ANVS prijst geslaagde “lektest” terwijl EPZ kampte met falende afsluiters in kerncentrale
De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) meldde begin juni dat kerncentrale Borssele na de jaarlijkse onderhoudsstop weer is opgestart en dat de tienjaarlijkse lektest van het reactorgebouw “goed geslaagd” is. Tegelijk blijkt uit meldingen van exploitant EPZ dat tijdens diezelfde onderhoudsperiode cruciale onderdelen van het ventilatiesysteem niet aan de gestelde lekcriteria voldeden en dat zich meerdere storingen voordeden. Dat roept vragen op over hoe de toezichthouder de veiligheidsstatus duidt — temeer omdat de centrale inmiddels 53 jaar oud is en de Tweede Kamer recent verdere levensduurverlenging mogelijk maakte.
“Cruciale veiligheidsfunctie” volgens ANVS
Een van de belangrijkste werkzaamheden tijdens de onderhoudsstop was volgens de ANVS de zogenoemde containmenttest: een tienjaarlijkse controle van de luchtdichtheid van de betonnen en stalen ‘bol’ rond de reactor. Deze constructie moet bij een incident voorkomen dat radioactieve stoffen naar buiten lekken. De ANVS benadrukt het belang daarvan:
“De bol houdt radioactief materiaal binnen bij een mogelijk incident. Een cruciale veiligheidsfunctie, waar we dus goed op hebben gelet. De test is goed geslaagd.”
Goed nieuws, zou je zeggen.
EPZ: afsluiters voldeden niet aan lekcriteria
Uit het meldingenoverzicht van EPZ ontstaat echter een minder eenduidig beeld. Op 3 april werden twee achter elkaar geplaatste afsluiters in het ventilatiesysteem van het reactorgebouw getest. Beide bleken niet te voldoen aan de gestelde lekcriteria.
Om de functie te waarborgen moest een derde afsluiter worden gesloten. Deze componenten maken integraal deel uit van de containmentfunctie: zij moeten voorkomen dat radioactieve stoffen naar buiten ontsnappen. Dit roept de vraag op hoe de conclusie “goed geslaagd” moet worden begrepen als juist binnen diezelfde containmentfunctie tekortkomingen zijn vastgesteld en eerst moesten worden hersteld. Opvallend is dat de ANVS deze afwijking niet noemt in haar communicatie.
Meerdere technische storingen tijdens onderhoudsstop
De problemen beperkten zich bovendien niet tot de afsluiters. Tijdens de ernstig uitgelopen onderhoudsstop deden zich meerdere technische afwijkingen voor. Zo werd op 6 april een ongebruikelijk temperatuurverschil in de kernreactor vastgesteld: één van de twee koelsystemen voerde minder warmte af dan normaal. De oorzaak bleek de aanwezigheid van gas in het systeem. Ingrijpender was een probleem in het nakoelsysteem — het systeem dat de splijtstof blijft koelen wanneer de hoofdkoeling niet beschikbaar is. Voor de ongeplande reparatie moesten alle splijtstofelementen uit de reactor worden verwijderd.
Breder debat over toekomst Borssele
De bevindingen krijgen extra betekenis in het licht van recente politieke besluiten. De Tweede Kamer maakte twee weken geleden de weg vrij voor levensduurverlenging van Borssele.
Tegelijkertijd schetst netbeheerder TenneT een andere realiteit. In een analyse voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat concludeert het bedrijf dat de geplande bouw van 3,2 GW aan nieuwe kerncentrales in Zeeland alleen mogelijk is onder zware randvoorwaarden. Daarbij noemt TenneT expliciet het stilleggen van de huidige kerncentrale als maatregel om netcongestie en hoge systeemkosten — oplopend tot honderden miljoenen euro’s per jaar — te beperken.
Tegenstrijdige signalen
Hierdoor ontstaat een opvallende spanning. Enerzijds wordt de levensduurverlenging van Borssele gepresenteerd als een logische stap in de energietransitie, ondersteund door een toezichthouder die spreekt van geslaagde veiligheidstests. Anderzijds wijzen zowel operationele meldingen als analyses van de netbeheerder op technische kwetsbaarheden en systeembeperkingen.
De combinatie van een positief eindoordeel van de ANVS en gedetailleerde meldingen van tekortkomingen door EPZ onderstreept het belang van transparantie en consistentie in de communicatie over nucleaire veiligheid. Juist bij een verouderende kerncentrale en ingrijpende beleidskeuzes over kernenergie is een volledig en samenhangend beeld essentieel.
#Congestie #PLEX #TenneT