Road

and 50 square R. Paths und the ven year might and bandits s, and pilgrims.

An #oasis nearpresent day #Kashgar on an ancient #SilkRoad routa, #Xinjiang Province

De reis van Xuan Zang (1)

Ik ben niet zo vertrouwd met het boeddhisme, maar dankzij een blogje van Kees Alders weet ik dat in de eerste eeuw van onze jaartelling de boeddhistische stroming die bekendstaat als Mahayana zich vanuit de Punjab verspreidde tot in China. (Ik begrijp dat aanhangers van deze stroming denken dat niet alleen Boeddha, maar ieder mens in staat is verlicht te raken, en dat ze iemand die daarnaar streeft een Bodhisattva noemen.) De verspreiding van deze ideeën richting China was mogelijk doordat Centraal-Azië én de Punjab waren verenigd in het rijk van de Kushana’s.

Pelgrim en boekenzoeker

Uiteraard waren er vrome Chinese boeddhisten die geïnteresseerd waren in het land waar hun levensbeschouwelijke opvattingen waren ontstaan. Talloze pelgrims trokken over de Himalaya naar India. Ik blogde al eens over het onderzoek van de Leidse onderzoekster Marike van Aerde, die zich bezighoudt met de rotstekeningen uit het gebied van de Boven-Indus. Niet iedereen nam de weg over de hoge bergen. De Chinese reiziger Xuan Zang reisde vanuit Xinjiang langs een noordelijkere en westelijker route, door de Ferganavallei, door Sogdië en Baktrië, over de Hindu Kush en door Gandara naar de Punjab.

U moet bij een pelgrim niet per se denken aan een arme sloeber die de hele reis wandelend aflegt. Ook rijke mensen maakten pelgrimages. Ook moet u niet denken aan een reis die alleen maar gericht was op het bereiken van een heiligdom, want wie het buitenland bezocht maakte zó veel mee dat het jammer zou zijn er niet ten volle profijt van te hebben. Xuan Zang was ambitieus: hij maakte zich zorgen over het feit dat er in China uiteenlopende visies waren op het boeddhisme, die volgens hem samenhingen met het feit dat de grondteksten verkeerd waren vertaald. Dus was één van de doelen van zijn reis het bemachtigen van de originele teksten. Zeventien jaar lang reisde hij van klooster naar stad naar klooster naar stad.

Sogdië

Hij vertrok in 627, ongeveer vijfentwintig jaar oud, in het volle bewustzijn dat zijn leven niet zelden in gevaar zou zijn.

Het doel van mijn reis was niet het verwerven van persoonlijke gunsten. Het was omdat ik bezorgd was omdat de boeddhistische leer in mijn land onvolmaakt was doordat de geschriften onvolledig waren. Omdat ik zo veel twijfels had, ging ik op zoek naar de waarheid, en dus besloot ik om met gevaar voor eigen leven naar het Westen te reizen om leerstellingen te zoeken waarvan ik nog nooit had gehoord, opdat de dauw van het Mahayana-boeddhisme niet alleen langs de Ganges verspreid zou zijn, maar dat de sublieme waarheid ook bekend zou zijn in het oostelijke land.

En al snel bleek hoe veel gevaar hij liep. Hij reisde langs de noordelijke rand van de  Taklamakanwoestijn, waar al die boeddhistische grotschilderingen zijn gevonden die u nu in Berlijn kunt zien. Al vóór Xuan Zang het westelijke Kashgar had bereikt, was zijn karavaan overvallen door rovers. Die kregen vervolgens ruzie over de buit, waardoor het reisgezelschap zélf ongehinderd verder kon. Via een vroeg Turks rijk bereikte hij Tasjkent, Samarkand, Buchara en uiteindelijk Balch, het toenmalige Baktra. Daarop volgde Bamiyan, dat u zich wellicht herinnert van de enorme Boeddhabeelden die de Taliban in 2001 hebben vernietigd.

Gandara

De volgende halteplaats was Kapisa, niet ver van het huidige Kaboel. Waren de boeddhisten die hij tot dan toe had leren kennen soms nogal laks in de juiste leer geweest, vanaf nu was Xuan Zang in gebieden waar ze de Mahayana-leer volgden, al woonden er ook hindoes (“ketters die naakt rond lopen en stof op hun lichamen smeren”). Diverse stupa’s in deze regio zouden zijn gebouwd door Ashoka, de grootste koning van het Maurya-rijk.

Hier, in Gandara, bezocht Xuan Zang de belangrijke steden Peshawar en Pushkalavati, en vervolgens trok hij naar de rivier de Swat. Hij behandelt hier legenden over hoe Boeddha hier een van zijn eerdere levens, toen hij nog een Bodhisattva was, heeft doorgebracht. Na de Indus te hebben overgestoken (“een rivier vol giftige draken en gevaarlijke beesten”), bereikte hij Taxila, waar hij verbleef in een klooster om teksten te kopiëren. Korte tijd later deed hij datzelfde in Kasjmir. Dit is belangrijk, want deze regio is niet veel later door de moslims overgenomen en de oudere hindoeïstische en boeddhistische tradities zijn verloren gegaan.

[Wordt morgen vervolgd]

#Ashoka #Baktra #Baktrië #Bamiyan #Boeddha #boeddhisme #Gandara #India #Kapilavastu #Kapisa #Kashgar #Kashmir #Mahayana #Punjab #Sogdië #TangDynastie #Xinjiang #XuanZang

去年我在播客裡訪談菊爾・伊力哈木（Jewher Ilham），她提到伊力哈木・土赫提（Ilham Tohti）的故郷：阿圖什（Atush），當時她是這麼說的：

「阿圖什並不大，但是很有名。在維吾爾地區，阿圖什人也非常有名。維吾爾人在國外，無論是美國還是歐洲，從阿圖什出生的人佔大多數。我們維吾爾人有一個諺語，說阿圖什人是維吾爾人裡面相當於猶太人的一個存在，愛讀書，愛經商，愛打拼。」 （ https://diyin.org/podcast/2024/12/ilham-tohti-1/ ）

這個地名對我來說非常陌生，沒有任何概念。看王柯在《「東突厥斯坦獨立運動」的起源》裡提到阿圖什，我才知道這個地方如此重要。

他說「近代維吾爾文化啟蒙運動」最早開始於天山南部維吾爾的社會文化和經濟中心喀什噶爾（Kashgar）地區，阿圖什就位於此。1883年，在阿圖什縣的依克沙克地方，著名資本家 Musabayow 兄弟倡議開辦了維吾爾社會第一座新式學校。Musabayow 兄弟還送維吾爾青年到俄羅斯喀山（Kazan）地區留學，這些人學成以後就回到依克沙克的學校，根據當時喀山和土耳其伊斯坦堡學校的課程設置教學內容。到1892年，由 Musabayow 兄弟派往俄羅斯和土耳其的留學生已超50人，Musabayow 家族負擔全部費用。喀山這個地方好像默默無聞，但據日本學者山內昌之說：「喀山在1905年革命後成為俄國穆斯林的政治、文化中心，在伊斯蘭世界中扮演着並不亞於伊斯坦堡、開羅、貝魯特的角色」。

他還提到，Musabayow 兄弟在依克沙克設立新式學校之後，還從土耳其聘請學者前來任教，Ahemet Kamal 即是其中之一。Ahemet 1907年（一說1913年）在依克沙克辦起了維吾爾社會第一所師範學校。

#維吾爾 #喀什噶爾 #阿圖什 #伊力哈木 #Uyghurs #Kashgar #Atush #IlhamTohti