'Fort Europa sterft langzaam uit. Wat betekenen vergrijzing, geboortekrimp en migratie voor hoe we met elkaar samenleven? De angst voor onderbevolking leidt in sommige landen al tot geboortepolitiek. Van Hongarije tot Italië duiken rechtse pronatalistische agenda’s op, waar vrouwen in naam van ‘de natie’ worden aangespoord om kinderen te krijgen.'
#HetFilosofischKwintet #7 - Schaffen we onszelf af? (S15)
'Veel meer dan zijn collega-dieren heeft de mens altijd gezocht naar de zin van het leven. Tegenwoordig is die zingeving sterk geïndividualiseerd en in compartimenten opgedeeld. Alles kan zingeving zijn: vrijdagavond cocaïne, zondagmiddag demonstreren, maandagochtend yoga. Hoe verhoudt zingeving zich tot genot?'
#HetFilosofischKwintet #6 - Geeft lijden het leven zin? (S15)
'In tijden van onzekerheid bieden zich al sinds mensenheugenis aanbieders van waarheid aan, maar met de komst van sociale media en AI lijkt de markt van waarheidsverkopers gigantisch gegroeid. Is waarheid nog waarheid, of veeleer de vermomming van een opinie? Is waarheid het heetste domein van de machtsstrijd?'
#HetFilosofischKwintet #5 - Waarheidsmachines (S15)
'Autocratische leiders zijn wereldwijd in opmars. In sneltreinvaart breken zij democratische instituties af, zetten ze de wereldorde op z’n kop en trekken ze zoveel mogelijk macht naar zich toe. Hoe zijn zij gevormd tot de leiders die ze zijn? Is er zoiets als de psyche van de autocraat, die een flinke snuf narcisme of masochisme moet bevatten?'
#HetFilosofischKwintet #4 - De psyche van de autocraat (S15)
'Eeuwenlang plaatsten we in het Westen de mens naast en boven de natuur: de mens als rationeel wezen tegenover een grillige, onvoorspelbare wereld die getemd en geëxploiteerd kan worden. Maar is die scheidslijn zo scherp? De mens is ook natuur en daarmee onderhevig aan bepaalde natuurwetten, maar welke?'
#HetFilosofischKwintet #3 - De mens als roofdier (S15)
'Iedere tijd baart zijn eigen monsters. Mensen die we afkeuren, buitensluiten en ontmenselijken. Kortom: vijanden. Hebben we monsters nodig om onze eigen menselijkheid te bewijzen? Wie bepaalt waar normaal ophoudt en abnormaal begint - en hoe wordt die grens in de samenleving bewaakt?'
#HetFilosofischKwintet #2 - Samenleven met monsters (S15)
'"Als iets de mensheid redden kan, dan is het wel het geheugen,” zei Auschwitz-overlevende Elie Wiesel. Een tijd is de Shoah het fundament geweest onder onze morele opvattingen, maar er lijkt betonrot in het fundament te zijn geslopen. Hebben we een gedeelde herinneringscultuur nodig om het enigszins met elkaar uit te houden?'
#HetFilosofischKwintet #1 - Het kwaad herdacht (S15)
'Zonder speelse levenshouding verliezen we beschaving, waarschuwde Johan Huizinga in zijn boek Homo Ludens uit 1938. Spel vraagt om samenwerking, spel is een uitnodiging tot relativeren, spelen is een kenmerk van vrijheid en is alleen al daarom een onontbeerlijk element van een gezonde samenleving.'
#HetFilosofischKwintet #7 - Kan de spelende mens ons redden? (S14)
'Intimiteit en seksualiteit zijn onderwerp van felle discussie.'
#HetFilosofischKwintet #6 - Rechtsstaat en intimiteit (S14)
Listen to this episode from Het Filosofisch Kwintet on Spotify. Intimiteit en seksualiteit zijn onderwerp van felle discussie. Wat is privé, wat is publiek? Is de rechtsstaat welkom in ons bed? Mag of moet de rechtsstaat zich bemoeien met onze persoonlijke levens? Zijn omgangsvormen rondom seksualiteit, fantasie, en grensoverschrijdend gedrag aan herziening toe? Kunnen we dit zelf onderling niet meer oplossen? Waar begint en eindigt consent? En is dit in wetten of regels te vangen, of raken we in onze wens tot veiligheid en bescherming ook iets kwijt?
'Migratie, klimaat, belastingontwijking... grote problemen van vandaag zijn vaak niet meer op nationaal niveau op te lossen. Machtige megabedrijven maken op internationale schaal de dienst uit, en beschikken over geldkassen die groter zijn dan sommige landen.'
#HetFilosofischKwintet #5 - Rechtsstaat en grenzen (S14)
Listen to this episode from Het Filosofisch Kwintet on Spotify. Migratie, klimaat, belastingontwijking... grote problemen van vandaag zijn vaak niet meer op nationaal niveau op te lossen. Machtige megabedrijven maken op internationale schaal de dienst uit, en beschikken over geldkassen die groter zijn dan sommige landen. Is de nationale rechtsstaat nog wel houdbaar? Wie beschermt dan de publieke ruimte? Wat heeft de nationale rechtsstaat nog te vertellen als problemen grensoverstijgend zijn? Brengt een ongelijk speelveld rechtsstatelijke principes in gevaar? En wie is de hoogste rechter in internationale disputen? Arnon Grunberg gaat in deze aflevering in gesprek met universitair hoofddocent rechtsfilosofie Tamar de Waal, hoogleraar rechtsfilosofie Hans Lindahl, hoogleraar International Governance Kutsal Yesilkagit en advocaat Channa Samkalden.
Blogfeedser