Belgische kernwaakhond waarschuwt: uitstel locatiekeuze kernafval is onverantwoord

De Belgische nucleaire toezichthouder FANC heeft een ondubbelzinnige boodschap afgegeven: wie de keuze voor een definitieve bergingslocatie voor hoogradioactief kernafval blijft uitstellen, schuift een gevaarlijke en kostbare last door naar toekomstige generaties. Het advies gaat formeel over België – maar de conclusies raken Nederland direct, op een moment dat het kernafvaldossier hier opnieuw politiek actueel wordt.

Het Nederlandse kabinet buigt zich dit najaar over de vaststelling van het Nationaal Programma Radioactief Afval (NPRA), maar concrete keuzes blijven vooralsnog uit. Sterker nog: de overheid houdt nadrukkelijk meerdere beleidsopties open, waaronder de mogelijkheid om kernafval naar het buitenland te exporteren ('duale optie'). Een keuze voor een eigen eindbergingslocatie is daarmee nog lang niet gemaakt.

Tegelijkertijd laat het COVRA-jaarverslag van afgelopen week zien hoe groot de interne spanning in het beleid al is. Waar het ontwerp-NPRA inzet op besluitvorming richting 2050, hanteert COVRA in haar financiële en technische plannen nog steeds een tijdshorizon van eindberging rond 2130. Dat verschil van tachtig jaar is geen detail – het weerspiegelt een fundamentele onzekerheid over wanneer Nederland nu eigenlijk knopen wil doorhakken.

Het FANC is helder over de technische kant van de zaak: diepe geologische berging blijft op dit moment de veiligste en meest verantwoorde langetermijnoplossing voor hoogradioactief afval. De toezichthouder waarschuwt dat langdurige bovengrondse opslag – het model waarop Nederland al decennialang vaart bij COVRA – serieuze nadelen heeft: toenemende risico's, oplopende kosten en een veiligheid die over eeuwen afhankelijk blijft van maatschappelijke en politieke stabiliteit. Kortom: hoe langer gewacht wordt, hoe kwetsbaarder de situatie.

Geologische berging is in Nederland echter politiek uiterst gevoelig. Concrete locaties worden in beleidsstukken angstvallig vermeden, en eerdere discussies over mogelijke regio's stuitten al snel op weerstand. Toch is de logica onverbiddelijk: zonder een tijdig en serieus locatieproces is uitvoering van welk eindbergingsbeleid dan ook simpelweg niet mogelijk.

Zowel het FANC als het Nederlandse ontwerp-NPRA benadrukken dat breed maatschappelijk draagvlak en actieve participatie van burgers en lokale overheden onmisbaar zijn voor een succesvolle aanpak. Op papier is dat een sterk principe. De praktische uitwerking – wie beslist mee, hoe worden regio's betrokken, welke rol spelen milieuorganisaties – moet in Nederland echter nog worden ingevuld. Zonder geloofwaardig participatieproces is draagvlak voor een locatiekeuze bij voorbaat een illusie. Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) is hier in maart mee gestart.

Met de geplande vaststelling van het NPRA, een routekaart eindberging en een participatieplan later dit jaar nadert een beslissende fase in het Nederlandse kernafvaldossier. De vraag is of het Nederlandse kabinet ook daadwerkelijk de stap zet van langetermijnvisie naar concrete keuzes over locatie, tijdpad en uitvoering – of dat het een document blijft vol open einden en uitgestelde beslissingen.

De boodschap uit Brussel is in elk geval helder: uitstel van eindberging is geen neutrale keuze. Elke vertraging vergroot de risico's, drijft de kosten op en verzwaart de rekening voor wie na ons komt. Hoe Nederland die waarschuwing vertaalt naar eigen beleid, zal de komende maanden duidelijk worden.

OFL start met maken participatieplan voor besluitvorming eindberging kernafval

Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) is officieel van start gegaan met het voorbereiden van een participatieplan voor de besluitvorming over de eindberging van kernafval. Op dinsdag 17 maart vond in Utrecht hiervoor de eerste bijeenkomst van "de deskundigengroep" plaats. Met dit traject zet het ministerie van IenW een eerste stap naar eindberging, zoals geadviseerd door het Rathenau Instituut. Het ontwerpen van het participatieplan is onderdeel van het 'Actieplan Eindberging' en als zodanig onderdeel van de ontwerp-'routekaart naar eindberging'.

De bijeenkomst op 17 maart werd geleid door OFL-voorzitter Johan van de Gronden en geopend door het ministerie van IenW. Het OFL heeft voor het opstellen van het participatieplan vertegenwoordigers van uiteenlopende partijen uitgenodigd: naast kennisorganisaties als TNO, RIVM en de TU Delft en landelijke en regionale overheden, namen ook COVRA en Urenco deel, evenals de Vereniging van waterbedrijven (Vewin) en NGO's, waaronder Laka. Voor de zomervakantie staat een volgende bijeenkomst gepland.

Het feitelijke opstellen van het participatieplan ligt bij het ontwerpteam onder leiding van de OFL-voorzitter. Zij streven het plan in het najaar aan de staatssecretaris van IenW aan te bieden.

Bij de start van de bijeenkomst deelde het ministerie van IenW desgevraagd mee dat het Nationaal Programma Radioactief Afval — met daarin de reactie de ruim 1600 ingediende zienswijzen — waarschijnlijk pas in het najaar van 2026 naar de Tweede Kamer komt. Het door het OFL op te stellen participatieplan is namelijk onderdeel van het nationaal radioactief afval beleid. Alleen is het het nationaal beleid nog niet officieel vastgesteld: Niet alleen zijn er vanuit de noordelijke provincies er heel veel kritische zienswijzes op ingediend, de vertraging wordt ook veroorzaakt door het opnieuw opstellen van het milieueffectrapport, nadat de Commissie mer had geconcludeerd dat het eerdere Mer ondermaats was.

De bedoeling is dat het op te stellen participatieplan wordt opgenomen in het Actieprogramma Eindberging Radioactief Afval (AERA), dat eind 2027 naar de Tweede Kamer gaat. De inzet van het kabinet is om in 2050 de definitieve beslissingen over de eindberging van kernafval te nemen — over beheermethode, locatie.

Laka krijgt van het traject een beetje een déja vu gevoel. Maar de hernieuwde politieke wind voor kernenergie maakt deelname voor Laka toch relevant: zo kan ze haar zorgen over kernafval in ieder geval in dit traject op de agenda houden.

https://companydata.tsujigawa.com/press-20260321-001/

2026年3月23日（月）、株式会社朝日新聞出版が発行するニュース週刊誌『AERA（アエラ）』3月30日号が発売されます。本号では、プロスケーター羽生結弦さんが表紙・グラビアに登場するほか、国際情勢を読み解く「イラン攻撃の代償」特集、松山ケンイチ氏による社会対談、キックボクサー武尊氏の特集など、多角的な視点から現代を捉える充実の内容を掲載しています。

■プレスリリース配信元-株式会社朝日新聞出版
https://companydata.tsujigawa.com/company/8010001115053/

#羽生結弦 #YuzuruHanyu #AERA #プレスリリース #PressRelease #企業情報

https://www.youtube.com/watch?v=46R05gifD24
https://aerrra.bandcamp.com/track/turn-it-up
Aera - Turn It Up

#muisc #Aera #youtube #bandcamp #ExitStrategy

KPMG: Nederland mist samenhang en regie in kernafvalbeleid

Een woensdag gepubliceerd KPMG‑rapport over de voorbereidende fase van eindberging van kernafval laat zien dat Nederland structureel afwijkt van onze buurlanden: In België, Frankrijk, Duitsland en het VK ligt het beleid voor kernafval én kernenergie bij één ministerie. In Nederland is dat gescheiden, wat volgens KPMG een risico is voor samenhang en besluitvorming. Gek is verder dat het governance-onderzoek waarin KPMG dit opmerkt een bijlage is bij een Kamerbrief van 19 december, die dus pas gisteren openbaar is gemaakt.

Het KPMG-onderzoek naar de mogelijke organisatie van de aanleg van een eindberging is vorig jaar door VVD-staatssecretaris Aartsen besteld als advies over hoe Nederland de organisatie voor de voorbereidende fase van eindberging adequaat kan opzetten. KPMG omschrijft haar rapport als een onderdeel van voorbereiding op de voorbereiding van eindberging en geeft de handschoen ook weer terug aan de staatssecretaris: Het rapport is een “eerste verkenning” en kan alleen dienen als input voor IenW’s plan van aanpak richting 2027. Het lijkt er ook een beetje op dat IenW met dit adviestraject eigenlijk nog snel allemaal knopen wil doorhakken voordat het echter participatieproces in 2027 start. Terwijl je toch zou verwachten dat ook de inrichting van de organisatie van de eindberging open zou staan voor inspraak?

In 2010 stelde de regering al vast dat het politiek en maatschappelijk wenselijk kan zijn om concrete stappen richting eindberging van kernafval te zetten voordat vergunningen voor nieuwe kerncentrales worden verleend. KPMG concludeert nu dat in België, Duitsland, Frankrijk en het VK het ministerie dat verantwoordelijk is voor het beleid rondom kernafval óók verantwoordelijk is voor kernenergiebeleid. Daarmee is er, volgens KPMG, in die landen samenhang tussen productie van kernafval, eindberging, financiering en veiligheid. In Nederland zijn die verantwoordelijkheden echter nog steeds gescheiden: Het ministerie van Klimaat en Groene Groei plant vier kerncentrales, en IenW is verantwoordelijk voor het kernafval. U kunt raden wat dat doet voor de samenhang.

KPMG identificeert verder financiering van eindberging internationaal als sleutelfactor. In het  rapport geeft KPMG echter aan dat dit buiten scope was: "De scenario’s bevatten diverse openstaande punten en keuzes, bijvoorbeeld over de precieze invulling van de geïdentificeerde verantwoordelijkheden en de te maken afspraken, die IenW mogelijk samen met betrokken stakeholders nader dient te onderzoeken, daar dit binnen de scope en tijdslijnen van dit onderzoek niet mogelijk was.". In de Kamerbrief van 19 december is wel aangegeven dat er onder meer voor financiën nog een apart 'spoor' loopt.

Ondertussen laat de IenW-begeleidingscommissie bij het KPMG-onderzoek, vooruitlopend op dit financiële spoor, wel alvast twee belangrijke financieringsscenario's voor eindberging van kernafval buiten dit onderzoek (sheet 127): Dat de Staat de financiering beheert, of dat kernafvalproducenten verplicht zélf sparen voor eindberging. Alsof financiering nu goed geregeld is.

In de Kamerbrief van 19 december staat tenslotte ook nog dat KPMG haar onderzoek heeft gebaseerd op ervaringen in het buitenland, en ook op de bouw van Pallas-kernreactor in Petten. In het nu gepubliceerde stuk staat alleen helemaal niets over Pallas...?

蜷川実花さんが「ちゃんみな」さんを撮るとこうなる。ユリやパールに囲まれた姿に「女神感ある」と歓喜の声【2025年回顧】
https://www.huffingtonpost.jp/entry/story_jp_694b69e9e4b0d09497fa193a

#huffingtonpost #アートとカルチャー #写真 #蜷川実花 #ちゃんみな #aera #shashin #ninagawamika #chanmina

「AERA（アエラ）」最新号はミャクミャクの快進撃に迫る！　蜷川実花撮り下ろしのグラビアやグッズプレゼントも
https://travel.watch.impress.co.jp/docs/news/2054878.html

#travel_watch_impress #本 #雑誌 #AERA #グッズ #グラビア #朝日新聞出版 #絵本 #蜷川実花 #万博 #大阪万博 #大阪_関西万博 #ミャクミャク #2025年日本国際博覧会 #EXPO2025 #関西万博 #アエラ #イベント #旅のアイテム #旅行グッズ #キャラクター #地域 #国内旅行 #大阪 #近畿 #旅の情報 #目的 #お土産_特産品 #サービス #ファミリー #インバウンド #観光地 #観光スポット #旅行 #観光

Armen Miran & MORE ARTISTS [FESTIVAL TIERRA DE LOS MUERTOS] - by SET UNDERGROUND'S, OAXACA - 24 Oct feat. Aera, Shan Nash, Andre VII + more

#SESH #Aera #ShanNash #AndreVII

https://sesh.sx/e/296173