Luister over #Reinbertbio: ‘Van Gurre-Lieder tot Peyton Place’

Vandaag plofte het muziektijdschrift Luister op de deurmat, met daarin een paginagrote recensie van mijn biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie van Emile Stoffels. Onder de titel ‘Van Gurre-Lieder tot Peyton Place’ beschrijft hij aanvankelijk gevreesd te hebben voor een hagiografie, gezien het feit dat ik ‘goede maatjes’ was met De Leeuw. Hij memoreert hoe deze weigerde het boek te autoriseren omdat het ‘lacunes en onjuistheden’ zou bevatten en vraagt zich af of De Leeuw wellicht doelt op het hoofdstuk over zijn verslaving aan Peyton Place, dat hij met rode oortjes gelezen had.

Stoffels: ‘Dat maakt iemand tevens interessant: enerzijds in volledige extase raken bij de Gurre-Lieder en anderzijds afdalen naar Peyton Place. Wellicht dat dergelijke ‘tot in de finesses uitgewerkte details De Leeuw niet aanstonden?’ Hij concludeert: ‘Derks’ bio staat vol anekdotes, maar geeft ook een mooi inzicht hoe het Nederlandse muziekleven opkrabbelde na de Tweede Wereldoorlog.’

Luister juli-augustus 2014

Op 4 juli verscheen een mooie bespreking op bol.com van Willem Rodenhuis, Conservator Uitvoerende Kunsten en Media Bijzondere Collecties Universiteit van Amsterdam. Hij roemt de compleetheid van de biografie, die niet alleen een beeld geeft van de loopbaan van De Leeuw, maar ook diens ‘persoonlijke achtergrond’ schildert. Hij vervolgt:

‘Hierdoor krijgt de studie zijn terechte diepte en ook wordt duidelijk hoezeer de Nederlandse muziekwereld zich vanaf de jaren vijftig heeft ontwikkeld, niet in de laatste plaats door een weloverwogen beleid van kunstsubsidiëring.’ […] Het boek leest, ondanks de gecompliceerde materie, als een spannend boek. Ook de ruime aandacht voor achterliggende muziektheoretische concepten, en de historische dimensie van de beschreven periode maken het boek tot een onmisbaar instrument om de Nederlandse cultuurgeschiedenis te kunnen duiden.’

Afgelopen week werd bekend dat De Leeuw op 10 augustus te gast is in het VPRO programma Zomergasten op Nederland 2. Hij zal geïnterviewd worden door Wilfried de Jong. Vorig jaar interviewde ik Reinbert de Leeuw zelf voor drie avondvullende programma’s van de VPRO op Radio 4, met minder bekende opnames. Aad van Nieuwkerk plaatste de gefilmde gesprekken op YouTube.

VPRO website Zomergasten

Naar aanleiding van de uitzending met De Leeuw in VPRO Zomergasten vroeg de VARA Gids mij een artikel over hem schrijven, dat zal verschijnen op 9 augustus a.s.

En gisteren werd ik uitgenodigd voor een lezing over mijn biografie door Boekhandel Broekhuis in Enschede, Deze vindt plaats op donderdag 23 oktober en begint om 19.30 uur. Ik zie ernaar uit!

#BoekhandelBroekhuis #EmileStoffels #GurreLieder #LeporelloUitgevers #Luister #PeytonPlace #ReinbertDeLeeuw #TheaDerks #VARAGids #VPROZomergasten #WilfriedDeJong #WillemRodenhuis

NJO Muziekzomer dit jaar zonder Reinbert de Leeuw

Op 1 augustus begint de NJO Muziekzomer, met ruim 65 concerten op bijzondere locaties. Young artist in residence is de pianiste Andrea Vasi, en composer in residence is Rob Zuidam. Van hem worden verschillende werken uitgevoerd, waaronder zijn nieuwste opera A Love Unsung, die hij componeerde voor het Stolz Kwartet. Opmerkelijke detail: een zanger of zangeres ontbreekt, de ‘opera’ is geheel instrumentaal.

De NJO Muziekzomer en de daaraan gekoppelde NJO Summer Academy ontstond in 2001. Ruim twee weken lang worden muziekvakstudenten uit heel de wereld door internationaal vermaarde musici ingewijd in de geheimen van nieuwe, oude, of klassieke muziek. Zij krijgen tevens de gelegenheid het geleerde in praktijk te brengen in ensembles en orkesten en doen zo in korte tijd veel waardevolle praktijkervaring op.

De NJO Summer Academy werd in 2001 door Reinbert de Leeuw en Arthur van Dijk opgezet, zoals te lezen in mijn biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie. De Leeuw was geïnspireerd door zijn werk aan de Amerikaanse zomerschool van het Boston Symphony Orchestra in Tanglewood en de NJO Summer Academy werd naar dat voorbeeld opgericht. Opmerkelijk is dat De Leeuw dit jaar zelf niet van de partij is. Ik schreef hierover voor Cultuurpers.

Zoals in mijn vorige blog gemeld, is Reinbert de Leeuw op zondag 10 augustus te gast in het televisieprogramma VPRO Zomergasten. Ik heb deze week het artikel ingeleverd dat ik schreef op verzoek van de VARA Gids, het zal verschijnen in de gids van 29 juli a.s.

#AndreaVasi #BostonSymponyOrchestra #NJOMuziekzomer #NJOSummerAcademy #ReinbertDeLeeuw #RobZuidam #StolzKwartet #Tanglewood #TheaDerks #VARAGids #VPROZomergasten

Cultuurpers: ‘#Reinbertbio onmisbare beschrijving moderne muziek in NL’

Tijdens mijn vakantie in Frankrijk bleef het druk aan het Reinbertfront. Vlak voor ik wegging, schreef ik een drie pagina’s tellend artikel voor de VARA Gids naar aanleiding van het optreden van De Leeuw in het VPRO programma  Zomergasten op 10 augustus. Het stuk verscheen tijdens mijn afwezigheid in het dubbeldikke zomernummer van 31 juli.

VARA Gids 31/7/2014 p.1

VARA Gids 31/7/2014 p.2

VARA Gids 31/7/2014 p. 3

Ter informatie stuurde mijn uitgever een exemplaar van de tweede druk van mijn #Reinbertbio aan Wilfried de Jong, die net als vorig jaar de verschillende Zomergasten op Nederland 2 interviewt. En aangezien mijn uitgever toch aan het uitdelen was, liet hij de postbesteller er ook eentje afleveren bij Reinbert zelf.

Zondagavond 10 augustus zat ik op een camping in de Ardèche, waar ik de uitzending van Zomergasten niet kon volgen. Maar via het onvolprezen Twitter ontving ik een storm aan berichten, waaruit duidelijk werd dat De Leeuw zich opnieuw misprijzend over mijn biografie had uitgelaten. – Wederom zonder concrete ‘fouten’ en ‘flaters’ te benoemen en opnieuw ontkennend dat ik hem in januari 2013 het manuscript ter correctie voor heb gelegd.

Velen twitterden nu wel erg nieuwsgierig geworden te zijn naar het boek, temeer daar de mens De Leeuw zich nogal leek te verschuilen achter de musicus.

Collega Hans Smit, presentator van Opium op Radio 4 twitterde:

Fascinerende avond, dat voorop, maar voor de méns Reinbert de Leeuw moeten we kennelijk toch bij die biografie van @TheaDerks zijn…#zg14

En collega Margriet Vroomans, presentator van De ochtend van 4 meldde:

Na vanavond zeker kopen, de biografie die @tdrks over #ReinbertDeLeeuw schreef. #zg14

Kunstenaar Tjebbe van Tijen maakte een fraaie fotomontage, waarop Reinbert en ik vriendelijk lachend mijn biografie lijken aan te prijzen. In het bijgaande blog ‘Handorakel, of de kunst zichzelf te leren kennen’, houdt hij een pleidooi voor een uitgave als e-book.

Fotomontage Tjebbe van Tijen

Van Tijen relateert dit verschijnsel aan het oud-Nederlandse handorakel, een klein handzaam boekje met levenswijsheden. Hij citeert uit ‘Handorakel en kunst van de voorzichtigheid’ van Balthasar Gracián (1601-1658):

Niet iemand die een dwaasheid begaat is dom, maar degene die hem niet weet te verbergen. (…) Misstappen van grote mannen vallen meer in het oog dan verduistering van hemellichamen.

Een dag na de uitzending publiceerde Henri Drost op Cultuurpers een blog over de door Reinbert samengestelde aflevering van Zomergasten. Hij roemt diens ‘fenomenale’ keuzes en commentaren, en de gedegen voorbereiding van De Jong, die mijn biografie kennelijk goed gelezen had en inhoudelijke vragen stelde. Hij laakt echter De Leeuws ‘vileine opmerkingen’ over mijn biografie en schrijft:

‘De kijker ziet De Jong even denken: zal ik nu doorvragen, want hoe is het mogelijk dat zo’n slecht boek louter lovende recensies krijgt door vakgenoten, maar hij wacht. Opzettelijk, zo blijkt later.’ Dan zal De Jong uit mijn biografie citeren over De Leeuws vermeende verliefdheid op Barbara Sukowa. Drost noemt mijn boek ‘een onmisbare beschrijving van moderne muziek in Nederland, met een begrijpelijke hoofdrol voor Reinbert de Leeuw.‘

Drost besluit met een bijzonder strelende vergelijking:

‘Wat Alex Ross’ The rest is noise is voor de geschiedschrijving van de moderne westerse muziek, is Thea Derks’ Reinbert de Leeuw: mens of melodie voor de geschiedschrijving van de moderne Nederlandse muziek.’

… en concludeert dat een derde druk slechts een kwestie van zijn zal zijn. Mogen zijn woorden profetisch blijken.

Zojuist ontving ik een opname van Zomergasten, die ga ik nu bekijken….

#AlexRoss #BalthasarGracián #BarbaraSukowa #Cultuurpers #DeOchtendVanVier #Handorakel #HansSmit #HenriDrost #LeporelloUitgevers #MargrietVroomans #OpiumOp4 #ReinbertDeLeeuw #Reinbertbio #ReinbertdeLeeuw #TheaDerks #TjebbeVanTijen #VARAGids #VPROZomergasten #WilfriedDeJong #zg14

Maarten ‘t Hart over #Reinbertbio: ‘Derks verdient een pluim’

Net terug van vakantie is het leven meteen weer druk. Ik ben onder andere volop bezig met de voorbereidingen voor mijn reportages van het komende Festival Oude Muziek voor Radio 4. En afgelopen maandag had ik een zeer boeiend gesprek met Theo Loevendie over zijn nieuwe opera Spinoza. Deze gaat op 11 oktober 2014 in première in de NTRZaterdagMatinee, waarvoor ik de toelichting schrijf. Toen ik bij hem aanbelde, had Loevendie net de laatste noot van de partituur geschreven, hij was opgetogen. We maakten een selfie als ‘Theo & Thea’.

Theo & Thea, 25-11-2014

In de spaarzame momenten dat ik niet aan het werk was, heb ik de aflevering bekeken van VPRO Zomergasten met Reinbert de Leeuw van 10 augustus 2014. Een boeiende avond, waarin Reinbert op zijn bekende bevlogen manier vertelt over componisten als bijvoorbeeld Olivier Messiaen, Galina Oestvolskaja en Charles Ives, vaak in bijna exact dezelfde bewoordingen als in mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Maar daarin komen uiteraard nog véél meer toondichters aan bod. Jammer dat Reinbert zich opnieuw misprijzend over mijn biografie uitliet en wederom ontkende dat ik hem het manuscript in januari 2013 ter correctie heb voorgelegd.

Enkele lezers stuurden mij links van recensies van deze aflevering van Zomergasten uitzending die ik niet zelf over het hoofd had gezien. Bas Paternotte bespreekt hem uitvoerig op The Post Online, onder de titel ‘Een bezield mens met een rauw randje en een kalasjnikov’. Hij roemt de bevlogenheid van De Leeuw en diens ‘avond-college over vernieuwers in de muziek’ en vindt het jammer dat hij niet zelf piano speelt, want de man ‘is muziek’. Over De Leeuws reactie op mijn biografie schrijft Paternotte:

Deze aardige welbespraakte – en –denkende zeventiger bleek namelijk met een brok rancune te kampen waar stervoetballer Robin van Persie nog een puntje aan kan zuigen. […]

Hier zat een man die zo min mogelijk over zijn privéleven kwijt wilde. De verwende kijker die méér wilde weten over de achtergrond van deze muzikale alleskunner kreeg het lid op de neus. U begrijpt, een deel van deze aflevering was dus een perfecte advertentie voor Derks’ biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie. Vandaag voor 23:00 uur besteld, morgen in huis.

De uitzending werd zelfs besproken door Henk Brussen op de website Geenstijl.nl. In zijn inleiding zet hij het programma neer als een speeltje van de elite dat zijn beste tijd gehad heeft en ‘waar geen hond naar kijkt’. Maar vervolgens erkent hij toch wel geboeid te zijn geraakt.

Ook Brussen reageert op De Leeuws uitlatingen over mijn biografie:

Zelden illustreerde iemand zo pijnlijk duidelijk wat ‘ongeautoriseerd’ betekent in de zin ‘een ongeautoriseerde biografie’. […]
“Ik vertrouw geen enkel citaat uit die biografie”, zei hij toen De Jong een vleiend citaat van een muze-actrice voorlas uit de biografie, waarmee hij alles over die biografie had gezegd.

Een andere vriend stuurde me een filmpje waarin Maarten ‘t Hart mijn biografie aanprijst, samen met Van Bach tot Bernstein van Thierry Baudet en Arie Boomsma. Hij noemt Reinbert de Leeuw ‘een nurkse man, een Einzelgänger’, en vindt mijn boek ‘juist zo leuk, omdat het een mooi, afgerond portret schetst van een fanaticus […] Ik vind dat mevrouw Derks een pluim verdient.’

Gistermiddag werd ik in het programma ‘Matinee’ geïnterviewd door RTV Apeldoorn over mijn lezing volgende week donderdag 4 september bij boekhandel Nawijn & Polak in Apeldoorn.

#ArieBoomsma #FestivalOudeMuziek #GeenstijlNl #HenkBrussen #NawijnPolak #NJOZomeracademie #NTRZaterdagmatinee #ReinbertDeLeeuw #RTVApeldoorn #Spinoza #TheaDerks #TheoLoevendie #ThierryBaudet #VPROZomergasten