Mastodawn

Roman columns standing tall in Jordan, not Italy 🏛☀

Jordan Has Roman Ruins That Rival Italy—and Way Fewer Tourists

Jerash showcases some of the best-preserved Greco-Roman architecture outside Europe, with towering columns and ancient temples still standing after …

thebeautraveler.com

Italian News by RSS Mar 3

Adnkronos - ultimoratop: Iran, terremoto di magnitudo 4.4 nel sud

(Adnkronos) - Secondo i dati dell'Usgs (United States Geological Survey), il sisma è avvenuto a una profondità di dieci chilometri a circa 52 chilometri a nordovest di Gerash

Iran, earthquake of magnitude 4.4 in the south

(Adnkronos) - According to data from the USGS (United States Geological Survey), the earthquake occurred at a depth of ten kilometers, approximately 52 kilometers northwest of Jerash.

#tenkilometers #Jerash

https://www.adnkronos.com/internazionale/esteri/iran-terremoto-di-magnitudo-44-nel-sud_2CH1q8IynZQsXaeGGmvVAe

Terremoto oggi in Iran, sisma di magnitudo 4.4 nel sud

Secondo i dati dell'Usgs (United States Geological Survey), il sisma è avvenuto a una profondità di dieci chilometri a circa 52 chilometri a nordovest di Gerash

Adnkronos

De Archeoloog Feb 3

In #Jerash in #Jordanië hebben archeologen een massagraf onderzocht uit de tijd van de #Byzantijnse keizer #Justinianus. Dit heeft bewijs opgeleverd voor de #Pest van Justinianus, een pandemie die uitbrak in de periode 541-543 n.Chr. en uiteindelijk na meerdere golven tot ca. 700 n.Chr. aan zo’n 100 miljoen mensen het leven kostte. De onderzoekers konden de aanwezigheid van de #pestbacterie (Yersinia pestis) bewijzen en waar ze ongeveer vandaan kwamen. /1
https://scientias.nl/zeldzaam-hard-bewijs-voor-de-pest-van-justinianus-gevonden-in-jerash/

Zeldzaam hard bewijs voor de Pest van Justinianus gevonden in Jerash

Een team van onderzoekers heeft in de Jordaanse stad Jerash een massagraf onderzocht dat teruggaat tot de tijd van de Pest van Justinianus, ongeveer 1500

Scientias.nl

Marya The BeauTraveler Jan 22

Ancient stone corridors that whisper a thousand years of history 🏰✨

This Middle Eastern Country Has Castles, Ruins, and Adventures Most Travelers Miss

Jordan packs serious history into a small space—Ajloun Castle overlooks the Jordan Valley from its thousand-year-old perch, while Roman architecture …

thebeautraveler.com

Pirsik Oct 8, 2025

Excursion to the ancient Roman city of the Decapolis - Jerash, where you can admire the perfectly preserved triumphal arch, stone gates, oval square, temple buildings, amphitheaters and walk along the columned streets.
https://www.pirsik.com/tours/t-30022
#Jordan #Jerash #Amman #travel #tours

Christophe Trd | Viola Around May 20, 2025

Malgré l'aridité, quelques plantes arrivent à égayer de leurs couleurs la Jordanie, comme ici, au milieu des ruines de la cité de Jerash.

Despite the aridity, some plants manage to color Jordan, as here, in the middle of the ruins of the city of Jerash.

#Jordan #Jordanie #Jerash #ruine #fleur #flower

Jona Lendering May 15, 2025

De antieke watermolen

Reconstructie van een door een watermolen aangedreven zaagmachine (Schloss Schallaburg)

Het is wel eens beschouwd als een van de grootste historische canards: het idee dat de watermolen pas in de Middeleeuwen zou zijn uitgevonden. Het bewijs dat ze al in de Oudheid watermolens kenden, is echter overstelpend. Waar en hoe ze precies zijn uitgevonden is niet helemaal duidelijk, maar we weten wel het een en ander.

Je hebt namelijk twee dingen nodig: waterraden om een as te laten draaien en tandwielen om die rotatie om te zetten in de beweging van bijvoorbeeld een zaag. De herkomst van het tandwiel ken ik niet, maar om een waterrad te bedenken, heb je een flinke rivier nodig met een gestage stroom. Daarmee kom je eigenlijk automatisch uit bij de Eufraat, Tigris en Nijl.

Bovenslag en onderslag

Misschien werpt u tegen dat u watermolens hebt gezien in beekjes. Als Apeldoorner ken ik de Bouwhofmolen aan de Ugchelsebeek. Maar dat zijn zogeheten bovenslagmolens, waarbij het water aan komt stromen aan de bovenkant van het wiel. Het verval van het water drijft het rad aan. Dit is een latere ontwikkeling. De oudste watermolens zijn zogenaamde onderslagmolens, waarbij het water aan de onderkant onder het wiel stroomt en aandrijft. Kortom: een rivier.

De onderslagmolen bij Dommelen

De bovenslagmolen werd pas mogelijk toen ingenieurs zochten naar manieren om ook bij kleinere stromen te profiteren van waterkracht. De eerste vermelding van een bovenslagmolen is te vinden in een gedichtje van Antipatros van Thessaloniki, die leefde ten tijde van keizer Augustus.

Reconstructie van de bovenslagmolen van Jerash (Jordan Museum, Amman)

De oudst-bekende vermelding van een onderslagmolen is ruim twee eeuwen ouder. Ze is te vinden bij de hellenistische auteur Filon van Byzantion. Ergens rond het midden van de derde eeuw v.Chr. beschrijft hij hoe zo’n molen functioneert.

Omdat de onderslagmolen dus vóór het midden van de derde eeuw v.Chr. moet zijn ontwikkeld in een gebied met voor zulke molens geschikte grote rivieren, wordt wel aangenomen dat de eerste watermolens zijn gebouwd in de Perzische tijd, en dan is Mesopotamië weer plausibeler dan Egypte, omdat de Nijloverstroming het nogal lastig maakt de molen te laten functioneren.

Voorbeelden

Diverse auteurs verwijzen naar watermolens, er zijn afbeeldingen en de resten van watermolens zijn ook opgegraven. Rond 75 na Chr. kende Antiochië voltmolens, die dus dienden om vilt te maken. Uit Günzburg in Beieren komt een inscriptie over een gilde van molenaars en een Macedonische inscriptie noemt het belastingtarief voor molenaars. Een reliëf uit Hierapolis (Pamukkale) toont een waterrad dat twee zaagmachines aandrijft. In Jerash dreef een bovenslagmolen enkele zagen aan die stonden opgesteld in een vertrek onder de tempel van Artemis. Er was een watermolen te zien op een mozaïek uit het paleis van de Byzantijnse keizer in Constantinopel.

Een watermolen, afgebeeld in het keizerlijk paleis in Constantinopel

Ik hoop vandaag te gaan kijken bij de zestien in serie geschakelde bovenslagmolens van Barbegal in Zuid-Frankrijk. Een soortgelijke reeks molens heeft gestaan in keizerlijk Rome, op de oostelijke helling van de Gianicolo. Kortom, het bewijs is overstelpend en het is curieus dat ooit gedacht is geweest dat de watermolen een middeleeuwse uitvinding is.

Belang

Ik rond af met een opmerking over het belang: watermolens zorgden voor energie die niet te herleiden was tot voedsel. Andere machines werden aangedreven doordat mensen of dieren in een tredmolen liepen. Of iets soortgelijks. Dat betekende dat de hoeveelheid beschikbare energie in de samenleving begrensd was: je kon niet zomaar meer slaven in de tredmolen zetten, want negen van de tien mensen moesten werken als boer. Een ezel was ook geen alternatief, want die at een deel van de oogst op. Je kon niet eindeloos veel ezels onderhouden.

Waterenergie was een manier om deze beperking te overwinnen. Het was een weg naar economische vooruitgang. Misschien is de echte vraag wel waarom er niet méér van zijn geweest.

Naschrift, 22 mei 2025

Inmiddels bezocht ik Barbegal. Hier zie je de molens van boven. Het was te gevaarlijk om van de rotsen naar beneden te gaan, dus een betere foto heb ik niet.