Reclaiming the Ground del CGAC

Llegaba Fraga con la entonces Reina Sofía a visitar una exposición en el Museo do Pobo Galego, así que pasaron frente a la entrada del CGAC, en ese mismo instante, ahí mismo, estaba la artista mexicana Elizabeth Ross con otras artistas, entre ellas la pintora Marthazul, se tiraron de manera espontánea al suelo al unísono haciendo el performance «Reclaiming the Ground» que Ross ha llevado por todo el mundo, y que consiste en acostarse en el suelo imitando la posición primitiva de las pinturas rupestres con los brazos extendidos y que de alguna manera también referencia a Ana Mendieta. Ross, Marthazul y todos las demás artistas andaban de excursión de la residencia internacional A Solaina de Piloño que sucede cada dos años en Vila de Cruces.

En una de mis primeras idas a Santiago de Compostela, al poco de llegar a vivir a Galicia, Marthazul me llevó a conocer el CGAC. Las exposiciones que habían me parecieron «infumables», pero lo que más me gustó fue la librería, donde compré un fanzine que guardo con cariño, me pareció de lo más original. He vuelto un par de veces más, y lo que me ha resultado especial es toda la experiencia, es decir, las plazas que lo rodean, el precioso parque de más arriba o las manifas antirracistas en las que he participado y que suceden un poco antes de llegar al Museo. Pero entiendo lo significativo que es el CGAC para la gente de aquí, es como el Emilia Ortiz de Nayarit, el Tamayo de Ciudad de México, el MAZ de Zapopan, el Raúl Anguiano o el Ex Convento de Guadalajara. Los vinculas emocionalmente con tu propia vida. Es ahí donde radica su valor, en que son espacios significados, vividos y «cartografiados» sentimentalmente. Leí al respecto de esto, en un post de María Gil y me conmovió e identifiqué con sus palabras y sentires.

Resulta que la nueva directora del CGAC fue elegida de una manera en la que no está de acuerdo prácticamente toda la comunidad cultural galega, hace años que no veía esta fuerza y unanimidad en el tejido cultural galego. Ha sido tan escandaloso lo que ha pasado y de una profunda desconsideración por parte de las autoridades, que incluso el ICOM (técnicamente la máxima autoridad ética y moral de los museos) se ha pronunciado de esta manera: «El Comité Español del Consejo Internacional de Museos (ICOM España) y el Comité Internacional para Museos y Colecciones de Arte Moderno (CIMAM), organización afiliada al Consejo Internacional de Museos (ICOM), expresan su preocupación ante el proceso de selección de la dirección del Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC). La situación actual compromete principios esenciales de la museología contemporánea y pone en riesgo la integridad institucional de un museo que ha sido clave para el desarrollo del arte contemporáneo en Galicia y en el contexto internacional.»

Han habido dimisiones de tres de los cinco vocales del Consello Asesor del CGAC. Hubo (hay) recogida de firmas por parte de la Asociación Cultural Vegliota, en el manifiesto que también he firmado puedes leer una explicación pormenorizada de lo que ha sucedido y los motivos de por qué hemos llegado hasta aquí. Este párrafo es particularmente esclarecedor: «A convocatoria actual da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude, ao limitar o acceso ao persoal funcionario, elimina a concorrencia da maioría de profesionais do sector con traxectoria, coñecemento específico de creación artística contemporánea e relación co ecosistema cultural galego, excluíndo a posibilidade de construír un proxecto crítico, rigoroso, diverso, ambicioso e aberto ás axentes culturais chamadas a sostelo: comisarias, historiadoras da arte, artistas e xestoras especializadas.»

El manifiesto dice lo siguiente: á Xunta de Galicia que desestime a presente convocatoria e habilite un novo proceso de selección aberto e transparente que garanta a autonomía e proxección do centro, sempre en concordancia coa natureza específica que require o posto de dirección do CGAC.

Casi 1700 firmas después, con casi todas las asociaciones del tejido cultural galego apoyando el manifiesto, con las universidades galegas emitiendo comunicados, con mucha gente particular vinculada con el arte y la cultura uniéndose a las manifestaciones y el mismísimo ICOM secundando todo. Los políticos galegos y demás responsables públicos (que no se nos olvide, cargos públicos) han ignorado todas las manifestaciones que se han hecho, y cuando han respondido ha sido con muy poco nivel argumental. Con frases hechas y manidas tipo: “Empiezo a pensar que el único problema es que no pertenece a la órbita nacionalista, es independiente, capaz y además es una mujer. ¿Una mujer no está capacitada para dirigir el CGAC?”, dijo nuestro «lumbreras» conselleiro de Cultura, José López Campos.

Hay dos formas para cargarte la cultura de una región: una es no escuchar a las bases, los «obreros» de la cultura, y la otra, recortar orzamentos del tejido cultural. La Xunta de Galicia y su Xacobeo llevan años haciendo ambas.

El CGAC es como el ciervo herido de Frida Kahlo, otra mexicana como Elizabeth Ross, solo es cuestión de tiempo para saber si es de muerte o no. Pero si consigue sobrevivir no será gracias a las decisiones de la Xunta, sino a la cultura de base.

Augusto Metztli.

*¿Te gustó el artículo y la ilustración? ¿Nos apoyas con 2$, 5$ ó 10$ al mes en patreon? o también puedes hacerlo en Ko-fi a partir de 3€. Llevamos más de doce años ilustrando la actualidad. GRACIAS

#AsociaciónCulturalVegliota #AugustoMetztli #CGAC #cultura #ElizabethRoss #FridaKahlo #Galicia #ICOM #JoséLópezCampos #ManuelFraga #MAríaGil #Marthazul #ReclaimingTheGround #ReinaSofia #XuntaDeGalicia
Ribadeo acollerá este venres o Foro de Turismo España Verde

Ribadeo, 16 de xuño de 2026. Ribadeo acollerá o vindeiro venres, 19 de xuño, o Foro de Turismo España Verde. O alcalde, Dani Vega, explicou que “Ribadeo vai acoller o Foro de Turismo España Verde, unh

Crónica3.com A Mariña
Dez menores sancionados por consumo de alcohol nas festas de Burela

Santiago de Compostela, 16 de xuño de 2026. Axentes da xefatura da Unidade de Policía Nacional Adscrita de Galicia (UPA) en Lugo levaron a cabo o pasado 8 de xuño un dispositivo de prevención de consu

Crónica3.com A Mariña
O grupo dos principais fabricantes militares israelís opta a fornecer chalecos antibalas á Xunta - Praza Pública

Guardian Homeland Security, "representante oficial dos principais fabricantes israelís de material policial e militar", é unha das tres candidatas ao concurso da Consellería da Presidencia para mercar 250 chalecos da unidade de Policía adscrita ao Goberno galego. A compañía, "fundada por antigos membros dos servizos especiais de seguridade do Estado de Israel" e presidida por un tenente xeneral retirado, presenta como valor dos seus produtos seren usados polo exército hebreo e logrou diversos contratos co Estado e múltiplos concellos, varios galegos

Praza Pública
Mondoñedo pon en marcha o proxecto Aloumiños para mellorar o benestar das persoas maiores

Mondoñedo, 15 de xuño, 2026. Mondoñedo deu comezo este luns ao proxecto Aloumiños na Escola Unitaria de Vilamor, unha iniciativa que ten como obxectivo mellorar, mediante actividades semanais, o benes

Crónica3.com A Mariña

A Xunta impulsa en Ribadeo a celebración do foro ‘España Verde: un destino de calidade’ para reforzar a oferta turística da Mariña
Autor: redac

https://www.cronica3.com/2026/06/a-xunta-impulsa-en-ribadeo-a-celebracion-do-foro-espana-verde-un-destino-de-calidade-para-reforzar-a-oferta-turistica-da-marina/

#Actualidade #Ribadeo #xuntadegalicia

O son cubano de Estrellas de Buena Vista y Más porá o broche ao Ribadeo Indiano

Ribadeo, 13 de xuño de 2026. Estrellas de Buena Vista y Más será o concerto estelar do XI Ribadeo Indiano o vindeiro 12 de xullo na rúa San Roque. A formación cubana porá o punto final a tres días de

Crónica3.com A Mariña

Muere María Isabel Fraga, hija del expresidente gallego Manuel Fraga, durante una misión humanitaria en Madagascar

https://fed.brid.gy/r/https://www.elmundo.es/galicia/2026/06/12/6a2c2160e85ece7b338b45bb.html

A Xunta activa a alerta vermella por calor extrema no interior de Pontevedra

As temperaturas superarán os 35 graos en 16 concellos pontevedreses durante a xornada pola chegada dunha masa de aire africano

GCiencia

A Xunta aposta polo emprego da madeira na construción como elemento clave na xeración de valor do recurso forestal
Autor: redac

https://www.cronica3.com/2026/06/a-xunta-aposta-polo-emprego-da-madeira-na-construcion-como-elemento-clave-na-xeracion-de-valor-do-recurso-forestal/

#OutrosConcellos #Política #xuntadegalicia

A Xunta aposta polo emprego da madeira na construción como elemento clave na xeración de valor do recurso forestal

Lugo, 11 de xuño de 2026. O director da Axencia Galega da Industria Forestal (Xera), Alfredo Fernández Ríos, subliñou esta tarde en Lugo o apoio decidido da Xunta de Galicia ao emprego da madeira no e

Crónica3.com A Mariña