Faits divers (49)
De berg NemrudEen nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, met deze keer: de reconstructie van het Proto-Indo-Europees, Anatolië, falend erfgoedbeleid en een tof proefschrift.
Medeklinkers
Ferdinand de Saussure, de beroemde taalkundige, debuteerde in 1879 met Mémoire sur le système primitif des voyelles dans les langues indo-européennes, waarin hij uitlegde dat het Proto-Indo-Europees drie medeklinkers moest hebben gekend die sindsdien waren verdwenen. De hypothese, die bekendstaat als de laryngaaltheorie, was omstreden maar werd bevestigd toen Bedřich Hrozný het Hittitisch ontcijferde, de eerste van inmiddels minimaal negen Anatolische talen. Aron Groot schreef een mooie uitleg.
Meer Turkije
En nu we het toch hebben over het antieke Anatolië, zeg maar het huidige Turkije: dat was dus een lappendeken van culturen. Negen talen: dat zegt wel iets. Als u over die pluriformiteit meer wil weten, is er nu een online-cursus, gegeven door mevrouw Yağmur Koyuncu. Er is geen webpagina, dus ik deel de poster.
Aanmelden kan met dit mailadres. Let op: ik haal dit binnenkort weg om een stortvloed aan spam vóór te zijn. Dus geef u snel op.
Arnhem
Mijn moeder is geboren en opgegroeid aan de Jansstraat in Arnhem. Ze heeft me een halve eeuw geleden eens meegenomen naar dat huis, liep daar de winkel binnen die er toen was gevestigd, en vroeg of ze haar zoon de middeleeuwse kelder mocht laten zien. Dit tot groot plezier van de verkoopster. Inmiddels staat dat huis er niet meer, want het is vandaag een jaar geleden afgebrand. En die kelder, die een monumentenstatus had, die is inmiddels gesloopt.
De eigenaar en de aannemer zouden, zo lees ik, hebben geweten dat dit niet mocht. Er wordt nu onderzoek gedaan. Het kan natuurlijk allemaal zijn gekomen door een misverstand. Maar ik moest denken aan minister van Cultuur Jet Bussemaker, die zei dat rijksmonumenten waarvan de restauratie duurder was dan het verwachte financiële rendement, konden worden gesloopt. En ik moest denken aan het uitblijven van hoger beroep toen iemand die een opgraving had geplunderd, ervan afkwam met een boete van 250 euro. Als de minister en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zo duidelijk aangeven dat ze erfgoedbescherming niet nodig vinden, kan ik me iets voorstellen bij een cynische afweging: om te verhinderen dat je veel geld kwijt bent aan een restauratie, neem je het risico van een betrekkelijk geringe boete.
Ik zeg niet dat het zo is gegaan. Maar het zou niet voor het eerst zijn.
Romeinse veenontginning
Er is superleuk onderzoek van de noordelijke rand van de Romeinse wereld. De aandacht ging lange tijd uit naar de terpen en wierden, waar in de IJzertijd en Romeinse tijd goed werd geboerd. Meer naar het zuiden, op het veen, zouden nauwelijks mensen hebben gewoond. Archeoloog Marco Bakker heeft nu een proefschrift gepresenteerd waarin hij bewijst dat al in de vierde eeuw v.Chr. in Fryslân mensen woonden in een lange gordel van wel tachtig kilometer en zo’n tien kilometer breed.
Net als de boeren op de terpen waren de veenbewoners geen arme lui: ze woonden althans in flink grote boerderijen. Niet dat het makkelijk was. Net als de terpbewoners, die hun woonplaats jaar in, jaar uit moesten bevechten op de zee, zo waren de veenboeren gedwongen landbouwgrond te winnen door het veen te ontwateren. Dat was arbeidsintensief, maar ontwaterd veen is feitelijk humus en dus vruchtbaar. Helaas zet de rot ook meteen in, waardoor de bodem inklinkt, zodat de boerderij er niet eeuwig stond. Net als in Zeeland, waar eveneens veenkussens werden ontwaterd, was het in de derde eeuw na Chr. gedaan met de exploitatie van het veen. Meer informatie hier en daar.
PS
Nu het geweld in Libanon weer oplaait, attendeer ik op mijn boek over dat land. Er is al een fors bedrag opgehaald voor Cordaid.
#AnatolischeTalen #Arnhem #AronGroot #BedřichHrozný #erfgoedbescherming #FaitsDivers #FerdinandDeSaussure #Fryslân #historischeTaalkunde #HittitischeTaal #JetBussemaker #laryngaaltheorie #MarcoBakker #ProtoIndoEuropees #veenontginning #YağmurKoyuncu





