De Maronitische Wereldkroniek (4) Ariadne

Keizer Leo I (Louvre, Parijs)

[Dit is het vierde van tien blogjes met de vertaling van de Maronitische Wereldkroniek. Dit keer de tijd van 457 tot en met 527 na Chr., toen de keizers Leo I, Zeno I, Anastasius I en Justinus I regeerden over de Romeinse wereld. Een inleiding, literatuur en een waarschuwing de vertaling niet al te letterlijk te nemen, vindt u hier.]

769 SE. ≡ okt.457/sept.458

Tijdens het bewind van Leo vond in het jaar 769 op zondagochtend 14 maart een aardbeving plaats, en viel …

Commentaar

Deze aardbeving wordt ook vermeld in andere bronnen. De Antiocheense auteur Euagrios Scholastikos dateert de ramp op de vooravond van zondag 14 september 458,noot Evagrios, Kerkgeschiedenis 2.12. een datum die ook werkelijk kan bestaan. De samensteller van de Maronitische Wereldkroniek heeft twee dateringssystemen verward, zoals in deze periode wel vaker gebeurde. In de lacune die volgt op bovenstaand zinnetje moet het jaar 770 SE hebben gestaan: Simeon de Styliet overleed op 2 september 459.

En in dit jaar ontsliep de heilige Simeon.
……
…… zij gehoorzaamde hen en … een lange tijd tot aan het bewind van keizer Justinianus …… Leo regeerde zeventien jaar.

Commentaar
De lacuneuze tekst lijkt te verwijzen naar Ariadne, die in 467 door haar vader Leo I (r.457-474) werd uitgehuwelijkt aan Zeno I (r.474-491) en die, na het overlijden van deze echtgenoot, trouwde met Anastasius I (r.491-518).

Keizerin Ariadne (Capitolijnse Musea, Rome)

Keizerin Ariadne zorgde zo dus voor bestuurlijke continuïteit, al was de troonsbestijging van Zenon niet onomstreden. Ik heb eerder geblogd over de opstand van Basiliscus, wiens naam de samensteller van de Maronitische Wereldkroniek niet vermeldt. Zijn opstand vond plaats in 475-476.

Na hem regeerde Zeno, en tijdens zijn bewind kwam een rebel in opstand tegen Zeno. Deze werd korte tijd uit zijn ambt gezet, waarna de rebel werd gedood en Zeno aan de macht bleef …

7…9 Sel. ≡ okt.477/sept.478

En in het jaar 7…9 was er een grote hongersnood. En ook in het jaar 7… …

Commentaar
Dit kan alleen slaan op het jaar 789 in de Seleukidische Era (ofwel 477/478). Theoretisch kan ook 799 (ofwel 487/488), maar omdat het volgende jaar eveneens begint met een 7, is dat heel onwaarschijnlijk: het zou betekenen dat hetzelfde jaar tweemaal werd genoemd.

Keizer Zeno I (Bode-Museum, Berlijn)

Hierop volgt een lacune waarin zal hebben gestaan dat Ariadne in 802 (ofwel april 491) trouwde met Anastasius en hem keizer maakte. De volgende passage zou betrekking kunnen hebben op de oorlog die het Byzantijnse Rijk tussen 502 en 505 voerde met het Perzische Rijk.

…… hun heerschappij, omdat zij in vroegere tijden de omliggende landen plunderden, gevangenen namen en verwoestingen aanrichtten, en … onder het bewind van de Romeinen …… en ze bereikten de landen van het Oosten …… en soms vielen ze de steden aan.
……
…… de Romeinen …… de twee koningen … de strijd tussen de twee legers veroorzaakte grote schade.

6000 AM ≡ 19 Anastasius ≡ okt.508/sept.509

In de loop van het negentiende jaar van Anastasius werd het zesde millennium voltooid.

Commentaar
Zoals gebruikelijk hanteert de chroniqueur 25 maart 5493 v.Chr. als het moment van de schepping.

In deze periode verschenen Romanos Melodos en Jacobus van Serugh als leraren. Romanus verbleef in de stad Emesa en componeerde in het Grieks hymnen op basis van verschillende melodieën en psalmen, terwijl Jacob in Mesopotamië verschillende preken schreef in het Syrisch.

823 SE. ≡ okt.511/sept.512

In het jaar 823 vond er op 29 juni om 12 uur ’s middags een zonsverduistering plaats, en het bleef een uur lang donker.

Commentaar
Hierop volgt een beschrijving van een nieuwe fase in het conflict tussen de staatskerk en de monofysieten. Het conflict tussen Proterios, de patriarch van Alexandrië van 451 tot 457, en Timotheos II, moet behandeld zijn geweest in de lacune die ik aan het einde van mijn vorige blogje aanwees.

Keizer Anastasius I (Bode-Museum, Berlijn)

In deze periode heerste er grote onrust in de kerken en werden veel kloosters verscheurd en verdeeld, teruggaand op de onrust in Alexandrië vanwege de al eerder genoemde Proterios en Timotheos. Dit slechte zuurdeeg was weliswaar begraven, maar was in het geheim bij sommige mensen gaan groeien, en begon zich in deze periode weer te manifesteren. Het vond een voedingsbodem bij sommige monniken en bisschoppen en zelfs bij de keizer.
Nu maakten ze hun verborgen bedoelingen openbaar en begonnen ze dezelfde vuile, smerige daden in de kerken te verrichten. Iedereen, zelfs ongeletterden, kon onderricht geven! En zulke dingen gebeurden ook in de gebieden buiten het Romeinse Rijk.
De leiders van dit kwaad waren in deze periode Severus en Xenaias, de een onder de Grieken en de ander onder de Syriërs. Zij … deze dwaling. De onrust in de kerken hield aan tot de dood van keizer Anastasius. Daarna keerde de vrede terug in de kerken dankzij de keizer die na hem op de troon kwam, maar de kloosters bleven verscheurd, het schisma groeide verder en het breidt zich uit tot op de dag van vandaag.
Anastasius regeerde zevenentwintig jaar. Daarna volgde Justinus hem op de troon op.
Na een tijdje stierf de gezegende Jakob, de leraar van de Syriërs, en ook de zalige Romanos, die onder de Grieken was, was al een tijdje geleden gestorven. Sindsdien verdwenen onderwijs en kennis uit de kerken, en ook had niemand nog de ambitie om zichzelf tot volmaaktheid te scholen.

831 SE. ≡ okt.519/sept.520

In het jaar 831 was er veel sneeuw en kou, en het was vermengd met ijs, en overdag zag je de sneeuw vallen. Degenen die er de desondanks voorkeur aan gaven om te jagen … en alle bomen werden van boven tot onder beschadigd, en dit … werd gevolgd door vele …
Na dit jaar … regen. De planten op aarde verdroogden, zowel gewassen als olijven, en er waren andere ontberingen. Hierdoor ontstond er grote dorst, en vanwege de moeilijkheden die dit alles met zich meebracht, heerste er grote onrust onder de mensen.
Daar kwam nog een andere plaag bij: sprinkhanen. Het lijden van dit alles duurde zes jaar lang.

837 SE. ≡ okt.525/sept.526

Toen, in het jaar 837, op vrijdag 29 mei, was er een aardbeving in het achtste uur van de dag, en dit ook tijdens de nacht van deze dag, en Antiochië, de stad in Syrië, werd verwoest, en de meeste van haar inwoners raakten gewond, en daarmee ook Seleukeia, dat aan de kust ligt … in deze tijd.

Commentaar
De aardbeving vond feitelijk plaats op een woensdag.

Justinus I en Justinianus (Staatliche Münzsammlung, München)

Justinus regeerde negen jaar en nam zijn neef Justinianus aan als mederegent, en toen hij samen met hem negen maanden had geregeerd, stierf hij, zodat de totale duur van zijn regering een kleine tien jaar bedroeg.

[Wordt vanmiddag vervolgd]

#aardbeving #AdrianPirtea #AlexHourani #Alexandrië #AnastasiusI #Antiochië #AriadneKeizerin #bronnenuitgave #EuagriosScholastikos #JacobusVanSerugh #kloosterleven #LeoIDeThraciër #MaronitischeWereldkroniek #monofysieten #Proterios #RomanosMelodos #Sassaniden #SeleukeiaInPieria #SeleukidischeEra #SeverusVanAntiochië #SimeonDeStyliet #sprinkhaan #TimotheosII #Xenaias #ZenoI

De Maronitische Wereldkroniek (3) Theodosius II

Theodosius II (Bodemuseum, Berlijn)

[Dit is het derde van tien blogjes met de vertaling van de Maronitische Wereldkroniek. Een inleiding, literatuur en een waarschuwing de vertaling niet al te letterlijk te nemen, vindt u hier.]

Commentaar
De chroniqueur beschouwt de regering van keizer Theodosius II (r.408-450) als een christelijke bloeitijd. Hij behandelt deze tijd als één geheel, zonder veel aandacht voor chronologie.

Tijdens het bewind van Theodosius de Jongere verkeerden de kerken van de Romeinen in een onaantastbare positie. Onder de Perzen was er echter sprake van ernstige vervolging van de christenen, en vele heiligen zijn daar gekroond met de bekende smarten van het geloof.

729 SE. ≡ okt. 417/sept. 418

In deze periode, in het jaar 729, op 16 juni, vond een zonsverduistering plaats en heerste overdag rond het achtste uur grote duisternis.

Commentaar
Deze zonsverduistering vond feitelijk plaats op 19 juli 418. Hierna volgt een lange lacune in de tekst van de Maronitische Wereldkroniek.

……
Kyrillos, bisschop van Alexandrië, en Theodoretos, bisschop van Kyrrhos, behoorden tot de Griekse leraren, en in de Syrische taal was er de zalige Isaak de Leraar, en sinds deze periode groeide …… begon af te nemen in de kerken.
Tijdens diens regering werden velen heilig met verschillende soorten van eredienst. Ook de zalige Simeon, die als eerste woonde op een pilaar, leefde in deze tijd.
Aan het einde van de regering van Theodosius was er onrust in de kerken vanwege illegale handelingen … te Constantinopel, en ook betreffende Eusebios … en Leo en Dioskouros, en die afschuwelijke daad die destijds in Efese werd gepleegd omwille van Eutyches.

Commentaar
De passage is niet helemaal duidelijk, maar de personages zijn bekend en het gaat zeker over de discussie over de zogeheten monofysieten, die – naar het oordeel van de keizerlijke kerk – de goddelijkheid van Christus te sterk benadrukten. Zij hadden in 449 onder voorzitterschap van Dioskouros het Tweede Concilie van Efese belegd, dat later niet zou worden erkend als orthodox. Twee jaar later organiseerde Marcianus, de opvolger van Theodosius, het Concilie van Chalkedon.

Een achttiende-eeuwse weergave van het Concilie van Chalkedon (451).

In de tijd van deze ketterij stierf Theodosius, de vrome keizer, na een regering die eenenveertig jaar had geduurd.
Zijn al genoemde zus Pulcheria regeerde daarna samen met Marcianus, die na Theodosius op de troon kwam. Zij was ijverig om de … te herstellen, die immers van de gerechtigheid was afgedwaald, en keizer Marcianus riep door zijn ijver het concilie bijeen dat in Chalcedon bijeenkwam, en hij schafte de slechte daden van de synode van Dioskouros af.

762 SE. ≡ okt. 450/sept. 451

Het jaar waarin dit Concilie bijeenkwam was 762. Tot die periode was de kerk in groei en bloei, en ook de kloosters werden tot dan toe gebouwd en hersteld, vooral in Jeruzalem en omgeving, door de heilige Euthymios de Gezegende, en Theodosius en Saba, zijn twee discipelen.
Ook de zalige Maron richtte zijn klooster in, en de veiligheid van de kloosters en kerken nam overal toe, en ook de vreugde over de heerschappij van de Romeinen neigde naar … op glorie.

Commentaar
Dat Sint-Maron nog rond 450 na Chr. in leven was, komt voor mij als een verrassing. Voor de datering van zijn leven hadden we eigenlijk alleen een in 407 geschreven briefje waarin Johannes Chrysostomos naar Marons gezondheid informeert. Theodoretos wijdde een korte biografie aan Sint-Maron, waarin hij diens dood vermeldt. Deze tekst zou dan, als de informatie uit de Maronitische Wereldkroniek klopt, zeven of acht later moeten worden gedateerd: niet rond 444 maar rond 452.

We weten verder dat keizer Marcianus in 452 een klooster schonk aan Marons leerlingen. Dat komt nu iets minder onverwacht: blijkbaar was dit in reactie op een initiatief van de oude Maron zelf. Maar nogmaals: dan moet de auteur van de Maronitische Wereldkroniek wel toegang hebben gehad tot betrouwbare informatie.

Tot slot: na het hierboven gegeven citaat is een lacune. Daarin moet sprake zijn geweest van onlusten in de kerk van Alexandrië, want later komt de chroniqueur terug op het conflict tussen patriarch Proterios (r.451-457) en zijn rivaal Timotheos II.

[Wordt vervolgd]

#AdrianPirtea #AlexHourani #Alexandrië #bronnenuitgave #ConcilieVanChalkedon #Eutyches #KyrillosIVanAlexandrië #LeoIPaus #Marcianus #MaronitischeWereldkroniek #monofysieten #Proterios #Pulcheria #SimeonDeStyliet #SintMaron #SintSaba #Theodoretos #TheodosiusII #TimotheosII #zonsverduistering