter versterkt. Het is een perfect uitje voor liefhebbers van maritieme geschiedenis, ambachtelijk vakmanschap, of gewoon voor iedereen die zich afvraagt: "Hoe krijgen ze dat schip in die fles?" English: The Coat of Arms of Enkhuizen on the Facade of the Spuihuisje The coat of arms of Enkhuizen features three crowned silver fish on a blue field, alternating with two golden stars. This is one of the most recognizable symbols of the city and frequently appears on many gable stones. The reason for this is historical and economic: Herring as a Source of Wealth: Enkhuizen grew in the 15th and 16th centuries into one of the most important trading cities in the Netherlands, primarily due to the herring fishery. The city was strategically located on the Zuiderzee and played a central role in the herring trade, which was extremely profitable at the time. The fish on the coat of arms symbolize this herring catch, which brought the city wealth and power. The Crowns and Stars: The crowns on the fish refer to the royal status attributed to herring – it was often called "the king of fish." The stars may refer to navigation at sea, which was essential for the fishermen who had to sail far from the coast to catch herring. Why so often on gable stones? During the Golden Age, wealthy merchants and fishing entrepreneurs had gable stones made to display their prosperity and professional pride. The city coat of arms or the herring as a motif was a way to show: "Here lives someone who earned their fortune in fishing or trade." It was both a tribute to the city and a status symbol. Enkhuizen was also a member of the Hanseatic League, which further stimulated international trade. The city even had its own admiralty and played an important role in the Eighty Years' War. In short: The three crowned fish are not just a decorative element, but a symbol of the economic boom that gave Enkhuizen its golden age. The Spuihuisje in Enkhuizen The building is located at: Zuiderspui 1, 1601 AP Enkhuizen This historic building from the 17th century stands literally on top of the sluice gate that connects the Zuiderhaven to the IJsselmeer, just near the famous Drommedaris. In the past, the lock keeper operated the sluice from this small house. Today, the building houses the Ships in a Bottle Museum. The façade is adorned with five colorful coats of arms: Hoorn, Orange, West-Friesland, Enkhuizen, and Medemblik—exactly the same cities visible on other historic buildings in the region. The Ships in a Bottle Museum in Enkhuizen is a unique and special museum that has been located in the historic 17th-century Spuihuisje since 1992.

Zonerama

Faits divers (47)

Het Byzantijnse fort van Madauros

Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, met deze keer: de chronologie van Egypte, Charax, restauratietechniek, een superbelangrijk boek, beschadigd erfgoed en – het wordt een gewoonte – de bedreigde geesteswetenschappen.

Kenneth Kitchen

Als u deze blog leest, houdt u van geschiedenisboeken, waarin de resultaten van wetenschappelijk onderzoek worden gepresenteerd. Sommige onderwerpen trekken wat meer de aandacht, andere wat minder, en in die tweede categorie valt zeker het onderzoek naar de antieke chronologie. (Ik heb weleens een boek voorgesteld met de titel “hoe oud is het?” maar geen uitgever durft eraan te beginnen.) Maar een juiste chronologie is verondersteld bij alle andere onderzoek.

Voor weinig perioden is dat zo spannend als de IJzertijd. In Griekenland noemen we het de Dark Ages omdat er weinig informatie is. Archeologen worstelen met het Hallstatt-plateau, waar koolstofdateringen lastig zijn. De geschreven bronnen, die we voor de Bronstijd in overvloed hebben, zijn er ineens niet meer. En dus trekt deze periode de aandacht, en dankzij tal van opgravingen is ze inmiddels zo duister niet langer. De wetenschapper die voor deze tijd de chronologie van Egypte vaststelde, waar dit tijdvak bekendstaat als Derde Tussenperiode, was Kenneth Kitchen. Als u nu leest dat die van ongeveer 1070 tot 712 v.Chr. duurde, is dat Kitchens verdienste.

Hij is vorige week overleden. Zoals chronologisch onderzoek wat ondergesneeuwd is ten opzichte van andere thema’s, zo is ook zijn overlijden niet echt opgevallen, maar een mooie necrologie is hier.

Charax

Nieuwssite NU.nl bakt ze bruin met een artikel dat de antieke stad Charax zou zijn geïdentificeerd. “Archeologen ontdekken verborgen stad in Zuid-Iran: Alexandrië aan de Tigris”, luidt de kop, en een kind weet dat de Tigris niet door Iran stroomt maar door Irak. “De locatie van de stad was altijd onbekend”: onzin, die is altijd bekend bekend geweest. Ik was er in 2021.

Ik heb de NU.nl erover geschreven, maar het stukje was op het moment dat ik dit schrijf (zondagmorgen) niet gecorrigeerd. En het is zo jammer, want er is over Charax best iets interessants te vertellen, zoals over de innovatieve methode waarmee de archeologen de verzilting van de bodem gebruikten om het stratenpatroon te reconstrueren.

Als het heeft geregend, verdampt vocht namelijk niet overal even snel en dat biedt een aanwijzing voor de aanwezigheid van muren. Het leverde bijzondere foto’s op waarop enkele monumentale gebouwen herkenbaar waren aan zoutlijnen. Met bodemradar werd daarna aanvullende informatie verzameld. Zo konden tussen de woonhuizen tempels en paleizen worden geïdentificeerd. Een verrassende ontdekking was een macellum: een voedselmarkt van een type dat we kennen uit het Middellandse Zeegebied, maar nog niet uit Mesopotamië.

Rome

Nieuwe technieken bieden nieuwe mogelijkheden. Dat geldt niet alleen voor het ontsluiten van data, maar ook voor de conservering van monumenten. Een leuk stukje vertelt hoe de Zuil van Marcus Aurelius, vervuild door vele decennia smog en beschadigd door vele eeuwen weer en wind, nu wordt schoongemaakt. In plaats van de gangbare technieken – zeg maar: met kwastjes – werken de restaurateurs met lasers, en dat schijnt niet alleen sneller maar ook beter te gaan.

Romeinen in de Lage Landen

De ontdekking van een Romeins castellum bij Heteren kon niet werkelijk meer mee, en zo begint elke synthese over n’importe welk onderwerp al verouderd te raken op de dag dat het manuscript wordt afgerond. Maar toch: voor het eerst sinds W.A. van Es’ De Romeinen in Nederland – anders gezegd: voor het eerst in ruim een halve eeuw – is er weer een boek dat een overzicht biedt van de Romeinse aanwezigheid in Noordwest-Europa. Het heet Rome en de Lage Landen en is geschreven door Robert Nouwen, voormalig directeur van het Gallo-Romeins Museum in Tongeren.

Het belang van dit boek is moeilijk te overschatten. Hierin staat alles bij elkaar. Er zijn in de afgelopen halve eeuw tal van boeken verschenen die wat lapwerk deden door het boek van Van Es samen te vatten en te actualiseren. Zelf heb ik zo’n boek geschreven, maar al die auteurs konden niet in de schatkamer achter de academische betaalmuren. Daarom is het verschijnen van Rome en de Lage Landen een gebeurtenis op zich.

Even terzijde

Ik gebruik de Faits Divers meestal voor oudheidkundig nieuws, maar ik wijk daar nu even van af. Ik schreef al eens dat in de oudejaarsnacht de Vondelkerk is afgebrand. Amsterdammers trekken graag een te grote broek aan: de stadswijk De Pijp noemde zich ooit “de rive gauche van Amsterdam”, de flats aan de Omval heetten “Manhattan aan de Amstel” en de Vondelkerk zou “de Notre-Dame van Amsterdam” zijn. Dat is op het absurde af overdreven, maar ik beken: ik ben redelijk aangeslagen, want ik kom er elke dag twee keer langs fietsen.

Bovendien: in de kelder ligt het archief van de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse Gevelstenen. Elke gevelsteen is een klein monumentje, en het feit dat dit archief enorme waterschade heeft geleden, gaat me aan het hart. De Stichting Stadsherstel, die eigenaar is van de kerk en er ook een archief heeft, laat alle materiaal nu ophalen door een bedrijf dat de stukken zal invriezen, waarna wordt bezien of iets valt te restaureren.

Waterschade aan het archief van de VVAG

Petitie

De aanvallen op de geesteswetenschappen gaan vanzelfsprekend ook dit jaar verder. Wat dat betekent voor bona fide archeologen in Israël, wier vak inzet is geworden van een culture war, zou u kunnen lezen in de roman De genesis van het verraad van Martine van den Berg, die ik onlangs in Spanje heb gelezen. De beschreven archeologische problematiek is maar al te reëel. En wat Van den Berg in het nawoord meldt over aanvallen op de wetenschap, is natuurlijk ook voor Nederland onverkort waar.

Om het tot de Oudheid te beperken: uiteraard wordt ook deze maand een instelling bedreigd. De petitie die u nu verwacht is voor klassieke en middeleeuwse studies in Calgary en een overzicht van de rest vindt u hier.

Reclame

Ik organiseer in september een reis naar Algerije, en waarom dat een weliswaar dure maar mooie bestemming is, leest u hier. Meer informatie vindt u daar.

Ook ben ik ingehuurd door Historizon om een reis naar enkele Romeinse locaties in België en Noord-Frankrijk te bezoeken. De regio is voor menigeen een gebied waar je doorheen reist op weg naar een “echt” buitenland, en daardoor is Wallonië voor menigeen onbekend – en dat is dus zwaar onterecht. Meer informatie hier.

#bodemradar #Charax #chronologie #DerdeTussenperiode #FaitsDivers #gevelsteen #HallstattPlateau #Heteren #IJzertijd #KennethKitchen #MartineVanDenBerg #petitie #restauratie #RobertNouwen #Rome #Vondelkerk #ZuilVanMarcusAurelius

Brand in de Vondelkerk

Vondelkerk

De in de oudejaarsnacht afgebrande Vondelkerk staat niet ver van mijn huis. Vroeger, vóór er naast mijn huis een modern nieuw gebouw verrees, kon ik het kerkgebouw zien vanuit mijn raam. Tegenwoordig fiets ik er vrijwel elke dag wel twee keer langs. De plek ligt me na aan het hart ligt en zou nota bene een rol zou spelen in een blogje dat was gepland voor de niet al te verre toekomst.

Maar nu is die kerk dus afgebrand. Ik begrijp van iemand die er nog dichter bij woont, dat het kwam door het vuurwerk en ik heb geen reden daaraan te twijfelen. Het is ook niet de eerste kerk die hier in de stad door vuur wordt verwoest: menigeen heeft de Muiderkerk zien branden. Voor niet-Amsterdammers: de gemeente gaf daarna een sloop- en bouwvergunning af, waarna er een lelijk nieuw gebouw kwam. Later erkende de rechter wat iedereen al wist: dat de vergunningen juridisch niet in de haak waren. Wat ik maar wil zeggen: de huidige brand haalt hier in Amsterdam oude wonden open en ik sluit niet uit dat ook dit keer de monumentenstatus minder belangrijk wordt gevonden dan de zoveelste onaantrekkelijke nieuwbouw.

Maar voor sommige Amsterdammers is de brand van de Vondelkerk nu al een persoonlijke ramp. Je zult er maar naast wonen: een rustige straat die de komende tijd ruimte biedt aan lawaaierige bouwwerkzaamheden. En geloof me, geluidsoverlast is het meest onderschatte van alle milieuproblemen.

En je zult maar lid zijn van de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse Gevelstenen – een van de sympathiekste clubs die we hier hebben. Zoals u misschien weet hadden huizen vroeger namen, en waren die terug te vinden in kleine stenen beeldhouwwerkjes – werkelijk leuke kunst. Toen de steden eenmaal straatnamen en nummers kregen, verdwenen de gevelstenen uit de meeste steden, maar in Amsterdam zijn er nog honderden en worden nog elk jaar nieuwe vervaardigd.

Gevelsteen (Dam 11, Amsterdam)

De VVGA helpt om de oude gevelstenen op te knappen en doet ook onderzoek. Het gevelsteentje hierboven, dat u kunt bewonderen op de Dam, is bijvoorbeeld gebaseerd op een geïdentificeerde gravure. Gevelstenen bieden zo informatie over de religie van weleer, over politieke voorkeur, over economische activiteiten – kortom, over de hele Amsterdamse cultuur vanaf de zestiende eeuw tot de huidige dag.

Voor het onderzoek heeft de VVGA een archief tjokvol documentatie. En dat archief ligt of lag in de Vondelkerk. Daarbij horen oude foto’s en de herkomstgegevens van gevelstenen die niet meer in situ zijn. De VVGA was begonnen met de digitalisering, maar dat is nu onmogelijk. Als het archief niet door vlammen is verteerd, is het beschadigd door het bluswater. In dat geval is er nog enige redding mogelijk, namelijk door vriesdrogen. Zo is ook de schade aan de archiefstukken van Keulen (en die van de Vlaamse Hanze, die lagen in hetzelfde ingestorte gebouw) enigszins te niet gedaan.

Voorlopig weten we dat allemaal niet. Maar de schade van de brand in de Vondelkerk is groter dan die aan het gebouw.

#archiefwezen #gevelsteen #Keulen #Monumentenbeleid #monumentenzorg #Vondelkerk

#gevelsteen portaal #Jodokuskerk bij #Wewelsburg - "Inscription stone portal of Judoc Church near the Wewelsburg. #Acdsee Photo Studio 2026 #fotografie #photography #review - https://copilot.microsoft.com/shares/D1CccvrrUABSaVkeqoPXp -
English: https://copilot.microsoft.com/shares/BCkGtsGFHnCjrtscCZ3Zy

Let op de goed zichtbare structuur van de steen - dit laten zien is van de kwaliteiten van ACDSee! -
Notice the clearly visible texture of the stone – showcasing this is one of ACDSee’s strengths!

Ontdek ACDSee Photo Studio 2026 – Een creatieve krachtpatser. Met deze software kun je letterlijk toveren met licht en kleur—perfect voor iedereen die graag zijn beelden verfijnt met precisie en flair.
Zeker het bekijken en proberen waard: 🔗 https://www.acdsee.com/en/products/photo-studio-ultimate/
Zelf gebruik ik het Home Pack, waarin onder andere een uitstekende video-editor zit. Een veelzijdige suite die zowel creatieve als praktische behoeften ondersteunt -
English:
Discovering ACDSee Photo Studio 2026 – A Creative Powerhouse The software lets you work magic with light and color—perfect for anyone who enjoys fine-tuning their images with precision and flair.
Definitely worth exploring: 🔗 https://www.acdsee.com/en/products/photo-studio-ultimate/

Personally, I use the Home Pack, which includes a top-notch video editor alongside the photo tools. It’s a versatile suite that fits both creative and practical needs.