Beste hiru gizon #Nobel sarietan: Susumu Kitagawa, Richard Robson eta Omar M. Yaghi ikertzaileek jasoko dute Kimikako Nobel saria, egitura metal-organikoen garapenarengatik.
Alegia: emakume bat eta 8 gizon, zientzietako aurtengo Nobel Sarietan, denak zuriak edo asiarrak (bi Japoniar), eta mendebaldeko eliteko zentroetakoak. Bete-betean asmatu dut kiniela (tanmalez)
#NobelSariak #diskriminazioa
Mekanika kuantikoaren fenomenoak (tunel-efektua eta kuantizazioa) maila makroskopikoan, txipetan, frogatu dituztenei eman diete Fisikako #Nobel Saria.
Hiru dira sarituak, hirurak gizonak, hirurak estatubatuarrak: John Clarke, Michel Devoret eta John Martinis.
👉 Albistea: https://zientzia.eus/artikuluak/mekanika-kuantikoko-tunel-efektu-eta-energia-kuantizazio-makroskopikoak-aurkitzeagatik-saria/
#Fisika #Nobel #diskriminazioa
Gaurtik aurrera iragarriko dituzte #Nobel saridunak. Arrisku handirik hartu gabe esan dezaket saritu gehienak gizonezkoak izango direla, zuriak, mendebaldeko herrialdeetan jaioak edo haietan ikertu dutenak, eliteko unibertsitate edo zentroetan.
👉 Iazko analisia, #Elhuyar aldizkarian: "Ez da kasualitatea"
https://aldizkaria.elhuyar.eus/albisteak/2024ko-nobel-sariak-ez-da-kasualitatea/
#Nobel #diskriminazioa
Nobel Akademiak iragarri ditu Medikuntzako, Fisikako eta Kimikako aurtengo irabazleak. Zazpi dira, eta zazpiak, gizonak, denak zuriak, eta AEB edo Erresuma Batukoak. Guztiz bete da, beraz, egun batzuk lehenago Nature aldizkariak egindako iragarpena. Aurreko urteetako irabazleen soslaietan oinarrituta, erretratu hau egin zuen: 58 urteko gizona, esta
Alkoholak eragindako heriotzak AEBn bikoitzu egin dira 1999tik 2024ra
🔸 Pandemiaren eragina nabarmena da
🔸 Talderik kaltetuena jatorrizko etniena da:
♀️ zurietan baino lau aldiz handiagoa da heriotza-tasa
♂️ zurietan baino hiru aldiz handiagoa
#Elhuyar aldizkarian: https://aldizkaria.elhuyar.eus/albisteak/alkoholak-eragindako-heriotzak-aebn-bikoitzu-egin/
#alhokola #diskriminazioa #generoa #etnia
AEBn, alkoholak eragindako heriotzak asko handitu dira 1999tik, populazio osoan. Igoera handiena 2019tik 2021era izan zen; alegia, COVID-19aren pandemiaren garaian. Gerora jaitsi egin bada ere, oro har, bikoiztu egin da 1999tik 2024a. Bestalde, hildako gehienak gizonak badira ere, gorakada handiagoa izan da emakumeetan, eta, batez ere, bertako tald
Txinan ere #Ozempic eta haren antzeko farmakoak garatzen ari da. Nature-ren arabera, litekeena da obesitatearen kontrako tratamenduen hurrengo olatua sortzea
https://www.nature.com/articles/d41586-025-01987-z
➕ Bitartean, British Medical Journalen:
Obesitateari aurre egiteko pisu-galeran zentratzeak kalte handiagoa ekar dezake, onura baino https://www.bmj.com/content/389/bmj-2025-084654
🟣 Bost aldiz diru gehiago inbertitzen da zakila zutitzearen disfuntzioan (zeina gizonen % 19ri gertatzen zaion), hilekoaren aurreko sindromean baino (emakumeen % 90ak du).
Osasungintzan dagoen genero-arrakalari buruzko The Lanceten bideo honetatik hartutako datuetako bat baino ez da. Osorik ikusteko:
https://www.thelancet.com/video-do/women-and-health
Ikertzaile gazteen lan-baldintzak bidegabeak aipagai ditu Andoni Egañak gaur @berria n. Haietako asko emakumeak dira, eta @ueu_orokorra ren #Ikergazte kongresuan parte hartu dueneteako bat jarri du adibidetzat: Olatz Ortega Vidales.
https://www.berria.eus/iritzia/hitz-etzanak/kontuz_2142569_102.html
Merezi du Ortegaren bizipenak eta iritziak ezagutzea. Hemen duzu "Emakume zientzialarien argitan" zikloan izandako solasaldia:
🎧 https://zientzia.eus/zientzia-irratia/olatz-ortega-vidales-zientziaren-demokratizazioaz/
Ana Galarraga Aiestaran
