Portret Thea Derks in SOMTimes

In het nieuwste nummer van de SOMTimes, het personeelsblad van het Radio Filharmonisch Orkest, het Groot Omroepkoor en de Stichting Omroepmuziek verscheen een twee pagina’s tellend portret van mij. Onder de titel ‘Van harmonie en popmuziek naar radio en muziekjournalistiek’ vertel ik over mijn muzikale en journalistieke Werdegang.

Hier ben ik erg trots op, want ik werk sinds jaar en dag met veel plezier samen met de omroepensembles en kreeg van hen veel hulp bij het onderzoek voor mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie.

SOMTimes april 2015 ‘Van harmonie en popmuziek naar radio en muziekjournalistiek’

Helaas kwam de foto waarop ik spreek met dirigent Kenneth Montgomery niet helemaal uit de verf. Het artikel werd overgenomen door mijn vroegere harmonie Sub Matris Tutela. Zij plaatsten tevens een link naar mijn #Reinbertlezing op 10 mei in de Schouwburg van Venray. Vanwege het grote succes van de live muziek bij boekhandel Roelants in Nijmegen, zullen mijn neef Will Derks en zangeres Irma Bogers ook dan weer de muzikale omlijsting verzorgen.

Op 1 april klonk alweer de zevende aflevering van mijn programma Panorama de Leeuw op de Concertzender. Hierin zoomde ik nog even in op twee belangrijke voorlopers van Reinbert de Leeuw: de componist en concertorganisator Daniel Ruyneman en de componist Rob du Bois. Dankzij een door hen opgezette concertserie brak Reinbert de Leeuw in 1966 door. U luistert het programma hier terug.

Van 8 tot 12 april vond in het Muziekgebouw aan ‘t IJ het vierde World Minimal Music Festival plaats, met als speciale gast een van de oervaders van de minimal music, Terry Riley. Ik schreef een korte voorbeschouwing. Donderdag 9 april bezocht ik de opera Macbeth van De Nationale Opera, waarvan de première unaniem door de Nederlandse pers werd neergesabeld. Inderdaad viel er veel op de voorstelling en de zangers aan te merken, maar moest het werkelijk zó vernietigend? Mijn evaluatie was iets genuanceerder.

Voor deze culturele website interviewde ik ook de Estse componist Erkki-Sven Tüür over zijn orkestwerk De profundis. Dit beleefde op 17 april zijn Nederlandse première in de AVROTROS serie De Vrijdag van Vredenburg, met het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Olari Elts.

Thea Derks & Erkki-Sven Tüür MCO 16-4-

Ook het klarinetconcert D’om le vrai sens van de Finse componiste Kaija Saariaho beleefde die avond zijn Nederlandse première, met de fantastische Finse klarinettist Kari Kriikku. Gevolgd door een spotlight, dook hij alle hoeken en gaten op, terwijl hij de meest onwaarschijnlijke, soms angstaanjagende, dan weer betoverende klanken aan zijn instrument ontlokte. Ik maakte een reportage voor de live uitzending op Radio 4.

Voor het Holland Festival sprak ik met de componist en filmregisseur Arnoud Noordegraaf over zijn nieuwe multimedia opera As Big as the Sky, die op 11 juni in première gaat in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Samen met de Britse librettist Adrian Hornsby neemt hij de Chinese bouwwoede onder de loep, die steden tot gigantische proporties opblaast en dorpjes in ministeden verandert. Centrale vraag is wat ‘authenticiteit’ eigenlijk inhoudt. De decors worden verzorgd door de Chinese kunstenaar Ai Weiwei. Ik ga op 11, 12 en 14 juni ook de inleidingen verzorgen. Zie er erg naar uit!

Thea Derks + Arnoud Noordegraaf voor het ‘moodboard’ van As Big as the Sky 14-4-2015

Afgelopen zondag 19 april ging de nieuwe kameropera Polen in Plan Zuid van Caroline Ansink en librettist Olaf Tempel in première in de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam. Onderwerp is een jongetje dat de oorlog overleeft in de onderduik, maar daarna terugkeert naar een hem onbekende moeder, die Bergen-Belsen heeft overleefd. Ik had hierover een kort gesprek met Ansink.

#AdrianHornsby #AiWeiwei #ArnoudNoordegraaf #AsBigAsTheSky #CarolineAnsink #ErkkiSvenTüür #GrootOmroepkoor #HollandFestival #IrmaBogers #KaijaSaariaho #KennethMontgomery #MuziekgebouwAanTIJ #OlariElts #PolenInPlanZuid #RadioFilharmonischOrkest #Reinbertlezing #VrijdagVanVredenburg #WillDerks

Reconstructie op Concertzender: één lange aanklacht tegen Amerika

Het Holland Festival is weer achter de rug en ik bezocht aardig wat voorstellingen. Op dinsdag 9 juni ging de opera Koeien van Misha Mengelberg in première in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Deze was overigens niet zelf door Mengelberg gemaakt, maar had jarenlang als wensdroom door zijn hoofd gespookt.

Regisseur Cherry Duyns schiep uit bestaande teksten van Mengelberg een libretto, Guus Janssen zocht er passende stukken bij, die hij samen met de door Mengelberg opgerichte Instant Composers Pool uitvoerde. Het werd een prachtig absurdistische voorstelling. Toen de sterk dementerende Mengelberg na afloop het podium werd opgereden in een rolstoel pinkten velen een traantje weg. Ook ik had de tranen in mijn ogen; het was pijnlijk te zien hoe broos mijn vroegere docent geworden was.

Misha Mengelberg, met Cherry Duyns, toegejuicht door Katrien Baerts, Stadsschouwburg Amsterdam, 9-6-2015

Een dag later, op woensdag 10 juni zat ik alweer in de Stadsschouwburg, bij de met veel bombarie aangekondigde productie Der Untergang der Nibelungen van het Berlijnse Gorki Theater. Het bleek een bombastisch wanproduct en als ik er niet voor Cultuurpers over had moeten schrijven, had ik beslist de zaal verlaten, in het kielzog van een groeiend aantal andere bezoekers.

Donderdag 11 juni ging de multimedia-opera As Big as the Sky van Arnoud Noordegraaf in première in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. De voorstelling was compleet uitverkocht, net als de twee volgende uitvoeringen op vrijdag en zondag. – Wellicht omdat de Chinese kunstenaar Ai Weiwei tekende voor het decor. Ik deed alle inleidingen, waarbij ik onder anderen sprak met Arnoud Noordegraaf en librettist Adrian Hornsby.

Arnoud Noordegraaf – Thea Derks – Adrian Hornsby – Bart Visser MGIJ 14-6-2015

Het enthousiasme van de makers en het prachtige decor van Ai Weiwei ten spijt, werd ook dit een teleurstelling. De regie (van Noordegraaf zelf) was statisch, het libretto ondoorgrondelijk en de muziek weinig prikkelend. Ook de uitvoering liet te wensen over. Bas Wiegers kreeg het Asko|Schönberg maar niet gelijk en van de zangers wist alleen Zhang Bo als dorpsomroeper zijn rol wat vlees op de botten te geven. De decors en filmbeelden van Ai Weiwei waren prachtig, maar konden de voorstelling niet redden.

Twee dagen na deze ‘Chinese’ opera klonk op dezelfde plek de première van een nieuwe opera van Guo Wenjing, Het innerlijke landschap. Een staaltje ongelukkig programmeren, want het was onvermijdelijk beide producties met elkaar te vergelijken. Het Nieuw Ensemble en een Chinees slagwerkensemble speelden onder leiding van Ed Spanjaard vlekkeloos en de sopraan Shien Timei was zelfs adembenemend. Toch was ook deze voorstelling uiteindelijk onbevredigend, vanwege de gemakzuchtige aanpak van Guo Wenjing. Hier lees je mijn bespreking.

Che Guevara ‘gereconstrueerd’, Theater Carré, juni 1969

Een week later nam ik de tiende aflevering op van mijn programma Panorama De Leeuw bij de Concertzender. Ik had veel reacties gekregen op de uitzending van 3 juni, waarin ik een substantieel deel draaide uit de opera Reconstructie die Reinbert de Leeuw in 1969 maakte met onder anderen Misha Mengelberg.

Op veler verzoek wijdde ik de gehele uitzending van 1 juli aan deze ‘moraliteit’. Het libretto van Harry Mulisch en Hugo Claus volgt de letters van het alfabet en is één lange, rauwe aanklacht tegen het imperialisme van Noord-Amerika. Ik schreef erover voor Cultuurpers. In mijn biografie Reinbert de Leeuw, mens of melodie behandel ik diepgravend de controverse die deze anti-Amerikaanse productie in 1969 opriep; de uitzending is hier terug te horen.

De afgelopen week werkte ik aan de toelichtingen bij zeven composities van Vanessa Lann, die dit najaar zullen verschijnen op de cd moonshadow sunshadow, genoemd naar het gelijknamige stuk voor het vioolduo Liza Ferschtman en Esther Hoppe. Prachtig hoe Lann steeds weer onze verwachtingspatronen bevraagt, met een intrigerend spel tussen voor- en achtergrond. Ik hou u op de hoogte!

Maar nu is het tijd voor vakantie…

#AdrianHornsby #AiWeiwei #ArnoudNoordegraaf #AsBigAsTheSky #AskoSchönberg #BasWiegers #CherryDuyns #Concertzender #Cultuurpers #DerUntergangDerNibelungen #EdSpanjaard #GorkiTheater #GuoWenjing #GuusJanssen #HarryMulisch #HetInnerlijkeLandschap #HollandFestival #HugoClaus #InstantComposersPool #MensOfMelodie #MishaMengelberg #NieuwEnsemble #PanoramaDeLeeuw #Reconstructie #ReinbertDeLeeuw #ShienTimei #TheaDerks #ZhangBo