De Zeven Wonderen van België

Doopvont van Reinier van Hoei (Sint-Lambertuskerk, Luik)

Ik houd van fietstochtjes en eigenlijk interesseert het me niet zoveel waar ik begin en eindig. Ik ben weleens langs alle hunebedden gefietst; aan die ouwe stenen valt weinig te ontdekken, maar het is prettig fietsen in Drenthe en Groningen. Ook ben ik weleens om Vlaanderen gereden, doelloos maar tevreden. Mijn fietstocht rond Nederland is bijna voltooid. Het klassieke kwartet AalstPeutieZwevezeleGenoelselderen heb ik al binnen. En zoals het gaat: onderweg ontdek je links een mooi kasteel en rechts een smakelijk streekgerecht.

Een ander reisdoel-dat-geen-doel-is-maar-tussenstop-in-een-tochtje: de Zeven Wonderen van België. Ik begrijp dat het lijstje een halve eeuw geleden is gemaakt als een publiciteitscampagne om toeristen te lokken. Die zullen zich zeker niet bekocht hebben gevoeld: het is een mooi lijstje, waarin Vlaanderen en Wallonië elk met drie kunstwerken zijn vertegenwoordigd en Brussel met één. Ook chronologisch is het mooi verdeeld.

Zeven kunstvoorwerpen

Het oudste wonder van België is het rond 1110 door Reinier van Hoei gemaakte doopvont, dat heeft gestaan in de Sint-Lambertuskerk van Luik. Het is de afbeelding hierboven. Toen de bewoners van de Vurige Stede deze kerk als symbool van feodale onderdrukking sloopten, werd het doopvont overgebracht naar de Sint-Bartolomeüskerk. Die staat op een steenwerp, letterlijk, van het Musée Grand Curtius, dus tel uit je winst.

Reliekschrijn van Nicolas de Verdun (Doornik)

Een eeuw jonger is de reliekschrijn van Onze-Lieve-Vrouw in Doornik, gemaakt door Nicolas de Verdun. Hij is ook de kunstenaar die de schrijn van de Drie Koningen in Keulen maakte. In Doornik rustten ooit enkele relikwieën van – u raadt het al – Maria (uiteraard van dubieuze authenticiteit) die verloren zijn gegaan in de jaren waarin België deel uitmaakte van het revolutionaire Frankrijk. De schrijn van Onze-Lieve-Vrouw maakt nu deel uit van de kerkschat van de kathedraal, en alleen al hiervoor moet u naar Doornik.

Een kelk uit de schat van Oignies (Musée des Arts anciens, Namen)

De schat van Oignies dateert uit pakweg 1235: vervaardigd door Hugo, edelsmid in de priorij van Sint-Nikolaas. Het gaat om prachtige voorwerpen, waarvoor u een bezoek moet brengen aan het Musée des Arts anciens in Namen. Ons bezoek werd versjteerd door een luidkeels sprekend manspersoon dat ons liet meegenieten van zijn inzichten. Net als bovengenoemde twee voorwerpen dreigde schade tijdens de antifeodale jaren aan het einde van de achttiende eeuw, maar de laatste prior heeft de voorwerpen in veiligheid gebracht door ze te laten inmetselen in de muur van een boerderij.

Lam Gods (Sint-Baafskathedraal, Gent)

Het vierde wonder van België vind ik zelf het mooiste: het Lam Gods in Gent, vervaardigd door de gebroeders Jan en Hubert van Eyck en voltooid in 1432. Alles hieraan is wonderbaarlijk, en dat geldt ook voor de wijze waarop de Sint-Baafskathedraal het kunstvoorwerp toont. Ik houd niet zo van museale presentaties waarbij je een koptelefoon op moet of zelfs een bril, maar hier is het een meerwaarde die ervoor zorgt dat je optimaal geniet. En uiteraard moeten de Rechtvaardige Rechters terug worden gegeven.

Detail van de Ursulaschrijn (Sint-Janshospitaal, Brugge)

Mijn vader nam ons ooit mee naar Brugge, naar het Sint-Janshospitaal, om de schilderijen van Hans Memling te bekijken. Hij was zo teleurgesteld dat er die dag filmopnames waren en hij niets kon zien, dat hij alle mensen in de rij vertelde dat ze vermoedelijk voor niets waren gekomen. Dat vond een museummedewerker weer niet leuk, die mijn vader boos aansprak, en vervolgens werd geconfronteerd met een nog bozere groep toeristen en snel terugliep. Ik denk dat het museum zich niet werkelijk zal hebben bekreund om het verlies van een paar honderd frank: de toeristen komen toch wel, en terecht natuurlijk, want de Ursulaschrijn is geweldig. Gemaakt in 1489 overigens.

Museum voor Schone Kunsten, Brussel

We gaan naar Brussel voor het zesde wonder van België: de schilderijen van Pieter Breugel en dan met name het Landschap met de val van Ikaros, vervaardigd in 1558 en te zien in het Museum van Schone Kunsten. Over de hypocrisie van het museum heb ik al eens geblogd en ook het beroemde gedicht van Auden heb ik al eens geciteerd, en ik heb ook al eens verteld dat het doek in kwestie een kopie is van het origineel, dus we gaan – na een Brusselse wafel te hebben gegeten, want dat is toch de voornaamste attractie in de Belgische hoofdstad – snel verder naar het zevende wonder.

Doorkijkje naar Rubens’ Kruisafname (OLV-kathedraal, Antwerpen)

Daarvoor moet u naar Antwerpen, waar u in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal verschillende kolossale doeken van Rubens ziet hangen, waaronder een triptiek met de Kruisafname, geschilderd in 1611. Laat ik er dit van zeggen: het is niet mijn smaak. (Dat heeft natuurlijk niets te maken met het voor mij nogal confronterende feit dat ik er twee weken geleden korting kreeg op een toegangskaartje omdat ik alweer zestig ben.)

Bonus

Tot slot: bovenstaande zeven wonderen dateren van 1110 tot 1611. Ik geef u nog zeven wonderen, allemaal van recenter datum:

  • het Maison Hannon in Brussel (1904)
  • de Boerentoren in Antwerpen (1931)
  • het Atomium in Brussel (1958)
  • het CBR-gebouw in Brussel (1970)
  • de scheepslift van Strépy-Thieu (1976)
  • het spoorwegstation van Luik-Guillemins (2009)
  • de stadsbibliotheek van Gent (2017)
  • Over deze selectie valt niet te corresponderen, althans niet met mij.

    #Antwerpen #Atomium #België #Boerentoren #Brugge #Brussel #CBRGebouw #Doornik #GebroedersVanEyck #Gent #HansMemling #HugoVanOignies #LamGods #LandschapMetDeValVanIcarus #Luik #LuikGuillemins #MaisonHannon #Namen #NicolasDeVerdun #Oignies #PeterPaulRubens #PieterBruegel #ReinierVanHoei #schatVanOignies #scheepsliftVanStrépyThieu #Vlaanderen #Wallonië #ZevenWonderenVanBelgië

    Fietsen in de Maasvallei

    De Maasvallei bij Chokier

    Ik heb weleens geblogd over het Land van Herve: het mooie deel van België recht onder Nederlands Zuid-Limburg. Neem (als u uit Nederland komt) de trein naar Heerlen, stap over op de trein naar Aken of fiets rechtstreeks naar Vaals, klim naar het Drielandenpunt en ga daarvandaan richting Luik en je ziet dat het Land van Herve echt prachtig is. Niet voor niets hebben de goede god en de duivel er ooit een damwedstrijd gehouden.

    Luik

    Eenmaal in Luik bent u in de vallei van de Maas. Eerlijk is eerlijk: Brusselse wafels zijn smakelijker dan Luikse, maar Luik heeft dan weer de Liégeois en die heeft Brussel weer niet. Er zijn in Luik verschillende mooie middeleeuwse kerken (zoals, zoals) en er is ook het schitterende spoorwegstation van Guillemins. Het Musée Grand Curtius heeft een adembenemende collectie glas en een degelijke archeologische afdeling. Het Archéoforum voor het prinsbisschoppelijk paleis vergt wat inspanning van de bezoeker. Er is hier overigens ook een monument voor de aanslag van 2011.

    Een engel in de Sint-Paulus-kathedraal in Luik

    Aan de andere kant van de Maas is het Maison de la Métallurgie et de l’Industrie, waar onder meer het van zink gemaakte bad van Napoleon is te zien. Controleer overigens de openingstijden van musea en kerken; ze sloten in elk geval niet altijd aan bij wat ik verwachtte. Tussen de middag gaan in Wallonië ook winkels veelal dicht.

    Luik geldt (in elk geval in Nederland) als een industriestad die beter dagen heeft gekend, maar er is veel gemoderniseerd en u zult er plezier aan beleven. De stad presenteert zich bovendien als fietsstad en dat vélo-cité is meer dan een melige woordspeling. De gemeente maakt er werk van. Enigszins paradoxaal moest ik bij mijn laatste bezoek, vorig jaar juli, voortdurend omrijden omdat ze de fietspaden aan het verbeteren waren.

    De Belgisch-Franse grens

    Fietsen langs de Maas

    Misschien verbaast u dit, want België heeft een slechte reputatie als het gaat om fietspaden. Het schijnt zelfs zo te zijn dat de wetgever je, als je denkt dat het fietspad niet deugt, toestaat op de stoep te rijden of op de straat. Het kan namelijk prima gebeuren dat op een en dezelfde weg het wegdek voor auto’s er spic en span bij ligt en het tegelijk aangelegde fietspad vol kuilen zit. Hoewel het toch dezelfde laag asfalt is.

    Ja, er zijn dus slechte fietspaden. Maar de gemeente Luik is niet de enige die er iets aan doet. Wallonië heeft een adembenemend mooi netwerk van 1500 kilometer fietsroute dat RAVeL heet (Réseau Autonome des Voies Lentes). Het gaat vaak om oude treinlijnen waar een fietspad is aangelegd, zodat de hellingen altijd te overzien zijn. Van Aken via Luik en Namen kun je zo helemaal naar Charleroi, Bergen en Doornik rijden. Hier is de landkaart. Aan de andere kant van de grens sluit het netwerk aan op de Franse voies vertes.

    Hôtel de Groesbeeck, Namen

    De Maasvallei, vanaf Luik naar het zuidwesten, biedt veel moois. Ik noem Amay, met het Merovingische graf waarover ik vorig jaar over schreef. Ik noem ook Hoei, met een beeldschone kapittelkerk met dito kerkschat. De Waalse hoofdstad Namen, met een fijne boekhandel, een Hôtel de Groesbeeck en een Musée des arts anciens (met de Schat van Oignies) en de citadel. Het mooiste deel van de Maasvallei begint voorbij Dinant, richting Frankrijk. Ook deze stad heeft een beroemde citadel. De brug over de Maas is overigens de plek waar tijdens de Eerste Wereldoorlog een jonge luitenant Charles de Gaulle gewond raakte. Verder naar het zuiden liggen enkele mooie kastelen en net over de grens is Mont Vireux.

    Terug naar Nederland

    U zult op een gegeven moment naar Nederland of Vlaanderen terugkeren. Je kunt in België de fiets vrij eenvoudig meenemen in de trein, simpeler althans dan in Nederland. De treinen zijn ook minder druk, heb ik de indruk. Maar noordwaarts fietsen is natuurlijk leuker.

    Kerkportaal, Hoei

    Ik heb zelf een voorkeur voor kleine wegen, maar u gaat nu de Taalgrens over en daar heb ik iets wonderlijks geobserveerd: de kleine wegen zijn vaak heel slecht onderhouden. Tussen Namen en Leuven is het stuk van Beauvechain naar Bierbeek hopeloos. Soortgelijke ervaringen heb ik gehad toen ik van Tervuren naar Tienen fietste, onder en boven de Taalgrens. Ik heb het vermoeden dat de gewestelijke autoriteiten in Wallonië en Vlaanderen eigenlijk niet geïnteresseerd meer zijn in de wegen naar de andere helft van België en daarom het onderhoud beperken tot de grote wegen.

    Van de plekken om op weg naar het noorden te bezoeken, licht ik Nijvel er uit, met een prachtige kapittelkerk en een goed museum. Ik hoef Leuven en Mechelen niet te prijzen. In Brussel noem ik het Huis van de Europese Geschiedenis, de bij Nederlanders ten onrechte volslagen onbekende Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis en ook het Atomium, dat onlangs erg mooi is opgeknapt en toch wel een van de meest bijzondere bouwwerken ter wereld is.

    Morgen begint de zomertijd. Fiets voorzichtig en heb veel plezier!

    Een cryolophosaurus in het Natuurhistorisch Museum, Brussel

    #Amay #Archéoforum #Atomium #België #Bergen #Brussel #Charleroi #CharlesDeGaulle #Dinant #Doornik #fietsen #fietspad #Hoei #HuisVanDeEuropeseGeschiedenis #KoninklijkeMuseaVoorKunstEnGeschiedenis #LandVanHerve #Leuven #Luik #LuikGuillemins #Maasvallei #Mechelen #MontVireux #MuséeGrandCurtius #Namen #NapoleonBonaparte #Nijvel #RAVeL #schatVanOignies #Taalgrens #Tervuren #Tienen #Wallonië

    Merci Tournai et le Skate and Rock !
    Prochain concert encore à Tournai, au BNR, lundi 16 juin avec Ladrona (Costa Rica) et Deshuesadero (Mexique). C’est prix libre, à 20h30.

    #deshuesadero #ladrona #auboutdenosreves #bnr #tournai #doornik #punk #hardcore #concert